Narodno pozorište obilježilo devedeset godina postojanja: Od “Hadži Loje” do “Zlatnog doba”

Milanka Mitrić
Narodno pozorište obilježilo devedeset godina postojanja: Od “Hadži Loje” do “Zlatnog doba”

BANjALUKA - Bijela vrata, koja su simbol prilika i početaka, stolovi na kojima su ispisivani papiri koji su pokretali priče o gradnji, na kojima su sklapani dogovori i završavani poslovi, užurbani dogovori s kraljem, opušteni razgovori u kafani, muzika i smijeh - sve to stalo je u priču predstave “Zlatno doba”.

“Zlatno doba” komad je autora i režisera Željka Stjepanovića, stvoren za obilježavanje 90. rođendana Narodnog pozorišta Republike Srpske, a prije premijernog igranja na datum rođenja pozorišta, komad je tokom vikenda odigran za novinare, koji su imali svojevrsnu privilegiju da ranije virnu u svijet prošlog vijeka.

Ban Svetislav Tisa Milosavljević donio je 2. septembra 1930. godine odluku o osnivanju Narodnog pozorišta Vrbaske banovine, a prva predstava premijerno je odigrana 18. oktobra 1930. godine. U pitanju je bila predstava “Hadži Loja”, u režiji Dušana Radenkovića.

- Narodno pozorište, uopšte uzev, jedna je od najvažnijih ustanova za vaspitanje naroda i omladine, ono je upravo pionir kulture, umetnosti i narodne misli. Prema tome, može se već slutiti od kakvog će značaja to pozorište biti za Vrbasku banovinu, koja na celoj svojoj teritoriji od 20.000 kilometara kvadratnih - 11 godina po oslobođenju - nema nijednog ni državnog ni privatnog pozorišta, ni ma kakve druge slične institucije - naveo je ban Milosavljević (kojeg u “Zlatnom dobu” igra Goran Jokić) prije premijere pomenutog komada, a njegove riječi dio su “Zlatnog doba” koje je publiku vratilo i vraćaće u period postanka, period prije nego što je teatru u Banjaluci udahnut život i periodu početka razvoja pozorišne umjetnosti na ovim prostorima.

Namjera Željka Stjepanovića bila je da na sceni, uz istorijske činjenice, stvarne i izmišljene likove, prikaže period kraja tridesetih i početka četrdesetih godina prošlog vijeka, i početke razvoja priče o pozorištu i Banjaluci. U predstavi možemo da vidimo jasno liniju koju zauzimaju čisto istorijske činjenice (poput godina, pojedinih likova, dijelova govora i starih snimaka, koji na platnu iza scene prate vrijeme odigravanja scena), ali i drugu liniju koja prati ljubavnu priču dvoje mladih koji, na kraju svega, imaju malu ulogu u predočavanju značaja pozorišta za ljude. Pozorište je tu da zabavi, da oplemeni srca, da nasmije, da rasplače, da otvori nove vidike, što u predstavi pokazuju i likovi Omera (Ljubiša Savanović) i Sulje (Aleksandar Runjić), da pokaže srećne i tragične ljubavi, poput ljubavi Mihajla i Lejle (Danilo Kerkez i Smiljana Marinković), da prikaže istoriju i nadahnućem da istka staze budućnosti.

Zlatno doba je napredak i razvoj jednog društva, države i grada, u jednom određenom periodu istorije. Nauk za mlade koji još dovoljno ne poznaju istoriju Banjaluke, podsjetnik za nešto starije, uživanje za ljubitelje teatra svih generacija, “Zlatno doba” je jedno čudo na sceni koje pokazuje ljude koji vole teatar i žive za njega, koji idu stopama kolega prije njih i koji tabaju staze glumcima koji tek dolaze.

- Ozbiljnost i snaga jedne države ili grada počivaju na njihovim institucijama. Narodno pozorište Vrbaske banovine već 90 godina pokazuje tu snagu i ozbiljnost. Iako je promijenilo mnoge nazive i države, ono i dalje vjerno služi pozorišnoj umjetnosti. Neka ova priča o stvaranju Narodnog pozorišta Vrbaske banovine bude i podsjetnik kako postupaju i rade mudri vladari. A našem pozorištu želim da oplemenjuje svakog čovjeka koji u njega uđe - riječi su Željka Stjepanovića.

Predstava “Zlatno doba” premijerno je  prikazana sinoć, prva repriza zakazana je za večeras u 20 časova, a druga za subotu u istom terminu.

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana