Ìèòîìàíè¼à ñâàêèäàøèöå è ¼óíàöè íàøåã äîáà ó áðîíçè,

Глас Српске 13.05.2007 00:00

Фото: Ìèòîìàíè¼à ñâàêèäàøèöå è ¼óíàöè íàøåã äîáà ó áðîíçè,

Íè ó äåïîó ìîñòàðñêèõ ïàðêîâà, ãä¼å ñàäà ëåæè, íà ñâî¼î¼ íåî÷åêèâàíî¼ áðîíçàíî¼ ñòðàæè, ñïîìåíèê Áðóñó Ëè¼ó íè¼å áåç äå¼ñòâà. Ïîäñ¼åà íà äàí êàäà ¼å èç ãðàäà íà Íåðåòâè ó ñâè¼åò îòèøëî íà¼âèøå äîáðèõ âè¼åñòè...

Ðîêè äîëàçè ó Æèòèøòå! Ïîñëå Ôèëàäåëôè¼å è Ñðáè¼à äîáè¼à ñïîìåíèê ôèëìñêîì áîêñåðó! Õîëèâóäñêè ãëóìàö Ñèëâåñòåð Ñòàëîíå äîëàçè íà îòêðèâàå ñâîã ñïîìåíèêà! Îâî ñó ñàìî íåêå îä âåñòè êî¼å ñó îá¼àâèëå óãëåäíå ñâåòñêå àãåíöè¼å è êî¼å ñå íàëàçå íà Èíòåðíåòó. Ïîðåä CNN-à è BBC-à, ÷àê ¼å è àðàïñêà Aë àçèðà èíôîðìèñàëà ñâåò î èäå¼è ñåàêà èç Æèòèøòà ó Áàíàòó, ó Ñðáè¼è, äà ôèëìñêè Ðîêè Áàëáîà ïîñòàíå èõîâ êîìøè¼à. Äîäóøå, íåêå àãåíöè¼å ñó ïîãðåøèëå è íàïèñàëå äà ñå ñåëî Æèòèøòå íàëàçè íà 35 ìèà îä Íîâîã Ñàäà, ó Ñèáèðó!? Aëè, îñòàëèõ 18 õèàäà èíôîðìàöè¼à íà èíòåðíåò ìðåæè ¼å èìàëî òà÷àí ïîäàòàê äà ¼å Æèòèøòå ó Ñðáè¼è. Òàêî ¼å ¼åäíà, íàèçãëåä, øàèâà èäå¼à, ïðåêî íîè ïîñòàëà ãëîáàëíè ïðî¼åêàò. Ãëàâíè êðèâàö çà ñâåòñêó ïðîìîöè¼ó Æèòèøòà ¼å òåëåâèçè¼ñêè ñíèìàòå Áî¼àí Ìàð÷åòà, êî¼è èìà 27 ãîäèíà è êàæå: - Óïðàâî ¼å íà òåëåâèçè¼è èøàî ñåðè¼àë Ñòàëîíåîâèõ ôèëìîâà î Ðîêè¼ó, êàäà ìè ¼å, îä¼åäíîì, ïàëî íà ïàìåò äà áè áèëî ëåïî äà ìó îâäå íàïðàâèìî ñïîìåíèê. Áèî ¼å ÷åòâðòàê, 1. ôåáðóàð, êàäà ñàì îäøòàìïàî è ïî öåëî¼ âàðîøè ïîäåëèî ëåòêå ñà ïîçèâîì äà ñå ôèëìñêîì ¼óíàêó Ðîêè¼ó ïîäèãíå ñïîìåíèê. A îíäà ñàì î òîìå îáàâåñòèî ìåäè¼å ó Áåîãðàäó è Çðåàíèíó. Õòåëè ñìî íåøòî äà ïîêðåíåìî, äà ñå ìåñòî ìàëî óçäðìà èç ó÷ìàëîñòè. Çà ñàìî 12 ñàòè òà âåñò ¼å îáèøëà ñâåò. Îäìàõ ñìî ôîðìèðàëè è óäðóæåå "Ðîêè Áàëáîà", à ïî÷åëå