Svijet se oprašta od Patrika Stjuarta: Poslednje putovanje kapetana Pikarda

LOS ANĐELES - Britanski glumac ser Patrik Stjuart, jedan od najprepoznatljivijih umjetnika svoje generacije, koji će ostati upamćen po ulogama kapetana Žan-Lika Pikara u seriji „Zvezdane staze: Sledeća generacija“ i profesora Čarlsa Ksavijera u filmskom serijalu „Iks-men“, preminuo je u srijedu u svom domu u Los Anđelesu u 86. godini.

Prema saopštenju objavljenom na njegovom Instagram nalogu, Stjuart je preminuo nakon kratke borbe sa Alchajmerovom bolešću i demencijom sa Levijevim tjelašcima.

Vijest o smrti velikog glumca izazvala je brojne reakcije kolega i saradnika, među kojima su se posebno izdvojile poruke njegovog dugogodišnjeg kolege iz svemira „Zvezdanih staza“ Vilijama Šatnera i producenta serije „Zvezdane staze: Pikard“ Aleksa Kurcmana.

Šatner: Kapetan Pikard predstavljao je najbolje od nas

Vilijam Šatner, legendarni kapetan Džejms T. Kirk iz originalne serije „Zvezdane staze“, oprostio se od kolege i prijatelja porukom na svojoj Fejsbuk stranici.

-Ser Patrik Stjuart je bio prijatelj, kolega i veličanstven glumac. Od scene do mosta Enterprajza, unosio je inteligenciju, gracioznost i dubok osjećaj čovječnosti u sve što je radio. Kapetan Pikard predstavljao je najbolje od nas, kao i čovjek koji ga je igrao, napisao je Šatner, dodajući: "Kakva srceparajuća sedmica je bila."

Aleks Kurcman, koji je zajedno sa Akivom Goldsmanom, Majklom Čabonom i Kirsten Bajer stvarao seriju „Zvezdane staze: Pikard“, takođe je objavio emotivnu poruku.

-Više od svega, želio je da bude ponosan na svoj rad jer je znao da će Žan-Lik Pikard biti njegovo nasljeđe, napisao je Kurcman.

On je istakao da je Stjuartovo nasljeđe mnogo šire od glumačkih dostignuća, jer je obuhvatalo neustrašivost u zastupanju sopstvenih uvjerenja, ljubav prema supruzi i brigu o porodici.

Posebno je izdvojio glumčevu ljubav prema životinjama i pitbulovima koje je udomljavao, opisujući kako bi se ove često pogrešno shvaćene životinje u njegovom prisustvu pretvarale u umiljate ljubimce.

-Bio je magičan. Bio je moj kolega. Bio je moj prijatelj. Naučio me je o čemu se zapravo radi u 'Zvezdanim stazama'. I na kraju, bio je i uvijek će biti moj kapetan, poručio je Kurcman.

Od Šekspira do kapetanskog mosta Enterprajza

Stjuart je tokom više od šest decenija karijere izgradio rijetko raznovrstan umjetnički opus, spajajući klasično pozorište, televizijske drame, naučnu fantastiku, komediju i velike holivudske produkcije.

Teško je dovoljno naglasiti koliko se njegov život promijenio kada je 1987. godine prihvatio ulogu kapetana Žan-Lika Pikara u seriji „Zvezdane staze: Sledeća generacija“. Dvije decenije prije toga bio je jedan od glavnih oslonaca Kraljevske šekspirovske kompanije, sa bogatim pozorišnim iskustvom i više od dvadeset značajnih produkcija iza sebe.

Među njegovim zapaženim pozorišnim ulogama izdvajaju se Astrov u „Ujka Vanji“ 1974. godine, Oberon u „Snu ljetnje noći“ 1977, Šajlok u „Mletačkom trgovcu“ 1978. i naslovna uloga u „Titu Androniku“ 1981. godine.

Upravo je taj klasični glumački temelj kasnije postao jedno od njegovih najvećih obilježja na televiziji i filmu. Njujork tajms je u profilu iz 2008. godine, povodom Stjuartovog povratka Šekspiru u produkciji „Makbeta“, njegovu karijeru sažeto opisao naslovom "Smjelo ići tamo gdje Šekspir zove".

