Kostić i Tekelija na slikarskom platnu

BEOGRAD - Izložba "Portreti časnika i dobrotvora Matice srpske", koja je otvorena u Galeriji SANU, predstavlja reprezentativni izbor ličnosti koje su obilježile rad Matice srpske kao najstarije kulturne i obrazovne institucije kod Srba.

Nastala tokom 18, 19. i 20. vijeka odabrana umjetnička djela ilustruju istoriju ove institucije kroz portrete njenih časnika i dobrotvora i njihove biografije.

Želja organizatora izložbe je bila da pokaže ljudski lik institucije koja je već 185 godina u službi srpskog naroda.

Postavka objedinjuje nekoliko cjelina, a među njima najznačajniju čine osnivači, predsjednici i sekretari, tačnije pregaoci koji su aktivno učestvovali u radu Matice srpske.

To su ličnosti koje su svojim vizionarstvom i nesebičnim zalaganjima postavile temelje i decenijama razvijale i unapređivale ideje osnivača o potrebi srpskog naroda za institucijom koja će brinuti o jeziku, nauci, književnosti i umjetnosti.

Među njima su: Jovan Hadžić, Pavle Trifunac, Stevan Branovački, Antonije Hadžić, Mladen Leskovac, Živan Milisavac. Grupu intelektualnih dobrotvora čine portreti onih koji su svojim stručnim znanjima i kreativnošću dali doprinos aktivnostima Matice srpske.

Oni su predstavljeni portretima urednika Letopisa, književnika, naučnika, umjetnika - Lukijan Mušicki, Jakov Ignjatović, Laza Kostić, Novak Radonić, Mihajlo Pupin, Anica Savić Rebac. Nezaobilazni u grupi dobrotvora su veliki zadužbinari Sava Tekelija i Marija Trandafil koji su svojim nesebičnim darom obezbijedili rad Matice srpske i oni manji, ali ne manje vrijedni, koji su svi zajedno svojim darovima i zavještanjima omogućili opstanak i napredak Matice srpske u proteklim vijekovima.
Istovremeno, ova izložba predstavlja i presjek istorije portretskog slikarstva u Srba, počevši od najranijih portreta iz prvih decenija 18. vijeka, nastalih u vrijeme formiranja nacionalne umjetnosti novijeg doba.

Matica srpska osnovana je 16. februara 1826. godine u Pešti. Okupljeni osnivači odlučili su da na Osnivačkom pismu svoje potpise stave ukrug, kako ne bi bilo nikakve razlike među njima. Bili su to Gavrilo Bozitovac, Jovan Demetrović, Josif Milovuk, Petar Rajić, Andrija Rozmirović, Georgije Stanković i Jovan Hadžić.

Publikacije

Matica srpska ima oko dvije hiljade saradnika koji su uključeni u više desetina naučnih i razvojnih projekata, u okviru Odeljenja za književnost i jezik, Leksikografskog odeljenja, odeljenja za društvene i za prirodne nauke, za likovne i scenske umetnosti i za muziku, kao i Rukopisnog odeljenja. Saradnici pripremaju priloge za deset Matičinih naučnih časopisa i pripremaju publikacije od kapitalnog značaja za srpsku kulturu i nauku, kao što su Srpska enciklopedija, Srpski biografski rečnik, Rečnik srpskog jezika i Pravopis srpskog jezika.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.