ñó äà ïðèñòèæó è ïîíóäå çà ïîäèçàå ñïîìåíèêà. Ñàä íå ìîæåìî íàçàä, ñâè íàñ òåðà¼ó äà êàêî çíàìî ïîäèãíåìî ñïîìåíèê è äîâåäåìî Ñòàëîíåà - ïðèçíàî ¼å Áî¼àí Ìàð÷åòà. ÒAÐÇAÍ ÈÇ ÌÅÅ Æèòèøàíè ñó Ðîêè¼ó ïîñëàëè ïîçèâ ó Ôèëàäåëôè¼ó è ñàä ÷åêà¼ó Ñòàëîíåîâ îäãîâîð. Aìåðè÷êè âà¼àð Òîìàñ Øîìáåðã, àóòîð âåëèêîã Ðîêè¼åâîã ñïîìåíèêà, êî¼è ñå íàëàçè ó Ìóçå¼ó Ñèëâåñòåðà Ñòàëîíåà ó Ñàí Äè¼åãó è èñïðåä Ñèòè õîëà ó Ôèëàäåëôè¼è ¼å Áàíààíèìà ïîíóäèî 500 êîïè¼à Ðîêè¼åâèõ ñòàòóà, ÷è¼à ¼å ïðîäà¼íà öåíà òàìî îä ñòî äî ïåòñòî äîëàðà, êàî åãîâ ïîêëîí íàøî¼ àêöè¼è. £àâèëè ñó ñå îäìàõ è Áîðèñ Ñòàïàðàö, âà¼àð èç Õðâàòñêå è êàìåíîðåçàö Ñèíèøà Ìèëèåâè èç Âðáàñà êî¼è õîå äà íàïðàâå ñïîìåíèê ïîñòîå è ïîñòàìåíò. - Ñòàëîíå å áèòè óðàåí ó áåòîíó. Ñïîìåíèê ¼å âèñîê øåñò ìåòàðà è òåæàê õèàäó êèëîãðàìà - êàæå âà¼àð Áîðèñ Ñ. Ñòàïàðàö èç Äàà ó Õðâàòñêî¼, äîê ìåøà öåìåíò è âîäó. Äî ñàäà ¼å èçðàäèî 250 ñêóëïòóðà, ïèøå è ñëèêà. Ó âà¼àó êîðèñòè òåõíèêó ìîäåëèðàíîã áåòîíà çà èçðàäó ñêóëïòóðà. Èñòèì ïîñòóïêîì èçðàó¼å è ñïîìåíèê Ðîêè¼ó. Ñàìî òðèäåñåòàê êèëîìåòàðà îä îâîã ñåëà, ó Ìåè, íà ñàìî¼ ðóìóíñêî¼ ãðàíèöè, ñåàíè ñó îäëó÷èëè äà ïîäèãíó ñïîìåíèê äðóãîì õîëèâóäñêîì äèâó, îíè¼ó Âà¼ñìèëåðó, íà¼ïîïóëàðíè¼åì ôèëìñêîì Òàðçàíó ñâèõ âðåìåíà. - Òàðçàí ¼å ðîåíè Ìåàíàö. Îâäå ïîñòî¼å åãîâà êðøòåíèöà, ñòàðå êèãå è ãðîáîâè åãîâå ïîðîäèöå è Òàðçàíîâà ðîäíà êóà - èñïðè÷àî íàì ¼å Òîìî Ãðîçäàíè, ïðåäñåäíèê ìåñíå çà¼åäíèöå ñåëà Ìåà. Ãðîçäàíè ¼å ïðèçíàî äà ¼å èäå¼ó î ñïîìåíèêó Òàðçàíó äîíåî ¼åäàí Aìåðèêàíàö, êî¼è ¼å çà âðåìå ïðîøëîãîäèøèõ ïîïëàâà ïîìàãàî óãðîæåíèìà èç Ìåå è ðåêàî: - Æåëèì äà âèäèì è ïîñåòèì êóó Âà¼ñìèëåðîâèõ, ¼åð ñàì ÷óî äà ¼å Òàðçàí èç âàøåã ñåëà. Ðîåí ¼å ó ñåëó Ïàðäà ò¼. Ìåà 1904. Îâäå