Šóäñêå ñóäáèíå êaä ïaòœaìa íåìa êða¼a

£åëà Ïóà òåøêî ìîæå ðåžè êàä ¼î¼ ¼å áèëî òåæå - äà ëè ó ä¼åòèœñòâó êàä ¼å îñòàëà áåç èãä¼å èêîã ñâîã, èëè ìîæäà ó ãîäèíàìà ïîñëè¼åðàòíå ïàòœå èëè ïàê ñàäà ó ñòàðîñòè

Íèêî íå çíà êîëèêî ìó ¼å æèâîòà îä Áîãà îòïèñàíî, à ìó÷åíèêå ïîïóò ìåíå íè ñìðò íåžå... Óç äóáîêè óçäàõ, áðèøóžè êðà¼åì ìàðàìå ñóçíå ñòàðà÷êå î÷è, îâèì ðè¼å÷èìà ñâî¼ó ïðè÷ó çàïî÷èœå ñåäàìäåñåòîñìîãîäèøœà £åëà Ïóà èç Äîœå Ãðàäèíå. Íå çíà, êàæå, îäàêëå äà ïî÷íå. Íè êàä ¼î¼ ¼å ó æèâîòó áèëî òåæå - äà ëè ¼å òî ä¼åòèœñòâî ó öðíî îáî¼åíî, äà ëè ìîæäà ïîñëè¼åðàòíà ïàòœà è íàäíè÷åœå èëè ïàê ñòàðîñò ó íåèìàøòèíè è ïîòïóíî¼ áè¼åäè! Ñâå ¼å òî ïðèòèñëî íå¼àêà ëåà áàêå £åëå, êî¼à ¼îø ¼åäíîì, îâ༠ïóò ïðè ñàìîì êðà¼ó ñâîã ìó÷åíè÷êîã æèâîòíîã ïóòà, ìîðà äà áðèíå ãä¼å žå ñóòðà ëåžè. Êóžà ó êî¼î¼ òðåíóòíî æèâè ó Äîœî¼ Ãðàäèíè, èñïðè÷àëà íàì ¼å, ïðèïàäà œåíî¼ ñåñòðè, êî¼à ¼å îä ïîñšåäèöà ìîæäàíîã óäàðà âåž òðè ì¼åñåöà íåïîêðåòíà. Ñåñòðèí ñèí, êàçó¼å áàêà £åëà, ïðèíóåí ¼å äà ïðîäà êóžó, ¼åð íåìà äðóãîã íà÷èíà äà îáåçáè¼åäè íîâàö çà ìà¼÷èíî è ñâî¼å ëè¼å÷åœå. Áàêà £åëà, èíà÷å, íåìà ñâî¼å ä¼åöå. - Ïðè¼å íåêîëèêî ãîäèíà îíè ñó ìè äàëè êšó÷åâå îâå êóžå è ïóñòèëè ìå äà òó æèâèì äî ñìðòè, ¼åð ìî¼à êóžà âèøå íè¼å çà ñòàíîâàœå. Ìàëà ¼å òî êóžà, ïðàâšåíà îä äðâåòà, îñòàòàêà öèãëå è áëàòà. Ñàìî øòî ñå íå ñðóøè. Áîšó ñåáè íèñàì ìîãëà íàïðàâèòè, à íè¼å ìè íè òðåáàëà. Îâà ¼å áèëà ìî¼à âèëà - ñ¼åòíî ïðè÷à áàêà £åëà, ïîêàçó¼óžè ðóøåâíó êóžèöó íåäàëåêî îä Ñïîìåí-ïîäðó÷¼à Äîœà Ãðàäèíà ñà áðî¼åì 1 íà ïðåäœî¼ ñòðàíè. Êóžèöó ¼å áàêà £åëà, óç ïîìîž äîáðèõ šóäè è îíî íåøòî ìàëî ïðåæèâ¼åëå ðîäáèíå, íàïðàâèëà ïîñëè¼å Äðóãîã ñâ¼åòñêîã ðàòà. Êàæå, ñêðïèëî ñå êàñíè¼å íåøòî ïàðèöà è çà ñòðó¼ó, òàêî äà ¼å áàêà £åëà ó ïîòïóíîñòè áèëà çàäîâîšíà ñâî¼îì êóžèöîì ó öâè¼åžó. Ïðèõâàòèëà ñå ïîñëà è çàðàèâàëà ¼å çà æèâîò íàäíè÷åœåì, íå î÷åêó¼óžè íèêàêâó