Äîñè¼å îïåðàöè¼å îáìàíà (9)

Íà Ïàïóêó óñòàøêà òðî¼êà íàáàñàëà ¼å íà ¼åäíîã ìëàäîã ñåšàêà, óâ¼åðåíà íàêîí îïðåçíîã èñïèòèâàœà íåçíàíöà, äà žå ïðåêî œåãà îñòâàðèòè êîíòàêò ñà "íåêèì áî¼íèêîì Ìèêóë÷èžåì".

Ëóòà¼óžè ïóñòèì Ïàóêîì Šóáî Ìèëîø ¼å ïî÷åî äà ñå êîëåáà, ïîìèøšà¼óžè äà å âðàòè ó Ôèëàõ, áàçó ó Aóñòðè¼è, èç êî¼å ñó êðåíóëè ó îâó ïóñòîëîâèíó. Ìàäà ãà ¼å óá¼åèâàî äà îñòàíå, Aíòå Âðáàí ìó ¼å ïîíóäèî äà ãà èñïðàòè äî Äðàâå è, àêî íå óñïè¼å, íåêà ñå âðàòè. ×åêàžå ãà òðè äàíà íà Ïàïóêó. Èäóžè ïîëàêî ïðåìà Âó÷¼àêó, òðãîøå ñå îä íåêîã øóøêàœà. Äåñåòàê êîðàêà îä œèõ íåêè ÷îâ¼åê ñå ïðîâëà÷èî êðîç æáóœå. Áèî ¼å òî ìëàä ñåšàê ó êèøíî¼ êàáàíèöè, ñàâ çàðàñòàî ó êîñó è áðàäó. Êàä ñå îïóñòèî è ëåãàî äà ñå îäìîðè, áðçî ãà ¼å óõâàòèî äðåìåæ. Ïîðåä ñåáå ¼å èìàî îäëîæåíó ïóøêó. Îïðåçíî ñó ìó ïðèøëè è óçåëè îðóæ¼å, íàðåäèâøè äà ñå äèãíå. Ïî÷åëî ¼å èñïèòèâàœå: Êî ¼å, êóäà èäå, øòà òðàæè? Ðàçãîâîð ñ îâèì íåçíàíöåì îñëîáîäèî ¼å ñòðàõà è œåãà, ïà ¼å è ñàì óïèòàî: "Ïîçíà¼åòå ëè âè íåêîã Ìèêóë÷èžà. "Âðáàí ñå òðæå è ïîãëåäà çáóœåíî ó Ìèëîøà, îáðàòèâøè ñå ñåšàêó: - Ìèñëèø áî¼íèêà? Îâ༠ïîòâðäíî êëèìíó ãëàâîì, äîäà¼óžè: "Çíà÷è, ïîçíà¼åòå ãà". Òðàæèëè ñó îä œåãà äà êàæå êàêî èçãëåäà ò༠Ìèêóë÷èž. Èìàî ¼å, âåëè, îæèšàê íà äåñíîì îáðàçó. Ñïîìåíóî ¼å è äðóãå äåòàšå êî¼è îäãîâàðà¼ó îïèñó, íàêîí ÷åãà ñó ñå ïîìàëî ñâè îïóñòèëè. Ìèëîø è Âðáàí çàõòåâàëè ñó äà èõ îäìàõ îäâåäå êîä œåãà, àëè òî íè¼å áèëî ìîãóžå, ¼åð ¼å Ìèêóë÷èž áèî äàëåêî òðèäåñåòàê êèëîìåòàðà è ñëàáî ñå êðåòàî çáîã ðàœåíå íîãå. Ïîøòî ñó è îíè áî¼íèöè, ãîâîðèëè ñó ñåšàêó, ìîðà¼ó äà ñå ñðåòíó ñà œèì è íåêà ìó ïðåíåñå œèõîâó ïîðóêó. Óâåðåíè äà žå èõ ñåšàê ïîñëóøàòè, íàêîí øòî ñó ãà îòïóñòèëè Ìèëîø è Âðáàí, çàäîâîšíè ñàçíàœåì äà ñó íàøëè ñâî¼å šóäå, çàêšó÷èëè ñó äà ¼å Ìèêóë÷èž ñà ãðóïîì áëèæå Ïñóœó. Äîáðî ñó ñå ñåžàëè òîã ìëàäîã áî¼íèêà. Âðáàí ãà ¼å è ëè÷íî çíàî èç îôàíçèâå íà Êîçàðó 1942. - Áèî ¼å íåìèëîñðäàí - ïðè÷àî ¼å ñàäà Ìèëîøó. - Êàäà ñìî ïîòðïàëè ñåšàêå èç Ïîòêîçàð¼à ó ãðàäèøêè ëîãîð, îí ¼å áèî ó ñòàœó äà íå ñïàâà ïî òðè íîžè, äîê èõ ñâå íå èñïèòà, è äîáðî ïðåòðåñå. £åäíîì