ïîíåêàä íàâðàòè êåðêà Òàðçàíîâîã áðàòà îä ñòðèöà, Òåðåçà Ñòî¼àíîâè, óíóêà Êàðëà Âà¼ñìèëåðà. îíè ¼å êàî òðîãîäèøå äåòå, ñ ïîðîäèöîì, îòèøàî çà Aìåðèêó. Ïåòàð £àíîø Âà¼ñìèëåð, êàêî ¼å áèëî ïðàâî èìå Òàðçàíó, êàñíè¼å ¼å òðåíèðàî ïëèâàå, áèî øàìïèîí è ïîñòàî õîëèâóäñêè ãëóìàö. Ó Ìåè äàíàñ æèâå Õåðöåãîâöè, Áîñàíöè, Ñðáè¼àíöè, èìà íåøòî Ëàëà, ¼åäíî ïåòíàåñòàê Ìààðà è èñòî òîëèêî Ðîìà. Íà ëîêàëíîì ãðîáó, ïðåêî âåëèêå êàìåíå ïëî÷å ïèøå: Ïåòåð Âà¼ñìèëåð. Òó ñó è äðóãà èìåíà ïðåäàêà ãîñïîäàðà óíãëå. Ó Óëèöè 29. íîâåìáðà ¼å åãîâà ðîäíà, îíèñêà êóà è ìàëà çåëåíà êàïè¼à. Ìåàíè ñó îäëó÷èëè äà å ñïîìåíèê Òàðçàíó ñòà¼àòè ó Ñòàðîì ïàðêó, ó öåíòðó ñåëà. Ïîçíàòè áåîãðàäñêè âà¼àð Æèâîðàä Öèãëè ¼å ïðèõâàòèî äà èçâà¼à êîíòóðå Ïåòðà £àíîøà Âà¼ñìèëåðà ó ïðèðîäíî¼ âåëè÷èíè. Ñëàâíè ãëóìàö ¼å áèî âèñîê 1,83 ìåòðà. ÁÅÒÌÅÍ ÇAØÒÈÒÍÈÊ ÑÒÓÄÅÍÒA Ñîöèîëîçè òâðäå äà ñó èäå¼å î ïîäèçàó ñïîìåíèêà ñâåòñêèì ëè÷íîñòèìà, äåî áàëêàíñêå òðàíçèöè¼å, êî¼à òðàæè ìåóíàðîäíî ïðèçíàå. - Ïîäèçàå ìîíóìåíàòà ¼å êîï÷à ñà Åâðîïîì è ÑAÄ, êî¼à òðåáà äà íàñ èçäèãíå èç áàëêàíñêîã áëàòà - èñòàêàî ¼å áåîãðàäñêè ñîöèîëîã £îâàí Ñàðè è ïîäñåòèî íàñ äà ¼å íåäàâíî ó Òóçëè îòêðèâåí ñïîìåíèê äð Ìàðòèíó Ëóòåðó Êèíãó, áîðöó çà ñëîáîäó è óäñêà ïðàâà, à ó Ìîñòàðó ìîíóìåíò Áðóñó Ëè¼ó, ìà¼ñòîðó áîðèëà÷êèõ âåøòèíà è ãëóìöó. ×à÷àíè ñó îäëó÷èëè äà ïîäèãíó ñïîìåíèê Ñàìàíòè Ôîêñ, ïðñàòî¼ àìåðè÷êî¼ ñòàðëåòè è ïåâà÷èöè, êî¼à ¼å íåäàâíî äîøëà ó ïîñåòó ìèíèñòðó Âåè Èëèó. Ïðîòèâ ñó íåêè ðàçî÷àðàíè ×à÷àíè, êî¼è íèñó óñïåëè äà íàãîâîðå çàíîñíó Ñàìàíòó äà èì ïîêàæå ñâî¼å áó¼íå ãðóäè. Ñòóäåíòè Ôàêóëòåòà îðãàíèçàöèîíèõ íàóêà ñó îçáèíè ó íàìåðè äà ïîäèãíó áèñòó àìåðè÷êîì ñòðèï ¼óíàêó Áåòìåíó íà Âîæäîâöó. Èäå¼à ¼å äà ïîëèòè÷àðè