ïîìîž íè îä êîãà. Âàæíî äà ñå æèâî è çäðàâî îñòàëî, íàâîäè îíà. Èìàëà ¼å, êàçó¼å, âèøå ñðåžå îä ñâî¼èõ ðîäèòåšà, áðàžå è ñåñòàðà, êî¼è ñó íåñòàëè ó ðàòíîì âèõîðó. Ïðèñ¼åžà ñå, èìàëà ¼å ñàìî 12 ãîäèíà êàäà ñó ¼å óñòàøå, çà¼åäíî ñà œåíîì ïîðîäèöîì è äðóãèì ì¼åøòàíèìà Äîœå Ãðàäèíå, ïðåáàöèëè ó Õðâàòñêó Äóáèöó. Ïîñëè¼å òîãà, ïîòðïàíè ó ñòî÷íå âàãîíå, ïðåáà÷åíè ñó ó Óøòèöó, à îäàòëå ó çëîãëàñíè ëîãîð £àñåíîâàö. Èãðîì ñóäáèíå, áàêà £åëà áèëà ¼å ó äè¼åëó òðàíñïîðòà, êî¼è ¼å èç £àñåíîâöà óïóžåí ó Ëèïèê, à ïîñëè¼å òîãà êà Ïàêðà÷êî¼ ïîšàíè. Ïîðîäèöà ¼å âåž óâåëèêî áèëà ðàçäâî¼åíà. Èç Ïàêðà÷êå ïîšàíå ïóò ¼å âîäèî êà Íîâñêî¼, ãä¼å ¼å, èãðîì ñóäáèíå, ïî œó, áðàžó è ñåñòðå äîøëà œèõîâà òåòêà. Ìåóòèì, íèñó äóãî îñòàëè êîä œå, âåž ñó ïðåáà÷åíè êîä íåêèõ õðâàòñêèõ ïîðîäèöà ó íà¼àì, äà ðàäå ó ïîšó, ÷óâà¼ó ñòîêó è òîìå ñëè÷íî. Ñâå äî êðà¼à ðàòà áèëà ¼å êîä ¼åäíå õðâàòñêå ïîðîäèöå ó Êîøóòàðèöè, íàñóïðîò ñâî¼å Ãðàäèíå. Èç òîã ïåðèîäà íîñè è í༼åçèâè¼à ñ¼åžàœà íà óñòàøêå çëî÷èíå. Êàæå, íèêàäà íåžå çàáîðàâèòè ¼åçèâå êðèêå ìó÷åíèêà ó Äîœî¼ Ãðàäèíè. ×óëà ¼å äà òàìî šóäå óáè¼à¼ó íà íà¼ñâèðåïè¼å ìîãóžå íà÷èíå. £åäíå âå÷åðè, ïðèñ¼åžà ñå, ïîïåëà ñå íà òàâàí êóžå ó êî¼î¼ ¼å áèëà. Ïîäèãíå òàêî öðè¼åï è çóðè ó íîž. A íîž ïàðà¼ó ¼àóöè è êðèöè. Òåøêî èõ ¼å ñëóøàòè... - Êàä æåíå è ä¼åöà ¼àó÷ó, ñðöå ïóöà... àëè, êàä ìóøêàðöè çà¼àó÷ó, ïóöà è íåáî è çåìšà - îïèñàëà ¼å áàêà £åëà. Ó Äîœó Ãðàäèíó èøëà ¼å íåäóãî ïîñëè¼å îñëîáîåœà 1945. ãîäèíå. Ïðèñ¼åžà ñå ñòðàâè÷íå ñëèêå - áðäî šóäñêèõ ëåøåâà, íàáàöàíèõ ¼åäíè ïðåêî äðóãèõ. Ïî œèìà áàóšà¼ó šóäè, æåíå, ä¼åöà... òðàæå ñâî¼å íà¼ìèëè¼å... Áàêà £åëà òó íè¼å íàøëà ñâî¼å... Çàñòà¼å... Áîë ãóøè ðè¼å÷ ó ãðëó... Âèøå îä øåñò äåöåíè¼à ïðîøëî ¼å îä òàäà, àëè ¼å ñëèêà è äàíàñ ñâ¼åæà, ãîòîâî îïèïšèâà... Áîëíà... Äóáîê óçäàõ ïàðà òèøèíó... - Áèëî, íå ïîíîâèëî ñå - êàæå áàêà £åëà. Ïîñëè¼å ðàòà, íàñòàâèëà ¼å ïðè÷ó, âðàòèëà ñå íà ñâî¼ó çåìšó, íàïðàâèëà òî ìàëî êóžèöå è ðàäèëà. Áèëà ¼å è óäàòà çà ¼åäíîã Õðâàòà, àëè òî íè¼å ïîòðà¼àëî, à îíà ïîñëè¼å íè¼å æåšåëà äà èäå ñà “ñâîã áóñåíà çåìšå”. Áîðèëà ñå êîëèêî ¼å ìîãëà... áåç èêàêâèõ ïðèìàœà, ñâå äî 1991. ãîäèíå. Òàäà ¼å äîáèëà ïðâó ñîöè¼àëíó ïîìîž ó æèâîòó è òî òàäàøœèõ 400 äèíàðà! Ïðèñ¼åžà ñå äà ñó ¼î¼ òî “ñðåäèëè” ñëóæáåíèöè èç Ìåìîðè¼àëíîã êîìïëåêñà £àñåíîâàö, ãä¼å ¼å ÷åñòî èøëà äà ðàäè õîíîðàðíî. ×óïàëà ¼å òðàâó ñà ï¼åøà÷êèõ ñòàçà, ïðàëà ïðîçîðå... ðàäèëà ñâå çà äèíàð. Íèøòà ¼î¼, êàæå, íè¼å áèëî òåøêî... Çàòî ¼î¼ ¼å òàäàøœà óïðàâà èçàøëà ó ñóñðåò è ïîìîãëà äà îñòâàðè ïðàâî íà ñîöè¼àëíó ïîìîž. Ìåóòèì, íè òî íè¼å ïîòðà¼àëî. Äîøàî ¼å íîâè ðàò... Äàíàñ, ïðè÷à, æèâè îä îíîã øòî ¼î¼ äà¼ó äîáðè šóäè. Íåêî äåñåò, íåêî 20 ìàðàêà, íåêî è âèøå... Êîëèêî êî ìîæå. A œî¼ ¼å ñâàêà ìàðêà äîáðîäîøëà. - Ðàñòåãíåì ¼à òî ñåáè, ïà ìîãó äà êóïèì è ëè¼åêîâå è íåøòî çà ¼åëî... Íå ìîæå ñå âèøå ðàäèòè êàî ïðè¼å, à æèâ¼åòè ñå ìîðà - êðîç ñóçå ãîâîðè áàêà £åëà. Èàêî âåž ó ïîîäìàêëèì ãîäèíàìà, áàêà £åëà íå ñ¼åäè ñêðøòåíèõ ðóêó. Äàí óãëàâíîì ïðîâîäè ó áàøòèöè. Çàñè¼àëà ¼å, êàæå, ñâåãà è ñâà÷åãà. Aêî Áîã äà, áèžå êðîìïèðà, ëóêà, ñàëàòå, ïàñóšà... ñâåãà ïîìàëî è œî¼ äîñòà. Ïî¼åëà áè, ïðèçíà¼å, ïîíåêàä ìàëî ïèëåòèíå, àëè “òåøêî ¼å äàíàñ ïèëå îòõðàíèòè...” Íåìà îíà ïàðà çà òî. Òðåáà ïëàòèòè ñòðó¼ó, âîäó, êóïèòè ëè¼åêîâå, òàêî äà ¼å íà ïèëåòèíó âåž è çàáîðàâèëà. Íà¼âåžà ¼î¼ ¼å, êàæå, ìóêà çà ñì¼åøòà¼. Íå çíà øòà žå êàäà êóžó ïðîäà¼ó. Ðàäèòè âèøå íå ìîæå, ïà äà ñåáè çàðàäè íîâàö çà ñì¼åøòà¼, à áëèæå ðîäáèíå íåìà äà ¼å ïðèìè. Îáðàžàëà ñå è íàäëåæíèìà ó îïøòèíè Êîçàðñêà Äóáèöà, àëè œåí ñëó÷༠äî äàíàñ íè¼å ðè¼åøåí. - A ñìðòè íåìà... - ñ ìóêîì ó ãëàñó çàâðøàâà ñâî¼ó òóæíó æèâîòíó ïðè÷ó áàêà £åëà Ïóà èç Äîœå Ãðàäèíå. Äîáðèëà ÌA£ÑÒÎÐÎÂȎ

Пратите нас на нашој Фејсбук и Инстаграм страници и X налогу.