Petar Đokić: Energetika kičma budućeg razvoja

Republika Srpska danas u energetici ima investicije koje se mjere milijardama maraka, velika gradilišta, nove proizvodne kapacitete i projekte koji treba da obezbijede sigurnije snabdijevanje i nove mogućnosti za građane i privredu.

Ministar energetike i rudarstva Republike Srpske Petar Đokić kaže da je u prethodnom periodu napravljen snažan investicioni iskorak, ali da je jednako važno zadržati kontinuitet, završiti započete projekte i otvoriti novi ciklus razvoja.

GLAS: Kada danas pogledate energetski sektor Republike Srpske, šta najbolje pokazuje koliki je iskorak napravljen u prethodnom periodu?

ĐOKIĆ: Konkretne investicije najbolje pokazuju koliki smo iskorak napravili. Ukupna vrijednost ugovorenih projekata u energetici iznosi oko 5,5 milijardi KM, od čega je u prethodnih deset godina već uloženo preko 2,8 milijardi KM. Riječ je o jednom od najznačajnijih investicionih ciklusa u Republici Srpskoj, koji obuhvata već završene projekte, one čija je realizacija u toku, kao i one koji će biti realizovani u narednom periodu. Danas imamo projekte u različitim fazama realizacije od već izgrađenih HE "Ulog", SE "Bileća" i Solarnog parka "Bileća" do velikih gradilišta HE "Dabar", tri hidroelektrane na Bistrici, HE "Buk Bijela", vjetroelektrane Grebak i drugih projekata. Izgrađeno je i 58 malih hidroelektrana i 2.478 malih solarnih elektrana. To najbolje pokazuje da energetski potencijal Republike Srpske pretvaramo u nove proizvodne kapacitete i konkretnu ekonomsku vrijednost. Dobar primjer je TE "Stanari", koja je od puštanja u rad do danas samo po osnovu koncesione naknade uplatila oko 52 miliona KM u budžet Republike Srpske, od čega 95 odsto ide u budžet lokalne zajednice. Dosadašnji rezultati već značajno utiču na jačanje energetskog sektora i ekonomski razvoj Srpske. Nastavak započetih i realizacija novih projekata dodatno će doprinijeti energetskoj stabilnosti, bržem privrednom rastu kroz otvaranje novih radnih mjesta čineći tako energetiku jednim od ključnih pokretača daljeg ekonomskog i društvenog razvoja Republike Srpske.

GLAS: Nove elektrane su jedan dio posla, ali struja na kraju mora sigurno stići do svakog domaćinstva i preduzeća. Da li je sada na redu veliki posao na elektromreži?

ĐOKIĆ: To je jedan od prioriteta. Nije dovoljno izgraditi nove proizvodne kapacitete ako istovremeno ne ulažemo u mrežu koja tu energiju treba da prihvati i dovede do krajnjeg potrošača. Zato smo inicirali i pokrenuli pregovore sa Evropskom investicionom bankom o projektu revitalizacije i automatizacije distributivne mreže u Republici Srpskoj, čija je vrijednost 170 miliona KM. To je velika investicija, ali ona je neophodna. Za građane ona znači pouzdanije snabdijevanje, manje kvarova i prekida, a za cijeli sistem manje gubitke i efikasnije upravljanje mrežom. Ako gradimo nove elektrane, moramo istovremeno graditi i mrežu koja može da prati razvoj proizvodnje.

GLAS: Često se govori o energetskoj tranziciji, ali prosječnom čovjeku taj pojam malo znači. Šta on od tog procesa može konkretno da dobije?

ĐOKIĆ: Želimo da energetsku tranziciju približimo građanima i omogućimo im da i sami postanu proizvođači električne energije. Zato smo sa Svjetskom bankom inicirali pregovore o finansiranju programa energetske održivosti Elektroprivrede Republike Srpske, vrijednog 204 miliona KM. Jedan od ključnih dijelova tog programa je koncept kupca-proizvođača, koji podrazumijeva ugradnju solarnih panela na krovove domaćinstava i privrednih subjekata i proizvodnju električne energije prvenstveno za sopstvene potrebe. Na taj način energetska tranzicija dobija konkretan smisao za građane kroz mogućnost da sami proizvode dio energije koju troše i smanje svoje troškove.

