Privreda
Foto: Arhiva
BRISEL - Potpredsjednik Evropske komisije i komesar za industriju Stefan Sežurne pozvao je Evropsku uniju da usvoji politiku prednosti za evropske proizvode u okviru jedinstvenog tržišta kako bi se suprotstavila sve jačoj konkurenciji iz Kine i SAD.
Prijedlog, koji bi u javnim nabavkama favorizovao proizvode koji sadrže komponente "proizvedene u Evropi", već mjesecima je predmet rasprava unutar Komisije i među državama članicama. Međutim, on je razotkrio sve dublje podjele u okviru Unije, pri čemu neke zemlje upozoravaju da bi takva politika nesrazmerno koristila najvećim ekonomijama EU.
Inicijativa "Proizvedeno u Evropi" trebalo bi da bude jedna od glavnih tema sljedećeg nedjeljnog zasjedanja lidera EU posvećenog jačanju konkurentnosti, gdje se očekuje da razlike u stavovima dođu do punog izražaja.
Konkurentnost
U autorskom tekstu koji je potpisao 1.141 privredni lider, Sežurne je konkurentnost predstavio kao ključni element geopolitičke strategije Evrope, tvrdeći da je evropska preferencija neophodna kako bi se industrija zaštitila od globalnih rivala.
- Moramo jednom zauvijek uspostaviti istinsku evropsku politiku prednosti za evropske proizvode u našim najstrateškijim sektorima. Ona se zasniva na vrlo jednostavnom principu: kad god se koristi evropski javni novac, on mora da doprinese evropskoj proizvodnji i kvalitetnim radnim mjestima - dodao je Sežurne.
Sežurne je rekao da druge velike ekonomske sile već primjenjuju nacionalne preferencije kako bi zaštitile stratešku imovinu. Prema njegovom predlogu, kompanije koje koriste javne nabavke, državnu pomoć ili druge oblike finansijske podrške morale bi značajan dio svoje proizvodnje da realizuju unutar EU. Ista logika, dodao je, trebalo bi da se primjenjuje i na direktne strane investicije.
Očekuje se da će ova debata izazvati napete razmjene mišljenja na sastanku lidera EU 12. februara u Alden Bizenu u Belgiji, koje je sazvao predsjednik Evropskog saveta Antonio Košta kako bi se oblikovala strategija konkurentnosti Unije piše "Euronjuz biznis".
Njemačka i Italija podržavaju inicijativu Komisije za sveukupno pojednostavljenje regulative, dok Francuska i njeni saveznici insistiraju na zajedničkom zaduživanju i povećanim ulaganjima širom jedinstvenog tržišta. Francuska već godinama promoviše agendu "Proizvedeno u Evropi“, kao i Njemačka i predsJednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen.
Oprez
Međutim, manje države članice ostaju oprezne, ističući da jedinstveno tržište mora ostati otvoreno i upozoravajući da bi evropska preferencija mogla da uguši inovacije i uglavnom favorizuje veće ekonomije.
Neslaganja oko inicijative "Proizvedeno u Evropi" dodatno produbljuje šire podjele o tome kako oživjeti ekonomiju Unije.
Italijanska premijerka Đorđa Meloni i njemački kancelar Fridrih Merc predstavili su prije deset dana zajednički plan koji poziva na pojednostavljenje regulative, uključujući osporavanje klimatskih pravila EU u okviru Zelenog dogovora, za koja smatraju da predstavljaju prevelik teret za automobilsku industriju.
Ulaganja u inovacije
Suprotno tome, francuski predsjednik Emanuel Makron je prošlog mjeseca obnovio svoj poziv na veća ulaganja u inovacije kroz nacionalne i budžete EU, oživljavajući francuski pritisak za zajedničko zaduživanje, ideju koju je u značajnom izveštaju iz 2024. podržao bivši italijanski premijer Mario Dragi.
Makron je ocijenio da je taj izvještaj već zastario zbog prošlogodišnjih geopolitičkih potresa, naročito kineske "agresivnosti" i američkih carina.
- Dragi izvještaj, koji nismo u potpunosti primijenili, već je zastario, djelimično zato što nije uzeo u obzir ovo ubrzanje svijeta - rekao je Makron na godišnjoj konferenciji francuskih ambasadora.
Očekuje se da će Dragi i bivši italijanski premijer Enriko Leta, autor još jednog ključnog izvještaja o reformi jedinstvenog tržišta EU, prisustvovati februarskom sastanku.
Prema izvještaju Savjeta za inovacije evropske politike, objavljenom u septembru, tokom prve godine mandata Komisije sprovedeno je samo 11 odsto preporuka iz Dragi izvještaja.
- Moramo da stvorimo novi zamah i damo novi podsticaj reformskoj agendi - rekao je Košta za.
- Očekujem da lideri daju jasne političke smjernice Komisiji i Savjetu, kao što su to učinili prošle godine u oblasti odbrane i bezbednosti", dodao je.
- Ovog puta, za jedinstveno tržište - zaključio je Košta.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
