"Ona jaše sačmaricu" (2024): Surova nježnost

Hvaljeni debitantski roman "Ona jaše sačmaricu" (She Rides Shotgun), pisca Džordana Harpera, konstruisan je žanrovskim spojevima krimića i melodrame ili kontradiktornim sudarom surovog nasilja i dirljive nježnosti u uzbudljivu literarnu cjelinu.

U filmskoj ekranizaciji režisera Nika Rolanda, za koju su scenario pisali sam Harper, Ben Kolins i Luk Pjotrovski, mudro se slijedi isti autorski  i emocionalni kurs iako je jasno da je film morao praviti određene ustupke sopstvenoj umjetničkoj estetici kako bi dobio na vizuelnoj eksplozivnosti i kinetičnosti naracije.

Zaplet je postavljen minimalistički, jednostavno i efikasno, prateći djevojčicu Poli (Ana Sofija Hejgar) koja ispred škole čeka majku, ali dugo iščekivanje prekida dolazak auta, za čijim je volanom misteriozna figura, obrijane glave i tijela prekrivenog tetovažama, koja zove djevojčicu u auto. Jasno je nakon par dijaloga da djevojčica poznaje vozača, tačnije brzo shvatamo da je to njen otuđeni otac, bivši robijaš Nat Mekluski (Tajron Edžerton) i da nešto nije u redu čim je on tu.

Još brže shvatamo da su majka i očuh djevojčice mrtvi, a da je njenom ocu i njoj na tragu banda arijevaca "Bratstvo čelika" i da je i njima raspisana smrtna presuda od strane lidera bande poznatog samo kao Bog Slabtauna.

Ostatak filma je surova vožnja u samo jednom smjeru, u kojoj je jasno da za Nata nema srećnog kraja, jer sa jedne strane ima bandu koja ima oči, uši i ljude svuda, dok sa druge policajac Džoni Park (Robi Jang) želi da ga iskoristi kao mamac za vođu arijevskog bratstva.

Mekluski je čovjek kojem je život podijelio loše karte i koji, kako sam kaže, u jednom momentu u svom životu nije učinio puno dobrog, osim rođenja Poli. On brzo shvata da nema bjekstva dok je Bog na njegovom tragu, a zakon zanima samo njegova funkcija trojanskog konja.

Režiser Roland, za autora kojem je ovo drugi film u karijeri,  prilično sigurno pretvara scenario u jedinstvo slike i riječi mudro razbijajući brutalne, sirovo postavljene scene nasilja i potjere, melodramskim momentima grube nježnosti oca i kćerke, izbjegavajući vješto zamke potencijalne patetike i ostavljajući dosta prostora vrsnoj igri glumačke ekipe. S duge strane, Roland i njegova autorska ekipa (prije svega snimatelj Vajat Garfild)  majstorski kombinuju mrak autoputeva, neonskih svjetala sporednih motela i sivilo jeftinih udžerica "bijelog smeća" sa divljim pejzažima surove pustoši jugozapadne granice SAD u vizuelno više nego upečatljive slike na ekranu.

Talentovani Edžerton (ujedno jedan od producenata), koji je odavno dokazao da je mnogo više od lijepog lica i tijela sa postera, ovdje igra svedeno i diskretno, dajući fantastičnoj Ani Sofiji Hejgar dovoljno prostora, a ona zauzvrat plijeni u svakom kadru u kojem se pojavljuje svojom rolom slomljenog i tužnog djeteta, čije djetinjstvo protiče u sivilu stvorenom pogrešnim odlukama njenih roditelja i agresivnim siromaštvom okoline.

Jednako uvjerljivo igra ostatak ansambla, poput Janga, koji glumi pragmatičnog detektiva koji pokušava rasplesti zamršenu mrežu korupcije, rasizma, narko-trgovine i nasilja ili veterana Džona Kerola Linča, koji briljira kao fanatični vođa bratstva koji svojom teritorijom vlada poput starozavjetnog boga tražeći apsolutnu lojalnost ili slijedi božji gnjev...

Možda je nakon ubjedljivog uvoda i dramatične sredine Roland morao malo mirnije završiti posljednju trećinu filma, u kojem mu se na momente naracija otela kontroli pa su likovi završili u pomalo haotičnom sudaru dešavanja, što se ipak vraća na svoje mjesto kada očekivanu tragediju u raspletu na samom kraju smijeni dirljivi povratak u naivnost dječijeg svijeta, uz kameru koja u krupnom planu prati Poli dok pleše očiju punih suza, prvi put u životu slobodna od straha.

U svakom slučaju, pomenuti autorski propusti ne kvare krajnji utisak o jednom od najuzbudljivijih filmova godine, emotivne  sage o ocu i kćerki koji jedno drugo uče ono što znaju, on nju da bejzbol palicom savlada napadača, a ona njega da je stvarna ljubav vrednija od vlastitog života.

Možda je to pomalo surova porodična priča, ali svijet u kojem je Nik Roland snimio svoje malo remek-djelo mnogo je suroviji od njegovog filma!

Ocjena 5

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.