Đorđo Sladoje: Ne pišem knjige, već pjesme kad to one hoće

Ne radim na knjigama. Ja pišem pjesme i to kad one hoće, a kad se skupi dovoljan broj, onda to sklopim u knjigu. Ako Bog da, vjerovatno će nova knjiga pjesama biti tokom ove godine.

Rekao je to u intervjuu za "Glas Srpske" istaknuti književnik Đorđo Sladoje, dobitnik brojnih nagrada, Hercegovac koji živi u Novom Sadu, a koji zavičajne slike ne zaboravlja. O tome najbolje svjedoči njegova poezija.

* GLAS: Kada je nastala prva Vaša pjesma?

SLADOJE: Prva pjesma nastala je veoma davno. Kao većina hercegovačke djece pravio sam šaljive deseteračke pjesme o zgodama u selu, jedno vrijeme pisao sam po uzoru na Vojislava Ilića, pa sam tu modernističku varijantu Vasko Popa, Miodrag Pavlović nekako pregrmio početkom gimnazije. Dakle pjesme koje sam objavljivao u novinama i koje su kasnije ušle u prvu zbirku pisane su sa 17, 18, 20 godina, a u 22. godini objavio sam prvu knjigu pjesama "Dnevnik nesanice".

* GLAS: Može li se reći da u Vašoj poeziji preovladava motiv zavičaja, ili je to više motiva?

SLADOJE: Ne mogu se pjesme svesti na jedan motiv, ali ono što jeste u osnovi moje poezije, to je zavičaj u najširem smislu te riječi, dakle ne samo u geografskom, već i u duhovnom. Neko pretenciozniji bi rekao da je moj zavičaj srpski jezik. Moj zavičaj jeste Hercegovina, a to će reći izvorni vukovski jezik. Ljudi iz tih krajeva okrenuti su ka jeziku, zapravo, njime nadoknađuju sve ono što im u stvarnom životu nedostaje, a nedostaje mnogo. Dakle, u osnovi jeste zavičaj i djetinjstvo, što je veoma važno za svakog lirskog pjesnika. Ono što se doživi u prvih desetak godina, upečatljivost slika i doživljaja, to je ono što ja pokušavam da evociram u svojim pjesmama i da po svaku cijenu tu čistotu i taj intenzitet dječijeg doživljaja sačuvam. Tu je i biljni i životinjski svijet, pejzaži i sva ta čuda koje samo dječije oko i duša može da vidi i doživi. Onda ide taj istorijski spoj, u najkraćem rečeno nasilje koje istorija vrši nad pojedincem. Sva ta čudesa koja se sa ljudima i narodima dešavaju, razumije se da je tu prevashodno riječ o istoriji srpskog naroda i ne samo o istoriji, nego sve ono što sačinjava život jednog kolektiva, i mitologija i religija i umjetnost u najširem smislu i neke opšte, reklo bi se, metafizičke teme, pitanje smisla života, prolaznosti, ljubavi itd, što i jesu opsesivne teme poezije, ali u toj priči jeste glavna stvar da pronađete neku svoju nijansu i prepoznatljiv ton.

* GLAS: Dobitnik ste velikog broja nagrada. Šta Vam znače?

SLADOJE: Značajna je i Zmajeva i Dučićeva nagrada, ali značajna je i prva nagrada koju dobijete, a ja sam je dobio kao gimnazijalac 1973. u Kikindi. Mladom čovjeku su nagrade i ta vrsta podsticaja veoma važne, ali se, naravno, i sada obradujem i svakoj lijepoj riječi koju izgovore o mojoj poeziji i nagradi.

* GLAS: Šta mislite o društvima i udruženjima književnika?

SLADOJE: To više zaista nije presudna stvar. Književnička udruženja imaju i snagu i značaj društva golubara ili filatelista, ali ako insistirate, član sam Društva književnika Vojvodine, Srbije, Republike Srpske. 

Sociologija

* GLAS: Već decenijama pišete poeziju, objavili ste deset pjesničkih knjiga. Završili ste sociologiju. Kako je došlo do toga da upišete taj fakultet s obzirom na to da ste jako mladi počeli da pišete stihove?

SLADOJE: Bolje je obrnuti pitanje, otkud ja u sociološkim vodama. Sasvim slučajno sam završio sociologiju, zahvaljujući životnoj situaciji kada sam počinjao da studiram književnost u Novom Sadu, pa sam iz određenih razloga morao da se vratim u Sarajevo i bukvalno sam upisao prvi fakultet na koji sam naišao. Završio sam sociologiju, ali se time nikada nisam bavio. Moje osnovno opredjeljenje je bilo i ostalo književnost, konkretnije poezija.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.