Stjuart je kapetana Pikarda igrao tokom svih sedam sezona serije „Zvezdane staze: Sledeća generacija“, od 1987. do 1994. godine, a potom i u četiri igrana filma: „Zvezdane staze: Generacije“, „Zvezdane staze: Prvi kontakt“, „Zvezdane staze: Pobuna“ i „Zvezdane staze: Nemezis“.

U filmu „Generacije“ pojavio se i sa Vilijamom Šatnerom, čime je na velikom platnu simbolično spojio dvije generacije kapetana svemirskog broda Enterprajz.

Nakon što je Džej Džej Abrams ponovo pokrenuo filmsku franšizu sa likovima iz originalne serije, Stjuart se 2020. godine vratio ulozi koja ga je proslavila u seriji „Zvezdane staze: Pikard“. Projekat je trajao tri sezone, do 2023. godine.

Njujork tajms je njegov doprinos franšizi opisao riječima da je svojom aurom strogog, ali pravednog autoriteta i ozbiljnosti učinio kapetana Pikarda moralnim središtem serije, sprečavajući da se ona pretvori u puku zabavu ili samoparodiju.

Profesor Iks i prijateljstvo sa Ijanom Makelenom

Druga velika uloga koja je obilježila Stjuartovu karijeru bio je profesor Čarls Ksavijer, osnivač i vođa Iks-mena u istoimenom filmskom serijalu.

U franšizi je igrao od prvog filma „Iks-men“ iz 2000. godine, nastavljajući kroz ostvarenja „Iks-men 2“, „Iks-men: Poslednji otpor“, „Iks-men: Dani buduće prošlosti“, „Iks-men poreklo: Vulverin“ i „Vulverin“.

Njegov filmski partner i veliki prijatelj Ijan Makelen tumačio je Magneta, profesorovog ideološkog protivnika, a njihova glumačka hemija postala je jedan od najupečatljivijih elemenata čitavog serijala.

Prijateljstvo su nastavili i na pozorišnoj sceni, nastupajući zajedno u Beketovom „Čekajući Godoa“ na londonskom Vest Endu 2009. godine, a potom i na Brodveju 2014. godine, gdje su pored Beketovog djela igrali i u „Ničijoj zemlji“ Harolda Pintera.

Stjuart i Makelen trebalo je ponovo da se pojave u ulogama iz Marvelovog filmskog svijeta u predstojećem filmu „Osvetnici: Sudnji dan“, čija je premijera najavljena za decembar.

Od „Ekskalibura“ i „Dine“ do komedija i animacije

Stjuartovi prvi značajniji filmski iskoraci u svijet fantastike i naučne fantastike desili su se u filmu „Ekskalibur“ Džona Burmana iz 1981. godine, u kojem je igrao Leondegransa, kao i u adaptaciji „Dine“ Frenka Herberta iz 1984. godine.

U „Dini“ Dejvida Linča tumačio je Gurnija Haleka, visokog oficira kuće Atreid, koji postaje jedan od najvažnijih saveznika Pola Atreida, koga je igrao Kajl Maklaklan.

Njegov glas i specifična dikcija bili su prepoznatljivi i u animiranim serijama „Simpsonovi“, „Porodični momak“ i „Američki tata“, dok je pokazao i izuzetan komičarski talenat.

Igrao je komično snobovskog konobara u filmu Stiva Martina „Priča iz Los Anđelesa“ iz 1991. godine, kralja Ričarda u komediji Mela Bruksa „Robin Hud: Ljudi u hulahopkama“ iz 1993, a 1994. godine bio je i voditelj emisije „Uživo subotnjim večerom“.

Posebno zapažen bio je njegov nastup u gej komediji „Džefri“ iz 1995. godine, gdje je, prema ocjeni Njujork tajmsa, dobio neke od najboljih replika i izgovorio ih sa dostojanstvenim sjajem, dodatno naglašenim neobičnim kostimom i beretkom boje fuksije.

