Nebojša Bradić: Kultura pokretač, a ne potrošač budžeta

Krajnje je vreme da kultura prestane da se posmatra kao veliki potrošač budžeta. Kultura je pokretač, ona može da bude značajan faktor razvoja.

Rekao je to u intervju za "Glas Srpske" ministar kulture i medija Srbije Nebojša Bradić, čija će prva drama "Moj brat", obilježiti jubilej Narodnog pozorišta Republike Srpske.

Ministar za vrijeme čijeg je mandata prvi put poslije više od deset godina za kulturu Srbije iz budžeta počelo da se izdvaja više od jedan odsto, kao jedan od važnih zadataka smatra saradnju kulture Srbije i Republike Srpske, koja bi trebalo da se ogleda u svim poljima umjetnosti.

- Značajnu priliku za saradnju pružaju nam jubileji koji razgraničavaju sve moguće barijere na ovim prostorima, poput godišnjice rođenja Meše Selimovića i Skendera Kulenovića ili 50 godina Nobelove nagrade Ive Andrića - istakao je Bradić.

* GLAS: Predstava "Moj brat" koja će biti premijerno izvedena povodom 80 godina Narodnog pozorišta Republike Srpske, urađena je prema Vašem tekstu. Šta Vama znači ta drama u karijeri?

BRADIĆ: Ima nešto ljudsko, nežno u toj priči, pomak od smrti i stradanja na novi život. Istorijski kontekst prikazan je kao dno civilizacije, odnos prema vlasti vrlo upečatljiv... Drama je posvećena Meši Selimoviću sa čijim delom sam u kreativnom dijalogu više od 20 godina.

* GLAS: Koliko se rediteljska vizije Milana Karadžića podudarila sa Vašom idejom?

BRADIĆ: Milan Karadžić je talentovan i iskusan reditelj. Umeo je da dobro proceni vrednosti teksta, odabere prave saradnike i pronađe kreativna rediteljska rešenja za ovu priču. Veoma sam zadovoljan glumačkim rezultatima i posvećenošću ansambla Narodnog pozorišta Republike Srpske. Premijera komada će biti lep događaj.

* GLAS: U Beogradskom dramskom pozorištu je premijera mjuzikla "Buđenje proleća", u Vašoj režiji. Koliko Vam bavljenje ministarskim poslom i rješavanjem mnogobrojnih problema u kulturi oduzima vrijeme za kreativni rad?

BRADIĆ: Bavljenje ministarskim poslom kao i pisanje i režiranje za mene je svakodnevno bavljenje kulturom. Razlikuju se samo pozornice na kojima se ove delatnosti obavljaju: Vlada ili parlament, lokalna manifestacija ili svetski festival, radni sto ili pozorište … Činjenica da je veći deo ovih poslova birokratski i menadžerski, a tek onaj manji deo kreativan - zbog čega se sve ovo prethodno i radi - daje odgovor na Vaše pitanje.

* GLAS: Da li ste zadovoljni kulturnom saradnjom između Srbije i Republike Srpske?

BRADIĆ: Saradnja i komunikacija koja je na državnom nivou, ali i na nivou kvalitetnih projekata i pojedinačnih institucija je dobra. Potvrdili smo da postoje potencijali sa obe strane. Ostvarene su značajne koprodukcije u oblasti filma uz učešće umetnika iz obe sredine i participaciju filmskih fondova oba ministarstva kulture. Dobar primer su filmovi "Turneja", "Sveti Georgije ubiva aždahu" i "Neprijatelj". Verujem da ćemo imati još bolju saradnju u oblasti zaštite kulturnog nasleđa, kreativnih industrija, naročito filma i izdavaštva.

* GLAS: Koliki je odjek srpske kulture u svijetu?

BRADIĆ: Ovih dana završen je Sajam knjiga u Frankfurtu, gde je Srbija pokazala ozbiljnu strategiju u promovisanju svoje književnosti. Čitav nastup Srbije zapravo je uvod u nastup na Lajpciškom sajmu, gde sledeće godine imamo čast da nosimo titulu počasnog gosta. Sa zadovoljstvom mogu da konstatujem da je zapravo učinjen novi iskorak da srpska kultura i književnost budu vidljivi na nemačkom govornom području, na kojem će se, do marta sledeće godine pojaviti više od 40 novih prevoda srpskih pisaca. Imali smo i izuzetno važne izložbe koje su imale zapažen prijem u evropskim krugovima. Tom prilikom smo uspeli da predstavimo kulturno nasleđe Srbije, koje je istovremeno deo svetske kulturne baštine.

* GLAS: U kojoj mjeri Ministarstvo na čijem ste čelu ima kontrolu nad efektima uloženog novca u kulturu?

BRADIĆ: Ministarstvo redovno analizira, prati i rangira rezultate rada ustanova. Institucije su morale da se naviknu na to da moraju redovno dostavljati planove i programe rada, kao i redovne izveštaje o utrošku sredstava. Tako smo kreirali objektivniji sistem raspodele budžeta. Oni koji doprinose unapređenju kulturnog života su nagrađeni. Potpisali smo protokole sa ustanovama i manifestacijama koji su nosioci misije sa nacionalnim predznakom i njima je obezbeđeno stabilno finansiranje u sledećem periodu. Priznanje za svoj rad dobile su manifestacije poput Vukovog sabora, Mokranjčevih dana, festivala Tvrđava teatar u Smederevu, Sterijinog pozorja i Festivala autorskog filma.

* GLAS: Koji je najveći, još uvijek, neriješeni problem iz oblasti kulture u Vašem ministarskom koferu?

BRADIĆ: Najveći su oni problemi koji su započeti velikim pozitivnim očekivanjima a nisu praćeni dobrim planovima i za to obezbeđenim sredstvima. Kad to pominjemo, u prvom redu mislim na institucije čije su zgrade u dugogodišnjoj rekonstrukciji. U nekim slučajevima pre mog ministarskog mandata ta rekonstrukcija nije ni započela. Mnoge od tih problema zatekli smo gurnute "ispod tepiha". To nas nije obeshrabrilo. Već početkom 2011. godine otvaramo rekonstruisane objekte Narodne biblioteke Srbije i Jugoslovenske kinoteke i započinjemo dugoočekivanu rekonstrukciju Narodnog muzeja u Beogradu prema najboljem projektu koji je stigao na međunarodni konkurs.

Premijera "Mog brata"

Predstava "Moj brat" Nebojše Bradića u režiji Milana Karadžića biće premijerno izvedena u ponedjeljak u 20 časova na velikoj sceni Narodnog pozorišta Republike Srpske. Riječ je o praizvedbi Bradićevog teksta, koji je nastao inspirisan životom i djelima Meše Selimovića.

Iste večeri, na proslavi 80 godina postojanja pozorišta u Banjaluci biće proglašeni najbolja predstava, najbolji glumac i glumica, mladi glumac i glumica, glumac saradnik i najvjerniji gledalac.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.