Režiser Elija Kazan rođen prije 111 godina: Proslavio Marlona Branda i Džejmsa Dina

G.S.
Režiser Elija Kazan rođen prije 111 godina: Proslavio Marlona Branda i Džejmsa Dina

Slavni holivudski i brodvejski režiser, scenarista, romanopisac i producent, koji je ljubiteljima filma podario filmove kao što su “Tramvaj zvani želja”, “Na dokovima Njujorka” i “Istočno od raja”, rođen je prije 111 godina u Istanbulu.

Tokom pedesetogodišnje karijere režirao je veliki broj filmova i dva puta osvajao “Oskara” za najboljeg reditelja.

Njegovo pravo ime je Elija Kazandžoglu, bio je grčkog porijekla, a u Sjedinjene Američke Države njegovi roditelji su se preselili 1913. godine.

Kazan je značajan po tome što je bio jedan od glavnih osnivača glumačke škole “Aktor studija” 1947. godine koja je iznjedrila neke od najboljih glumaca američkog filma poput Marlona Branda i Džejmsa Dina.

Smatra se da je Kazan najbolje iskoristio izraz buntovnika bez razloga koji su u njegovim ostvarenjima redovno tumačili usamljenike suprotstavljene običajima i zakonima mase.

Do početka četrdesetih godina prošlog vijeka bio je jedan od najcjenjenijih pozorišnih reditelja. Režirao je drame “Tramvaj zvani želja”, “Mačka na usijanom limenom krovu” koje su proslavile Tenesija Vilijamsa. Nezaboravne su i “Svi moji sinovi” i “Smrt trgovca” koje su proslavile Artura Milera.

Nakon toga se posvetio prvenstveno filmu. Dobio je dva “Oskara” za režiju, za filmove “Džentlmenski sporazum” iz 1947. i “Na dokovima Njujorka” iz 1954. godine.

Izvukao je nezaboravne izvedbe od glumaca kao što su Marlon Brando, Vivijen Li, Karl Malden i Kim Hunter u filmu “Tramvaj zvani želja” iz 1951. godine, te Džejmsa Dina u filmu “Istočno od raja”.

U vrijeme Mekartijeve ere progona komunista i komunističkih simpatizera Elija Kazan je svjedočio pred Komitetom Zastupničkog doma Kongresa, kada je imenovao 17 ljudi iz Holivuda kao članove Komunističke partije. To je izazvalo mnoge negativne komentare i na neki način obilježilo njegovu karijeru.

Akademija filmskih umjetnosti je Kazanu 1999. godine dodijelila “Oskara” za životno djelo.

“Bebi dol”

Ovjenčana “Zlatnim globusom” u kategorijama najboljeg reditelja i najperspektivnije glumačke debitantkinje Karol Bejker, Kazanova crnohumorna drama “Bebi Dol” postala je prvi film koji je dobio cenzorski sertifikat zbog nemorala, zbog čega je u Švedskoj bio zabranjen. Međutim, u Americi je sertifikat samo doprinio boljoj gledanosti, te pretvaranju Karol Bejker u seks simbol, zahvaljujući čemu je tip njene spavaćice iz filma dobio naziv bebi-dol.

 

© AD "Glas Srpske" Banja Luka, 2018., ISSN 2303-7385, Sva prava pridržana