GLAS: Da li ubrzano okretanje obnovljivim izvorima znači da Republika Srpska treba brzo da se odrekne uglja?

ĐOKIĆ: Ne. Tranzicija koja vas iz jedne vrste zavisnosti uvede u drugu nije uspješna tranzicija. Ako ugasite sopstvene izvore prije nego što ste izgradili adekvatnu zamjenu i onda energiju morate da uvozite, niste postali ni zeleniji niti sigurniji. Energetska tranzicija mora biti odgovorna i prilagođena našim uslovima. Naš put je postepena promjena strukture proizvodnje, uz sve veće korištenje vode, sunca i vjetra, ali bez ugrožavanja stabilnosti sistema. Građanima moramo obezbijediti struju i kada nema sunca, kada nema vjetra i kada je potrošnja najveća. Zato tranzicija mora biti dobro planirana, ekonomski održiva i vođena interesima Republike Srpske.

GLAS: Gasovod Šepak-Banjaluka-Novi Grad više liči na novi razvojni koridor nego na klasičan energetski projekat. Može li gasifikacija zaista promijeniti ekonomsku kartu Republike Srpske?

ĐOKIĆ: Može. Upravo zato ovaj projekat ne posmatramo samo kroz kilometre gasovoda i količine gasa koje će njime proticati. Gasifikacija Republike Srpske je istovremeno energetski, infrastrukturni, industrijski i razvojni projekat velike vrijednosti. Govorimo o sistemu od približno 500 kilometara gasovodne infrastrukture, koji treba da stvori uslove za gasifikaciju 18 gradova i opština duž trase. To znači da gas više neće biti energent dostupan samo ograničenom dijelu Republike Srpske, već otvaramo mogućnost da ga koriste domaćinstva, privreda, industrijske zone, toplane i budući investitori na daleko širem prostoru. Ali za mene je možda još važnije ono što dolazi poslije izgradnje gasovoda. Tamo gdje dovedete pouzdan izvor energije, stvarate uslove da dođe i nova privredna aktivnost. Zato ovaj projekat vidim kao jednu od kičmi budućeg industrijskog razvoja Republike Srpske. Njegov značaj nećemo mjeriti samo količinom transportovanog gasa, nego novim fabrikama, investicijama, radnim mjestima i razvojem lokalnih zajednica koje se nalaze duž njegove trase.

GLAS: Veliki energetski projekti traju duže od jednog mandata. Koliko je važno da Republika Srpska zadrži kontinuitet politike koja je ove investicije pokrenula?

ĐOKIĆ: Kontinuitet je presudan. Elektranu, gasovod ili novu elektromrežu ne možete planirati od izbora do izbora. To su projekti koji se pripremaju i grade godinama, a koriste decenijama. Zato je važno da završimo ono što je započeto, ali i da istovremeno pripremamo nove investicije. Imamo projekte u izgradnji, imamo investitore koji su zainteresovani za Republiku Srpsku i imamo resurse koje treba pametno koristiti. Kontinuitet za mene ne znači stajanje u mjestu, nego da na onome što smo već uradili gradimo sljedeću fazu razvoja. To je odgovorna politika koju treba nastaviti.

GLAS: Predsjednik ste Socijalističke partije. Koliko se taj princip kontinuiteta može prenijeti i na političku scenu Republike Srpske?

ĐOKIĆ: Republici Srpskoj su potrebni stabilnost, razvoj i jasna politika koja će omogućiti da nastavimo investicije i ekonomski rast. Kontinuitet o kojem govorimo ne bi bio moguć bez građana koji su u prethodnom periodu prepoznali rezultate, trud i odgovornost i ukazali nam povjerenje da učestvujemo u vođenju važnih procesa za Republiku Srpsku. Za Socijalističku partiju razvoj nije samo pitanje velikih projekata i statistike. Njegov rezultat mora da osjeti čovjek – kroz sigurnije radno mjesto, bolji životni standard i veću socijalnu sigurnost. Zato i u ovom izbornom procesu pred građane izlazimo prije svega sa onim što je urađeno i sa jasnim planom za budućnost.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.