Kasnije je pozajmio glas naratoru u komediji Seta Mekfarlana „Ted“ i njenom nastavku, a pojavio se i u filmu „Match“ iz 2015. godine, u kojem je igrao ekstravagantnog instruktora plesa.

U potpuno drugačijem žanru, u horor-trileru „Green Room“ Džeremija Solnijea tumačio je vođu grupe neonacista, dok je u seriji „Blunt Talk“ igrao engleskog televizijskog voditelja koji se seli u Los Anđeles kako bi vodio tok-šou.

Njegov posljednji glasovni angažman bio je u animiranom filmu „Ovčji detektivi“, u kojem je pozajmio glas siru Ričfildu.

Pozorište nikada nije napustio

Iako ga je televizijska slava učinila globalno prepoznatljivim, Stjuart nikada nije napustio pozorište, nastavljajući scenski rad čak i tokom snimanja „Zvezdanih staza: Sledeća generacija“.

Godine 1987. igrao je Džordža u predstavi „Ko se boji Virdžinije Vulf?“ u pozorištu Jang Vik, a istoj ulozi vratio se 2001. godine u pozorištu Gatri u Mineapolisu.

Na Brodveju je 1996. godine igrao Prospera u Šekspirovoj „Oluji“, a 2000. godine pojavio se u predstavi „Spuštanje niz planinu Morgan“. U Vašingtonu je 1997. godine tumačio naslovnu ulogu u neobičnoj, „foto-negativnoj“ postavci „Otela“.

Posebno je bio zapažen njegov povratak britanskoj pozorišnoj sceni u predstavama „Antonije i Kleopatra“, „Oluja“ i „Makbet“. Godine 2008. igrao je Klaudija u produkciji „Hamleta“, u kojoj je naslovnu ulogu tumačio Dejvid Tenant, a za tu ulogu osvojio je nagradu Olivije za najboljeg sporednog glumca.

Stjuart je tokom karijere bio nominovan za četiri nagrade Emi, osvojio je tri nagrade Olivije za pozorišni rad i bio nominovan za nagradu Toni.

Od novinara do viteza britanske krune

Patrik Hjuz Stjuart rođen je u Mirfildu, u Jorkširu, gdje je još kao dječak počeo da nastupa u amaterskim dramskim društvima. Školovanje je napustio sa 15 godina i jedno vrijeme radio kao novinar, ali je na kraju odlučio da se posveti glumi. Sa 18 godina ostao je bez kose, fizičkog obilježja koje će kasnije postati jedan od njegovih najprepoznatljivijih znakova.

Profesionalnu karijeru započeo je u mančesterskom pozorištu Biblioteka, a 1966. godine postao je član Kraljevske šekspirovske kompanije, gdje je izgradio temelje svog glumačkog izraza.

Pored umjetničkog rada, bio je poznat i po humanitarnom angažmanu i aktivizmu. Podržavao je organizacije koje se bave zaštitom ljudskih prava, pomoći žrtvama porodičnog nasilja, izbjeglicama, mentalnim zdravljem veterana i dobrobiti životinja. Posebno je bio posvećen udomljavanju pasa, a njegova ljubav prema pitbulovima često je isticana kao jedan od najličnijih i najtoplijih aspekata njegovog života.

Bio je vitez britanske krune, kancelar, veliki ljubitelj moto-sporta i doživotni navijač fudbalskog kluba Hadersfild Taun.

Iza sebe je ostavio suprugu Sani Ozel, kojom se oženio 2013. godine na ceremoniji koju je vodio njegov prijatelj Ijan Makelen, kao i ćerku Sofi Stjuart i sina, glumca Danijela Stjuarta, iz prvog braka sa koreografkinjom Šilom Falkoner. Prije toga bio je oženjen i Vendi Nojs, producentkinjom serije „Zvezdane staze: Sledeća generacija“.

Odlazak Patrika Stjuarta označava kraj jedne velike glumačke epohe. Kao kapetan Pikard, profesor Iks ili šekspirovski junaci, ostaće upamćen kao glumac koji je inteligenciju, dostojanstvo i čovječnost pretvarao u svoj najprepoznatljiviji umjetnički potpis.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.