ñõâàòå äà ó Ñðáè¼è ñòóäåíòè ìîãó áèòè ñâåìîãóè êàî Áåòìåí, ñàìî àêî Áåîãðàäñêè óíèâåðçèòåò îñòàíå îçáèíà èíñòèòóöè¼à. Ó Êóëè ñó õòåëè äà ïîäèãíó ñïîìåíèê Äîêó Õîëèäå¼ó, ó Óæèöó áè ó ãèïñ äà ñòàâå Ìàäîíó, à æèòåè Áðóñà èç çàõâàëíîñòè õîå äà îâåêîâå÷å Ëåïó Áðåíó. Ó Èâàèöè ñå áåçìàëî 15 ãîäèíà ñâàà¼ó îêî èäå¼å äà ñå ó öåíòðó ãðàäà ïîäèãíå ñïîìåíèê åíåðàëó Äðàæè Ìèõàèëîâèó. ÂÅËÈÊA ÊÎÐÈÑÒ Êàêî òâðäè áåîãðàäñêè ñîöèîëîã £îâàí Ñàðè, èñõèòðåíî ïîäèçàå ñïîìåíèêà ¼å è îäðàç íåçðåëå äðóøòâåíå ñâåñòè óäè, êî¼èìà ¼å ¼àâíà ïðîìîöè¼à âàæíè¼à îä äðóøòâåíå êîðèñòè. Èäå¼íè òâîðàö ñïîìåíèêà î èòàëè¼àíñêîì áîêñåðó Áî¼àí Ìàð÷åòà, ìåóòèì, òâðäè äà Æèòèøòå èìà âåëèêå êîðèñòè: - Îâàêâà èäå¼à ¼å íàòåðàëà óäå äà ðàçìèøà¼ó, äà èçíîñå ñâî¼å íîâå èäå¼å. Âå ñå ðîäèëà èäå¼à î ôåñòèâàëó ïèëèà, ¼åð ïðåäóçåå "Aãðîæèâ", ¼åäíà ¼å îä íà¼âåèõ ñðïñêèõ ìåñíèõ èíäóñòðè¼à, èìà ñâî¼ ïîãîí ó ñåëó è ìîãóíîñòè äà íàïðàâè òà¼ ôåñòèâàë. Çàìåíèê ïðåäñåäíèêà îïøòèíå Çîðàí Áàáè, êî¼è ¼å ïîäðæàî èíèöè¼àòèâó çà ïîäèçàå ñïîìåíèêà èòàëè¼àíñêîì áîêñåðó, äîáèî ¼å íàäèìàê Ðîêè è èìà ïóíå ðóêå ïîñëà. - Ðàäèì èñòîâðåìåíî è íà ïðî¼åêòó çà ïîäèçàå âàêóóìñêå êàíàëèçàöè¼å. Äî÷åêó¼åì áðî¼íå íîâèíàðñêå åêèïå, ñòðàíå è äîìàå. Èç Êàíàäå 19. ìà¼à ñòèæå åêèïà ¼åäíå ïðîäóêöè¼ñêå êóå, êî¼à å äà ñíèìà äîêóìåíòàðíè ôèëì - ðåêàî ¼å Çîðàí Áàáè Ðîêè. Áèçíèñìåí Âàñà Ìèëèäðàãîâè, âëàñíèê çåìîðàäíè÷êå çàäðóãå Òîáà, èñòè÷å äà ¼å ñïðåìàí äà èíñòàëèðà ìèíè - ïèâàðó, êî¼à áè äíåâíî ïðîèçâîäèëà äåñåò õèàäà ëèòàðà ïèâà. A êàî óñëîâ ïîñòàâèî ¼å äà íàçèâ ïèâà áóäå èìå ïîïóëàðíîã ëèêà áîêñåðà èç ôèëìà Ðîêè, êîãà ¼å èãðàî Ñèëâåñòåð Ñòàëîíå. Çîðàí Áàáè Ðîêè ¼å âå ïðèçíàî äà ¼å ñïðåìàí äà ðàçãîâîðà î îâî¼ èíèöè¼àòèâè çðåàíèíñêîã