Film o Karađorđu najveće otkriće

Beograd - Najznačajniji film koji se čuva u Jugoslovenskoj kinoteci je srpski film “Karađorđe” iz 1911. godine, koji smo pronašli pre deset godina, a za njim se tragalo gotovo šest decenija. Bila je velika čast raditi na restauraciji tog filma. Sada je u nezapaljivoj kopiji i konkurisali smo kod UNESCO-a da film uđe u “Memordž of the Njorld” i bude zaštićen kao svetsko kulturno dobro.

Rekao je ovo za “Glas Srpske” upravnik Arhiva Jugoslovenske kinoteke Aleksandar Erdeljanović, koji je 2003. godine blago srpskog i balkanskog filma pronašao u Austrijskom filmskom arhivu.

- Film “Karađorđe” je najveće otkriće u istoriji Kinoteke. Osim ovog ostvarenja, veoma je značajno i “Krunisanje kralja Petra”, najstariji sačuvani film u srpskom narodu i takođe  jedan od bisera Kinoteke - dodao je Erdeljanović.

Objasnio je da je “Karađorđe” sniman tokom ljetne pauze u Narodnom pozorištu 1911, u Beogradu i okolini, uz veliku pomoć države, sa najpoznatijim pozorišnim glumcima toga doba (glavnu ulogu je odigrao Milorad Petrović) i oko 1.000 statista. Ipak, prije nego što je otkrivena kopija u Austriji, o ovom filmu se znalo uglavnom na osnovu oskudnih informacija iz štampe.

Ističe da Jugoslovenska kinoteka čuva 100.000 filmskih kopija, stotine hiljada filmskih plakata i fotografija, 650 predmeta iz predistorije i istorije filma.

- Čuvamo filmove iz 134 nacionalne kinematografije, retkost je da se toliko nacionalnih kinematografija može naći pod jednim krovom - kazao je Erdeljanović.

Kada je riječ o srpskom filmu u svjetskoj kinematografiji, Erdeljanović smatra da trenutno srpska ostvarenja ne zauzimaju mjesto kao 1960. i 1970. godine.

- Te godine su vreme velikog prodora srpskog filma u svet i tada smo postigli najviše uspeha. Proslavili su nas filmovi Saše Petrovića, Želimira Žilnika, Puriše Đorđevića, uglavnom reditelja takozvanog “crnog talasa” - rekao je Erdeljanović.

Naglasio je da se ne smiju zaboraviti ni značaj Gorana Paskaljevića i Slobodana Šijana, kao ni filmovi Emira Kusturice i Srđana Dragojevića.

- Treba biti optimista. Iako živimo u vremenu krize, ne smemo zaboraviti da se baš tada pojavljuju novi mladi autori koji stvaraju interesantna dela - smatra Erdeljanović.

Revije

- Planiramo nove revije filmova u Banjaluci i Palama. Želimo da predstavimo najznačajnije srpske igrane i dokumentarne filmove, ali i ostvarenja svetske kinematografije. Šteta je da publika ne vidi filmove koji se čuvaju u jednoj od deset najvećih i najznačajnijih svetskih filmskih arhiva - kaže Aleksandar Erdeljanović.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.