Manastir Gomionica dobija muzejsku postavku

BANjALUKA - Muzejska postavka manastira Gomionica i obnova crkve u Marinima projekti su na kojima radi Zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa Republike Srpske.

- Završen je projekat za uređenje enterijera, odnosno muzejske postavke u manastiru Gomionica. Zaista ima mnogo pokretnih predmeta u manastiru koji zaslužuju da budu izloženi, a među njima su brojne ikone - rekla je načelnik Odjeljenja za kulturno-istorijsko nasljeđe u Zavodu za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa Republike Srpske Milijana Okilj.

Prvi pisani pomen o manastiru Gomionica, koji je udaljen četrdesetak kilometara od Banjaluke, datira iz 1540. godine. Jedan od najznačajnijih pisanih dokumenta na ovom području, koje se i danas čuva u manastiru Gomionica je Rukopisno jevanđelje iz 16. vijeka.

Manastir Gomionica uvijek je bio jako duhovno uporište i tu su se mnogi opismenjavali, sticali svoja prva znanja i iz gomioničke škole kretali u svijet. Jedan od igumana ovog manastira bio je i stric Petra Kočića. Petar Kočić je odatle ponio svoja prva saznanja.

- Projektna dokumentacija za obnovu crkve u Marinima je takođe završena, a išli smo na teren da još jednom obiđemo lokalitet kako bismo završili projekat. Crkva u Marinima je jedini primjer crkvene arhitekture u bondruk sistemu sa ispunom od šepera na tlu BiH - kaže Milijana Okilj.

Crkva u Marinima je jednobrodna, dodala je Okiljeva, sa petostranom apsidom na istočnoj strani i visokim drvenim zvonikom na zapadu. Sagrađena u 19. vijeku, crkva je zasvedena poluobličastim svodom, a iznad priprate nalazi se hor.

- Crkva je jako oštećena i konstruktivno ugrožena, pa su potrebni hitni konzervatorsko-restauratorski zahvati kako ne bi došlo do potpunog uništenja ovog jedinstvenog primjera pravoslavnog crkvenog graditeljstva - ispričala je Okiljeva.

Prema njenim riječima, crkva u Marinima ima izuzetnu arhitektonsku vrijednost i zato je njena obnova neophodna.

Stara crkva u Marinima često je paljena, ali su je mještani uvijek i iznova obnavljali, odnosno ponovo gradili. Nisu dozvoljavali da duže vrijeme budu bez crkve.

Legende

Tačno vrijeme nastanka manastira Gomionica se ne zna, a o tome u narodu postoje tri legende. Prema prvom predanju, duboko uvriježenom u našem narodu, Gomionicu su podigli Nemanjići. Drugo predanje govori da je ovaj manastir zadužbina izvjesne sultanije Mare ili Kale Marije. Petar Kočić zapisao je treće predanje, koje kaže da je osnivač pravoslavnog hrama zmijanjski knez Obrad.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.