áèçíèñìåíà, êî¼à ñå óêëàïà ó ïëàí îòâàðàà ñïîìåíèêà Ðîêè¼ó Áàëáîè. Äîíàöè¼àìà ìåøòàíà Æèòèøòà ïðèêóïåíî ¼å 50 õèàäà äèíàðà, à çà ñïîìåíèê ¼å ïîòðåáíî îêî 400 õèàäà äèíàðà. Âà¼àð Áîðèñ Ñ. Ñòàïàðàö îáåçáåäèî ¼å ìàòåðè¼àë è óëîæèî ñâî¼ ðàä. Îñòàëî ¼å äà ñå âèäè êàêî çàòâîðèòè êîíñòðóêöè¼ó. A ñïîìåíèê áè òðåáàëî äà áóäå ïîñòàâåí ó àâãóñòó, àêî ñâå áóäå òåêëî ïî ïëàíó. Ïðîñòîð íà ãëàâíî¼ óëèöè, ãäå ñå ïëàíèðà ñïîìåíèê, ó áëèçèíè îñíîâíå øêîëå, òðåíóòíî ñå óðåó¼å êàêî áè íà åãà ìîãëè äà äîó è áåòîíñêè Ðîêè Áàëáîà è æèâè Ñèëâåñòåð Ñòàëîíå. ÍÎÂÈ ÒÈÏ Ó ÊAÔAÍÈ A îâàêî ¼å òî íà Áàëêàíó êðåíóëî: ó êëóáó ìîñòàðñêå ãàëåðè¼å "Êîíöåïò" ñ¼åäèëè ñó Âåñåëèí Ãàòàëî è Íèíî Ðàñïóäè, äâà ìëàäà ÷îâ¼åêà êî¼à ñó ñå è ó ñìóòíèì âðåìåíèìà óñóèâàëà ìèñëèòè ñâî¼îì ãëàâîì. Ó êàôàíó ¼å áàíóî íîâè ãîñò, îáðààî ñå êîíîáàðó ñà "ìàëè", ìàäà ¼å êîíîáàðó 40 ãîäèíà, ïîíàøàî ñå áàõàòî, "íàêî êàî õåðî¼"... È Âåñåëèí çàïèòà Íèíó: - Èìàìî ëè ìè íåêå íàøå õåðî¼å, äðóê÷è¼å îä îâîã? - Ïà, èìàìî Áðóñ Ëè¼à - óçâðàòè Íèíî. - Íå áè áèëî ëîøå äà ìó ïîäèãíåìî ñïîìåíèê! Ìàëî êàñíè¼å, Ñðáèí Âåñåëèí, Õðâàò Íèíî è Áîøàê Ñàèí Ïëàêàëî, ïîòïèñàå çàõò¼åâ çà ðåàëèçàöè¼ó èäå¼å. Íà îäîáðåå ñó ÷åêàëè ñêîðî äâè¼å ãîäèíå. È... Ñïîìåíèê ¼å ïîäèãíóò ó íîâåìáðó ïðåòïðîøëå ãîäèíå. Ãëàâíè ìîñòàðñêè ïàðê Çðèåâàö áèî ¼å òîãà äàíà ïðåïóí ïîñìàòðà÷à. Èçãëåäàî ¼å êàî Âóäñòîê. Ïåäåñåò íîâèíàðñêèõ åêèïà ¼å ñâå áóäíî ïðàòèëî. Ìîñòàð ¼å íàïîêîí ïîñòàî ïîçíàò ïî íå÷åì øòî íèñó ðóøåà, ðåêîíñòðóêöè¼å, äåêîíñòðóêöè¼å, êîíöåíòðàöèîíè ëîãîðè, ìàñîâíà óáèñòâà. Íà êàìåíîì ïîñòîó, îä èñòîã êàìåíà îä êàêâîã ¼å íàíîâî çèäàí Ñòàðè ìîñò ñòà¼àëî ¼å ñàìî "Áðóñ Ëè 1940 - 1973, òâî¼ Ìîñòàð". Ñòîòèíó õèàäà âåá ñòðàíèöà ¼îø ïîìèå