"Potpuni neznanac" (2024): Kad ne znaš čovjeka, snimaj mit

Ima neke više pravde u tome što je režiser Džejms Mangold, kao jedan od začetnika holivudskog talasa filmskih biografija o muzičarima, svojim sjajnim filmom "Hod po ivici" (2005) o životu i karijeri legendarnog Džonija Keša, dobio priliku da svojim filmom o Bobu Dilanu pod nazivom "Potpuni neznanac" (A Complete Unknown), na neki način da epilog ovom trendu "biopika", koji se (uz nekoliko časnih izuzetaka,) za razliku od oba ostvarenje u njegovoj režiji nisu pretjerano proslavili kvalitetom.

Naime, njegova priča o ranim danima Dilanove karijere od dolaska u Njujork početkom 60-ih, do legendarnog nastupa na Njuport folk festivalu koji ga je krunisao kao rok mesiju novog doba, besprijekorna je filmska saga koja u svakom svom segmentu funkcioniše sigurno i uvjerljivo, baveći se jednom od najčuvenijih figura istoriji kulture 20. vijeka, bez podilaženja njegovoj publici ili kalkulacija sa trendovskim pravilima kako bi dobio naklonost kritike.

Scenario su pisali Mangold i Džej Koks po knjizi "Dylan Goes Electric" Ilijadže Volda, ali se tandem scenarista nije pretjerano bavio istorijskim činjenicama, znajući da je mit o Dilanu davno prevazišao stvarnu priču o čovjeku koji stoji iza istog, pa je slično kao u slučaju Džonija Keša, bez problema koristio fikciju, kako bi dočarao suštinu mita. Njegov Dilan (Timoti Šalame) se od anonimnog muzičara iz Minesote, koji dolazi u Njujork da se upozna sa svojim herojem Vudijem Gatrijem (Skot Mekneri), brzo transformiše u talentovanog folk kantautora, koji u par godina mijenja muzičku sliku ranih šezdesetih, da bi odbijajući ulogu folk heroja postao rokenrol revolucionar, ali sama priča zaokružena je cjelina kojoj Magnold uz pomoć glumačke ekipe i muzike majstorski diktira narativni tempo do katarzičnog nastupa na Njuportu.

Mudro birajući početak Dilanove karijere umjesto standardne i previdljive opširne biografske priče o muzičkom anonimusu, koji je nakon pet decenija uspješne karijere postao prvi rok nobelovac, Mangold je kompresovao film u tempiranu bombu slike i zvuka, koju uz pomoć sjajne glumačke podjele i pjesama koje svi znaju (uključujući i one koji Dilana ne slušaju) svojih 155 minuta vozi kao brzi voz, a sve ostalo u vezi Dilana, uključujući i naša očekivanja, jednostavno rečeno, nije briga njegovog filma.

Talentovani Timoti Šalame ovdje briljira kao mladi Dilan, koji se od stidljivog zaljubljenika u folk brzo transformiše u mesijansku figuru, koja nije prikazana kao svetačka figura (ključni problem većine biopika), već kao talentovan čovjek od krvi  i mesa, figura puna vrlina i poroka, spremna na sve kako bi svoju muziku dovela do publike, uključujući i provokaciju njenih očekivanja. Sa jedne strane, ovo je priča o autentičnom geniju koji mijenja muzičko lice svijeta, dok sa druge strane vidimo ambicioznog umjetnika koji nemilosrdno iskorištava prijatelje, saradnike i žene, kako bi postao ono što želi da bude. Ništa manje nisu ubjedljivi Edvard Norton kao folk heroj Pit Siger, Monika Barbara kao folk heroina Džoan Baez ili El Fening kao Dilanova muza Silvi Ruso (Suzi Rotolo u stvarnosti), Dan Fogler kao menadžer Albert Grosman i ostatak podjele koji maestralno oživljavaju živopisnu galeriju likova koji su gravitirali oko Dilana tokom šezdesetih.

Filmski Dilan luta kroz podzemlje Njujorka, od ljubavnice do ljubavnice, pali cigaretu za cigaretom, piše antologijske pjesme konstantno razbijajući očekivanja tadašnje publike, korak po korak usisavajući nas u otkačeni svijet genija, koji ne vodi računa ni o čemu osim o svojoj muzičkoj viziji i opsesivnoj potrebi,  da nepoznatog i povučenog Roberta Cimermana pretvori u svima poznatog Boba Dilana. I kad smo kupljeni talentom i energijom ovog čudnog lika, on nam potom surovo saspe u lice tokom 15 minuta finala da i nad Bobom postoji potpuni neznanac, koji je tokom prethodnih sedam decenija dobio mnogo lica, ali o kojem i dalje ne znamo mnogo, osim da je stvorio sjajnu muziku. Što je, ako je suditi po filmu Džejmsa Mangolda, sve što je potrebno znati.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.