Privreda
Foto: ARHIVA
AMSTERDAM - Cijene prirodnog gasa u Evropi naglo su porasle danas, pri čemu su referentni fjučersi skočili i do 28 odsto nakon eskalacije sukoba na Bliskom istoku i prekida brodskog saobraćaja kroz Ormuski moreuz, što je izazvalo strah od ozbiljnog poremećaja globalnog snabdjevanja energentima.
Tankeri su tokom vikenda uglavnom prestali da prolaze kroz ključni moreuz između Irana i Omana kojim se transportuje oko petina svjetskog izvoza tečnog prirodnog gasa (LNG), prenosi Blumberg.
Nafta
Pored toga, porasle su i cijene nafte, što dodatno ukazuje na zabrinutost tržišta zbog mogućeg poremećaja energetskih tokova.
Evropa je posebno izložena ovom riziku, jer su zalihe gasa trenutno niže nego što je uobičajeno za ovo doba godine.
Grijna sezona se bliži kraju, ali evropske zemlje moraju tokom ljeta da uvezu velike količine tečnog prirodnog gasa kako bi obnovile rezerve za sljedeću zimu, što ih čini ranjivim na globalne poremećaje.
Cjenovni šok
Analitičari upozoravaju da bi duže zatvaranje Ormuskog moreuza moglo da izazvove ozbiljan cijenovni šok.
Prema procjeni banke Goldman Saks, jednomjesečni prekid transporta kroz ovaj prolaz mogao bi da udvostruči cijena gasa u Evropi.
Situacija predstavlja najveći potencijalni rizik za tržište gasa od početka rata u Ukrajini 2022. godine, koji je već izazvao velike promjene u globalnim energetskim tokovima.
Konkurencija
Najveći dio LNG iz Persijskog zaliva ide ka Aziji, ali svaki poremećaj povećava konkurenciju za alternativne izvore, što automatski podiže cijene i u Evropi.
Dodatni pritisak dolazi od odluke velikih pomorskih osiguravajućih klubova da obustave pokriće ratnih rizika za brodove koji ulaze u Persijski zaliv, što dodatno obeshrabruje transport i povećava neizvjesnost na tržištu.
Sukob je eskalirao nakon što su Sjedinjene Američke Države i Izrael tokom vikenda napali ciljeve u Iranu, dok je Teheran uzvratio napadima na američke baze u okolnim zemljama.
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