ñìî ñå èïàê ïîñâààëè. Òðåáàëî ¼å èçâðøèòè íåêó ïðîáó ñà öèêëîí-ãàñîì, è îí ¼å òðàæèî äà òî ñàì ó÷èíè. Íèñàì ñå ñëîæèî. Ó ñîáè êî¼à ¼å ñëóæèëà, çà åêñïåðèìåíò, íàëàçèëî ñå îêî øåçäåñåòîðî ä¼åöå îä äâè¼å äî äâàíàåñò ãîäèíà. Õòèî ñàì äà ò༠ïîñàî îáàâèì ¼à. Ìàëè ñðïñêè ãàäîâè - ðàñëè ñó âåž óíàïðè¼åä êàî îñâåòíèöè. A êàäà ñàì ïóñòèî ãàñ, öèêà ¼å òðà¼àëà ñàìî íåêîëèêî ìèíóòà. - Çíà÷è, óñï¼åëî ¼å - óïèòà Ìèëîø, êîìå ñó ñå óâåê ïðè òàêâèì ïðè÷àìà ñ¼àêòèëå î÷è. Ñóòðàäàí îêî äåâåò ñàòè ñòèãàî ¼å êóðèð - ñåšàê, îä Ìèêóë÷èžà, íà óãîâîðåíî ìåñòî. Ìèëîø ìó ñå îáðàòèî šóòèòî ïèòàœåì øòà ¼å ñà îñòàëèìà êî¼å ¼å òðåáàëî äà äîâåäå. - Äîšå ñó, ó áëèçèíè ïóòà - ðå÷å. - Òàìî âàñ ÷åêà è ëîãîðíèê Èâî Êîçàðàö. Âðáàí çàäîâîšíî ïîñêî÷è è ãîòîâî âèêíó: - Èâî! Ïà çàð ¼å è îí îâä¼å? Ìèëîø ãà çáóœåíî ïîãëåäà: - Êî ¼å òà¼? - Ëîãîðíèê èç Æóïàœå. Äóãî ñìî áèëè çà¼åäíî. Ïîøòî ñå ìàëî óìèðèøå, Ìèëîø èïàê ïðåäëîæè äà íå ñèëàçå äîëå, íåãî äà ñå îíè ïîïíó äî œèõ. Âðáàí ¼å ñõâàòèî œåãîâó îïðåçíîñò è ñëîæè ñå. Êóðèð îäå. Ïîñëè¼å ÷èòàâà äâà ñàòà, âðàžàî ñå ñà ¼îø äâî¼èöîì. Èøëè ñó óç ïîòîê. Áèëè ñó íàîðóæàíè ìàøèíêàìà, àëè ó èçíîøåíèì óñòàøêèì óíèôîðìàìà è îáðàñëè ó êîñó. Âðáàí ¼å ðàäîçíàëî øèðèî î÷è. Ãðãèž ¼å ñòà¼àî êð༠äðâåòà, îïðåçàí, ñà ñïðåìíèì îðóæ¼åì. Êàäà ñó èì ïðèøëè ñàñâèì áëèçó, Âðáàí èì ïîòð÷à ó ñóñðåò, çàãðëè ïðâîãà è óçâèêíó: - Èâî, âðàæå, æèâ ëè ñè? Ñòàðè ïîçíàíèöè äóãî ñó ñå ïîçäðàâšàëè. Ìèëîø ñå òàêîå ðàñêðàâè. Íè¼å äóãî òðåáàëî ïà äà îòïî÷íó ðàçãîâîð î ãðóïàìà îêî Ïàïóêà, î åìèãðàöè¼è, î òîìå çàøòî ñó îíè äîøëè. Ïèòàœà ñó ñàìî âðâåëà. Ñåäåëè ñó êð༠ïîòîêà è ïðîñòî ñå óòðêèâàëè êî žå âèøå íîâîñòè äà èñïðè÷à. - A Ìèêóë÷èž, ãäå ¼å? - óïèòà íà¼çàä Ìèëîø. - Ìèêóë÷èž ¼å ìàëî íàñòðàäàî - ðå÷å Êîçàðàö. - Ëåæè. Ðàíèëè ñó ãà ìèëèöèîíåðè ó íîãó, êàäà ñìî ïðîøëîã ì¼åñåöà ïîêóøàëè äà ðàçîðóæàìî œèõîâó ñòàíèöó ó ¼åäíîì ñåëó êîä Ïñóœà. - £å ëè òåæå ïîâðè¼ååí? - Íå, íè¼å - íàñòàâè Êîçàðàö. - Aëè ¼îø íå ìîæå äà õîäà. Êðâàðè. Ïîñëè¼å ÷èòàâîã ñàòà ïðè÷àœà êðåíóëè ñó ñâè çà¼åäíî ó äîëèíó ãä¼å ñó èõ ÷åêàëè è îñòàëè: ¼îø œèõ ïåò èç ãðóïå. Ñóñðåò ñ œèìà áèî ¼å òàêîå ïðèñàí. Âðáàí èì ¼å îäìàõ ãîâîðèî î ïëàíîâèìà äàšå áîðáå, î òîìå äà žå óñêîðî ïî÷åòè äà ñòèæó èç Aóñòðè¼å è äðóãè, äà žå ôîðìèðàòè íîâå ¼åäèíèöå... Ñåäåëè ñó êð༠¼åäíîã øóìàðêà, äóæ îáîðåíèõ ñòàáàëà, êî¼å ¼å ìàíèïóëàöè¼à ó Çâå÷åâó ñïðåìèëà çà òðàíñïîðò. Ó äàšèíè ñå íàçèðàëî ðàñóòî íàñåšå. - Îâä¼å žåìî ñå ¼îø ìàëî îäìîðèòè, ïà îíäà íàïðè¼åä - ðå÷å Êîçàðàö è ïðóæè ñâèìà öèãàðåòå. Äîøšàöè èõ ïîõëåïíî óçåøå. Aëè ó ò༠ìàõ îñåòèøå è ïóø÷àíå öåâè èçà ëåà. Èñòîã òðåíóòêà, Ëóêà Ãðãèž îäñêî÷è è ïîêóøà äà ñå áàöè íèç îáðîíàê. Îä¼åêíó ïóöàœ. Íè¼å ñòèãàî äàëåêî. Äâî¼èöà ìó ïðèòð÷àøå, äîê "çàìåíèê Êîçàðöà" äîâèêíó: - Øòà ¼å áèëî, ¼å ë' æèâ? - Íå, ãîòîâ ¼å! - ÷óëî ñå îäîçäî. Çäåíêî, (óäáàø), êî¼è ¼å ó ïî÷åòêó èìàî óëîãó "çàìåíèêà", ïðèå Ìèëîøó è èðîíè÷íî óïèòà: - Íèñòå ñå íàäàëè îâîìå? Óòó÷åí è ïîòïóíî ñëîìšåí Ìèëîø ¼å žóòàî. Âðáàí ñå, ìåóòèì, îêðåíóî ïðåìà Êîçàðöó, ñ êî¼èì ñå äî ïðå íåêîëèêî òðåíóòàêà áðàòñêè ãðëèî, è ïšóíó ãà ó ëèöå. - Èçäà¼èöå! Ðîåíó ìà¼êó áè ïðîäàî. - Âè ñòå èçäà¼íèöè - îäáðóñè ìó îâà¼. - Çàêóâàëè ñòå îâä¼å, ïà ïîá¼åãëè äà ñà÷óâàòå ãëàâå. Áèî ¼å òî ïîñëåäœè äè¼àëîã ñòàðèõ ïîçíàíèêà. Öðíè "îïåë", ëàãàíî ¼å êëèçèî Ñàâñêîì öåñòîì ó Çàãðåá. - Âðáàíå, ñ¼åžàòå ëè ñå îâå óëèöå. - óïèòà ãà ñà îñìåõîì Çäåíêî, êî¼è ¼å ñåäåî ó àóòîìîáèëó èçìåó œåãà è Šóáå Ìèëîøà. Âðáàí ¼å žóòàî. Íàïîšó ¼å øåòàëî ìíîøòâî ñâåòà. Çáóœåíî ñó ïîñìàòðàëè æèâîò îêî ñåáå. Ðàçäâà¼àëî èõ ¼å îä œåãà ñàìî ñòàêëî ïðîçîðà íà êîëèìà, êàî äà èì ¼å íàìåðíî ïðóæàëî øàíñó äà îñåòå ñàâ íåìèð ãðàäà, î êîìå ñó òàêî çàëóäíî ñàœàëè ó Ôèëàõó. Ïðåä øèðîêîì êàïè¼îì êîëà ñå ïîëàêî çàóñòàâèøå. Ñòðàæàð ïîãëåäà ó øîôåðà è ïðîïóñòè èõ äà óó. Çäåíêî èõ ïðåäàäå äåæóðíîì îôèöèðó è íàãëàñè: "Ïðâè ñïðàò"! Âðàòà äâå¼ó çàòâîðñêèõ ñîáà øêšîöíóøå. Çà šóäå ó ÓÄÁ-è òà íîž áèëà ¼å è èñïèò íåðàâà, íå ñàìî ðóòèíå. Øòà ¼å, óîñòàëîì, çíà÷èëî òî øòî ñå ¼åäàí èëè äâî¼èöà íàëàçå èçà ðåøåòàêà, àêî ò༠¼åäàí çàžóòè, àêî èçäðæè òó íåâèäšèâó èãðó æèâàöà, àêî ¼åäíîñòàâíî îäëó÷è äà íèøòà íå êàæå. (Íàñòàâèžå ñå)

Пратите нас на нашој Фејсбук и Инстаграм страници и X налогу.