"Volja sinovljeva": Na guslama se poznaju junaci

Film režisera Nemanje Ćeranića i scenariste Strahinje Madžarevića "Volja sinovljeva", prošao je skoro decenijski put od zanimljive ideje talentovanih filmadžija, preko stopiranog snimanja, potom oživljavanja produkcije do filma koji je ove godine napokon stigao u bioskope.

U toj desetogodišnjoj epopeji se vjerovatno kriju i uzroci svih njegovih vrlina, ali i slabosti u krajnjem skoru, od evidentne filmofilske strasti i ljubavi prema sedmoj umjetnosti utkane u skoro svaku riječ i svaki snimljeni kadar do produkcijskih potreba stvaranja neophodnih kompromisa, koji su ostavili neminovne posljedice na kreativnost autorske vizije, nažalost, ne uvijek u pozitivnom smislu.

Bazirajući film labavo na srpskoj epskoj poeziji, prije svega na pjesmi "Kraljević Marko poznaje očinu sablju",  Madžarević i Ćeranić su ponudili srpskoj publici autentičan, naš pogled na žanr distopijskog filma, kroz žanrovsku kombinaciju vesterna i samurajskih saga, ali i modernih akcionih filmova na tragu Džon Vua ili Gareta Evansa, koja u domaćoj produkciji nema pandana, jer je prosto rečena, prva u svom fahu.

Odličan uvod kroz animaciju i naraciju pokojnog Žarka Lauševića, fino uvodi gledaoca u priču o plemenskom društvu, koje je preživjelo nuklearnu katastrofu, formirajući zajednicu plemena, kojom nasiljem vlada udaljeni Grad i njegov Vladar iz mračne kule. 

U malu krčmu u pustoši, stiže slijepi guslar sa dječakom vodičem, koji skupini bandita počinje guslati ep o "Volji sinovljevoj", mitsku sagu o plemenu pod nazivom Zrnoljudi i njihovom padu. Usamljena zajednica farmera živi po vlastitom kodeksu pravila i časti, odbivši u jednom momentu slijepu poslušnost Gradu, uz izdaju u sopstvenim redovima tako pokreće svoje uništenje od strane Grada . Jedan od preživjelih, ratnik po imenu Jovan (Igor Benčina), nakon nekoliko godina kreće u potragu za sestrom Marijom (Marta Bjelica) i očinom sabljom, a kako njegov put odmiče on stiče neočekivane saveznike poput žene Anđelije (Isidora Simijonović) i protivnike poput izdajnika Tuđina (Sergej Trifunović) i njegovih poslušnika...

Jasno je da ovako postavljen sinopsis, nema ambiciju osim da bude minimalistička žanrovska nit, koja veže sliku i glumu u funkcionalnu cjelinu, koja treba da sa jedne strane oživi uvjerljivost univerzuma u kojem se odvija radnja, dok sa druge strane glavni junaci treba da harizmom vežu publiku za svoje karaktere. Nažalost, prokletstvo modernog srpskog filma, zvano televizijski materijal za potencijalnu seriju, dovodi do prve slabosti  u ovom ostvarenju, a to je nemogućnost kompresije viška materijala u funkcionalni zaplet, u kojem se jasno postavlja motivacija glavnih likova i njihov kontekst unutar same priče, što neminovno dodatno komplikuje scenario i kvari tempo naracije. U kontekstu ove vrste filmova, to režisera i montažera postavlja pred nemoguću misiju sklapanja autorske cjeline, iako je Ćeranić pokušao da izbjegne ovu zamku putem animacije u prologu i guslarske naracije  kao dodatnog objašnjenja pripovijesti koja se odvija na ekranu bioskopa. Sa druge strane njegov film, iako je snimljen sa prosječnim budžetom srpskog filma, djeluje kao da je snimljen za mnogo više novca, nudeći vizuelnu i tonsku upečatljivost, te glumačku posvećenost kao nadoknadu za objektivne domete produkcije. 

Nošen prije svega izvedbom Igora Benčine kao Jovana i Marte Bjelice kao Marije od Krvavih glava, koji minimalnom ekspresijom mudro postavljaju maksimum zanatske imperesije, ali i sjajanim minijaturama Zlatana Vidovića kao Glave ili Svetozara Cvetkovića kao Aberdara, nažalost ne pretjerano upečatljivim doprinosom Trifunovića kao glavnog negativca, film uspijeva da publika uglavnom povjeruje u epski heroizam glavnih junaka. 

Izbjegavajući da svoj film oboji jeftinim populizmom, igranjem na mentalitetski humor ili psovke kao sigurne mamce za publiku, nudeći kako sam Ćeranić ističe, etos umjesto patosa, "Volja sinovljeva" je hrabar iskorak unutar standarda srpskog filma. Koliko će uspjeti da privuče širu publiku, koja domaće filmove iz žanra fantastike smatra kao treš incidente, saznaćemo, ali jedno je sigurno, kao i u doba Filipa Višnjića, sa guslama u rukama saznaje se ko je juna, a ko kukavica dostojan sablje...

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.