Milosav Tešić: Kičerske manifestacije slika srpske kulture

Ne morate biti ni ovo ni ono da biste s pravom mogli reći da je današnja slika srpske kulture prilično sumorna. Predugačak bi bio spisak pojava koje to veoma uverljivo ilustruju: televizijske serije, zapušteni muzeji, kičerske manifestacije, svi vidovi pogubnog propagandnog rada anacionalnih evrointegrativnih grupacija zaduženih za kulturnu politiku...

 Ispričao je ovo u intervjuu za “Glas Srpske” akademik, pjesnik i lingvista Milosav Tešić, dobitnik uglednih priznanja i nagrada u srpskoj književnosti.

Tešić je za svoje stvaralaštvo nagrađen “Zmajevom”, “Disovom”, nagradama “Žička hrisovulja”, “Miloš Crnjanski”, “Meša Selimović”..., a tim priznanjima nedavno se pridružila i Povelja Vidovdanskih pjesničkih susreta na Romaniji.

* GLAS: Kako nagrade djeluju na Vas, kao podsticaj ili opomena da morate stvarati istim intenzitetom?

TEŠIĆ: Prvenstveno deluju kao upozorenje ili kao nalog da se i nadalje mora stvarati makar na približno istom estetičkom nivou. Verujem da većina pisaca, ili uopšte umetnika, tako doživljava javna priznanja. Možda ona na pojedine autore deluju i podsticajno, ali pravi, autentični podsticaji jedino potiču iz umetnikovog bića. Bio nagrađen ili nenagrađen, pisac svako svoje novo delo započinje kao sušti, kao goli početnik. Njemu nagrade, ma koliko da ih je dobio i ma koliko da su neke od njih veoma ugledne, unapred ništa ne jamče.

* GLAS: Kakvo je stanje u savremenoj srpskoj poeziji?

TEŠIĆ: Ostavljajući po strani već izgrađene pesnike, one sa prepoznatljivom poetikom, kao i raznosmerno ideološki ili kako drugačije obojeno pesništvo, teško bi se moglo reći da u savremenoj srpskoj poeziji postoje jasno obeleženi, odnosno upadljivije razgraničeni pravi pesnički tokovi, a nema ni - kako mi se čini - napretek samosvojnih, individualnih pesničkih pregnuća. Neka od mojih zapažanja o tekućem srpskom pesništvu bila bi i ova: piše se nepodnošljivo mnogo; jezik se toliko razgrađuje da postaje drugorazredni činilac u pesničkom izražavanju; ponekad se, bez ikakve rđave namere, zapitam da li ono što se danas naziva poezijom ne zaslužuje neko drugo i svakako primerenije ime.

* GLAS: U kojoj mjeri se srpski jezik nalazi u opasnosti da se održi i da li se dovoljno pažnje posvećuje očuvanju jezika?

TEŠIĆ: Očuvanju i razvijanju srpskog jezika kod nas se već poslovično ne ukazuje naročita pažnja, a uticaj onih koji se i po dužnosti bave tim pitanjima uglavnom je neznatan. To što oni čine da se srpski jezik očuva i što više usavrši uzima se kao nešto što je manje važno, pa čak i beznačajno. Zato i nije slučajno da se jezički prilozi u najtiražnijim i najgledanijim medijima mahom shvataju kao zabavno štivo. Sa druge strane, na primer, anglizacija srpskog jezika je ne samo u punom jeku nego se i oberučke prihvata, dok se srpski leksički fond prepušta nemaru i najposle zaboravu. Ipak, u jednom delu lepe književnosti srpski jezik se još održava. To što su na njegovom govornom prostoru, posle tragičnog raspada socijalističke Jugoslavije, političkim odlukama imenovani novi jezici, to je manja šteta u odnosu na nebrigu o onom što se i dalje naziva njegovim jedinim i pravim imenom.

* GLAS: Postoji li dovoljno jaka kritika na srpskoj književnoj sceni i koliko se riječ književnih kritičara uvažava?

TEŠIĆ: Pretpostavljam da mislite na estetički zasnovanu književnu kritiku, jedinu koja je relevantna. Ima i nje, mada ne toliko koliko bi trebalo da je bude. I savremena književnost uopšte sve više postaje markentinško-promotivna delatnost. Zato se opravdano može pomisliti kako će ona vremenom isključivo zavisiti od takve vrste medijskog predstavljanja, koje, naglašavajući površne strane nekog umetničkog dela, udara u temelj svake prave umetnosti. Tim reklamnim književnim nastojanjima sve češće se priklanja i književna kritika. Razume se da takav način vrednovanja književnih dela nije za uvažavanje, ali ti kritičari mnogo više drže do svoje računice nego do nečijeg uvažavanja. Nikako nije dobro što se pisci, naročito oni mlađi, povode za trgovačko-operativnim zahtevima književnog tržišta, a posebno začuđuje što oni to čine s neverovatnom upornošću.

Stvaralaštvo

Milosav Tešić na srpsku književnu scenu stupio je sa zbirkom pjesama “Kupinovo” 1986. godine. U Tešićevom stvaralačkom opusu nalaze se knjige “Ključ od kuće”, “Blago božije”, “Prelest severa”, “Krug račanski, Dunavom”, “Sedmica”, “Bubnjalica u pčelinjaku”, “Na staništu brezovih dedova”...

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.