Gallery weekend u Berlinu - Snažan umjetnički sistem

Početkom maja u Berlinu je održan "Gallery weekend" kao jedan od najvažnijih događaja u Berlinu u vezi sa savremenom umjetničkom produkcijom, kroz koji se prepoznaju i otkrivaju novi inovativni pravci razvoja recentne umjetničke prakse. Na toj manifestaciji galerije i muzeji prikazuju najnovije i najkvalitetnije od savremene umjetničke produkcije Berlina ali i šire.

Razvoj i produkcija savremene umjetnosti u poslednjih nekoliko decenija počela je da mijenja uslove u kojima nastaje, egzistira i vrši svoju reprezentaciju. Sve više umjetnost počinje da pored svoje utilitarne kulturološke svrhe obavlja i onu kritičku i eklektičku funkciju kao odraz socijalno društvenih uslova egzistencije samog umjetnika kao i društva u cjelini. Jedan od najbitnijih i najburnijih društvenih događaja koji je obilježio kraj prošlog vijeka zasigurno je pad Berlinskog zida. Jedan takav društveni i revolucionarni proces koji se zbio u tom gradu pokrenuo je niz događaja koji će indirektno promijeniti razvoj i sliku Evrope, ali i naše živote na Balkanu.

Ovaj mali uvod je potreban da bismo na bolji način shvatili zašto je Berlin danas pored Njujorka sigurno jedan od dva najbitnija centra za savremenu umjetnost. Kad kažemo jedan od centara za savremenu umjetnost, to podrazumijeva nekoliko aspekata njenog strukturiranja, a to su umjetnička produkcija, institucionalna reprezentacija umjetnosti, razvijanje novih teorijskih diskursa kritike... Već prvi dan 01.05. na početku otvaranja vikenda galerija bilo je oko dvadeset otvaranja širom grada, a u naredna dva dana još 40. Gotovo da je nemoguće fizički obići i sagledati sve što se zbilo ali sam već na samom početku pogledao sjajnu izložbu poljskog umjetnika Artura Žmijevskog u "DAAD" galeriji, Artur Žmijevski je umjetnik koji se prvenstveno bavi umjetnošću ali i teorijskim aspektima umjetnosti. Na izložbi je paralelno na devet monitora prikazano devet video radova, koje je umjetnik snimao na različitim geografskim lokacijama. Naziv rada je "Demokratija", a umjetnik je u različitim društvenim kontekstima i kroz različite forme ideoloških reprezentacija i konflikta bilježio video zapise kao moguće forme problematizovanja i valorizovanja stepena praktikovanja demokratije.

Još jedan od prostora koji me je veoma interesovao je "Temprory Kunsthalle Berlin " zgrada odnosno privremena hala koja je izgrađena dok se ne napravi pravi Berlin kunsthale, čiji su radovi započeli. Tu je izložba njemačke umjetnice Katarine Grose, koja se predstavila izložbom "Shadow boy". Na izložbi su se mogla pogledati četiri velika konkavna formata od oko deset metara širine sa šest metara visine, koje je umjetnica oslikavala bojom. Pokušaj proklamovanja i reanimiranja nove slike postaje upitan i uveliko upućuje na jaku vezu i uporište u slikarstvu obojenog polja Rotka, Šnabla... čiji su se formati malo deformisali. Nakon što uopšte nisam shvatio kontekst izloženih džambo formata pokušao sam da svoju nemogućnost razumijevanja djela potpomognem tekstom kustosa koji je pratio izložbu. Zanimljivo je to da tekst gotovo da nije uopšte korespondirao sa pomenutim radovima kao i sa nazivom izložbe. Ako je intencija umjetnice bila da postavi pitanje potrebe eksplikacije slike i korespondencije predstavljenog sa nazivom i tekstom, odnosno da uspostavi odnos potpune disharmonije zaista je i uspjela u tome.

Takođe jedna od izložbi koja je privukla veliku pažnju publike bila je i izložba italijanskog umjetnika Đuzepe Penone, jednog od mlađih predstavnika pokreta „Arte povera" čiji je termin šezdesetih uspostavio Germano Celant, da bi označio revolucionarna umjetnička djelovanja koja kritikuju i izlaze iz okvira bilo kakvog sistema moći, konvencije i komercijalne eksploatacije umjetnosti. U ovom kontekstu je zaista bilo jadno posmatrati djela umjetnosti iz prirode Đuzepe Penonea postavljena u jednu od najkomercijalnijih galerija u Berlinu.

Mislim da se kroz ove različite navedene izložbe može zaključiti da Berlin ima potpuno razvijen, različit i snažan umjetnički sistem u kome se paralelno razvijaju medijske i teorijske intencije, te gotovo idealnu atmosferu za stvaralaštvo uopšte. 

(Autor je akademski slikar iz Banje Luke)

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.