òà¼ äîãàà¼, ñ òèì øòî èõ äèî ïîäñ¼åà äà ¼å äàí ïîòîì ñïîìåíèê èñòîì ¼óíàêó ïîäèãíóò è ó Õîíã Êîíãó. Íèêàä ñå íèøòà âåäðî ó Õåðöåãîâèíè íè¼å äåñèëî, à äà ¼å èñïðàåíî ñ òàêâîì ïîìïîì è ñèìïàòè¼àìà. Aëè, ñðåà á¼åøå êðàòêîã âè¼åêà. Óáðçî ¼å íåêî óêðàî íóí÷àêå èç ðóêó ¼óíàêà ñòàâèâøè ìó ó èõ ôëàøå ïèâà, à ó ìðà÷íîì ïàðêó ó êîìå ñå íîó îêóïà¼ó ëàêîäà¼êå, ïè¼àíöè, íàðêîìàíè, ñêèòíèöå, ëóòàëèöå ïî÷åëå ñó è äðóãå âðñòå íàïàäà, ïà ¼å áðîíçàíè ¼óíàê ñêèíóò ñ ïîñòîà è îäíåñåí ó äåïî ìîñòàðñêèõ ïàðêîâà. Äî íåêèõ áîèõ äàíà... Îíè å, ïî ñâåìó ñóäåè äîè. Ïîòâðó¼å òî àðõèòåêòèöà Ìàðèöà Ðàñïóäè, ñòðó÷íè ñàâ¼åòíèê çà ìîáèëè¼àð è äåêîðàöè¼ó è ðóêîâîäèëàö ðåêîíñòðóêöè¼å îâîã ïàðêà, øòî ñå ïðîñòèðå íà òðè õåêòàðà. Äîäà¼å, óç îñìè¼åõ, "äîäóøå, ¼à ñàì âàì îâä¼å ó ñóêîáó èíòåðåñà, ¼åð ñàì Íèíèíà ìàìà, îí ¼å íà¼ñòàðè¼å îä ìî¼å ÷åòâîðî ä¼åöå, íà¼êðàå äîáàð ìîìàê", ïà îá¼àøàâà: ÁÐÓÑ ËÈ ËAÊØÅ ÏÎÂÐÈ£ÅÅÍ - Áðóñ Ëè ¼å óêëîåí ñ ïîñòàìåíòà íàêîí øòî ¼å ¼åäíå íîè íåêî ïîêóøàî äà ãà ñêèíå. Íè¼å ïóíî îøòååí. Ïîëîìåí ¼å àíêåð êî¼è ñïîìåíèê âåæå çà ïîñòàìåíò. Ìåóòèì, ó òîì òðåíóòêó, áóäóè äà ïàðê íè¼å áèî îñâè¼åòåí, ìè ñìî ó ñëóæáè çà êîìóíàëíå ïîñëîâå îäëó÷èëè äà ãà ñêëîíèìî ó äåïî... Ïðîøëå ¼åñåíè ñìî ïî÷åëè ñ ðåêîíñòðóêöè¼îì ïàðêà. Êàî øòî âèäèòå, ¼àâíà ðàñâ¼åòà ¼å ó ïàðêó ðè¼åøåíà, óâåëè ñìî ñèñòåì íàâîäàâàà, êàáëèðàëè âèäåî íàäçîð, óðàäèëè èâè÷àêå è òðåíóòíî óðåó¼åìî çåëåíå ïîâðøèíå. Âðàòèëè ñìî è ïèòêó âîäó ó ïàðê, äâè¼å ôîíòàíèöå è îíà¼ êàìåí ñ êî¼åã ¼å òåêëà âîäà, ñàä ñå óäè ìîãó íàïèòè âîäå ó ïàðêó. È íàêîí øòî ñâå îâî áóäå ðè¼åøåíî, íàêîí øòî îñëóõíåìî è ïðîâ¼åðèìî äà ëè ¼å âàíäàëèçàì ñìàåí, íàêîí øòî ÷óâàðñêà ñëóæáà ïàðêà áóäå îðãàíèçîâàíà, îíäà åìî, î÷åêó¼åì, Áðóñ Ëè¼à âðàòèòè ó îâà¼, êàêî ãà ìè Ìîñòàðöè îäóâè¼åê ó æàðãîíó çîâåìî - Âåëèêè ïàðê! Óêîëèêî ïàê áóäå ïîñòî¼àî îòïîð äà ñå âðàòè, ¼à ñàìà íåó èíñèñòèðàòè íà òîìå. Aêî ïîñòî¼è îòïîð, à ñ äðóãå ñòðàíå ïîñòî¼å è îíè êî¼è æåëå äà ñå îí âðàòè, íåêà ñå îíäà îðãàíèçó¼å íåêà ¼àâíà ðàñïðàâà. Ñìàòðàì äà ñó ¼àâíè ïðîñòîðè - ïðîñòîðè ñâèõ íàñ, äà òðåáà¼ó áèòè îíàêâè êàêâå ìè æåëèìî. Ñàìà ñàì ìîãëà êî¼îì ñòîòèíîì ìàðàêà ïëàòèòè ïîïðàâàê îíîã àíêåðà è âðàòèòè Áðóñ Ëè¼à. Ìåóòèì, îñòàâàì ìîãóíîñò äà ñå î òî¼ ñòâàðè ðàñïðàâà, ¼åð íå òðåáà èçàçèâàòè íèêàêâå êîíôëèêòå. Òî ñó ôàêòà. Ñ äðóãå, ìà¼÷èíñêå è ãðààíñêå ñòðàíå Ìàðèöà Ðàñïóäè ìîòèâå çà ãðàäó ñïîìåíèêà ãëåäà êðîç ñåäåå ðå÷åíèöå: - Îíè ñó âàì ¼åäíà àíãàæîâàíà ñêóïèíà ìëàäèõ èíòåëåêòóàëàöà. Íèñó ñå ìèðèëè ñà ñòàåì ó ãðàäó. Âåñî è Íèíî íèñó íè ïðè¼àòåè èç ä¼åòèñòâà, ìåó èìà ïîñòî¼è ðàçëèêà ó ãîäèíàìà. Îíè ñó ñå, çàïðàâî, ñðåëè, óïîçíàëè è íà¼ïðè¼å ïî÷åëè äà ðàäå ó ðàäèî-åìèñè¼è íà "Ñòóäè¼ó 88" - êî¼à ñå çâàëà "Óëèöàìà æðòàâà äåìîêðàòè¼å", à êî¼ó ¼å Âåñåëèí (Âåñî) Ãàòàëî ãîäèíàìà âîäèî è êî¼à ¼å íà êðà¼ó áèëà ñêèíóòà çáîã íåêèõ ïðèòóæáè. Òî ñó ìîìöè êî¼è â¼åðó¼ó ó ñåáå è êî¼è ñó çàóçåëè ãàðä ïðåìà ñèòóàöè¼è è ñòàó. A øòî ñå ëè÷íî ìåíå òè÷å, êðîç òó èäå¼ó ñïîìåíèêà Áðóñ Ëè¼ó, ¼à ñàì èõ äîæèâ¼åëà êàî íåêîã êî çàïðàâî íå â¼åðó¼å ó ðåâîëóöè¼ó, íåãî â¼åðó¼å ó îíå ìàëå ïðè÷å. Ìàëå íåêå óñòàíêå êî¼èìà ìîæåø ä¼åëîâàòè íà òî äà íå îïè÷èø íà÷èñòî ó îâèì íåêèì ÷óäíèì âðåìåíèìà! Òî ¼å ñëó÷à¼íî Áðóñ Ëè... È óòîëèêî íåêè óäè íèñó ñõâàòèëè ïðè÷ó, òî ñó âàì îíè êî¼è êàæó: ïà Ìîñòàð èìà íåêå ñâî¼å ¼óíàêå îòêóä ñàä Áðóñ Ëè. Ìèñëèì äà ñó ñå îíè ó áèòè õò¼åëè íàðóãàòè ìèòîìàíè¼è. Çíà÷è, ¼à íå èçíîñèì èõîâå ñòàâîâå, íåãî âàì ãîâîðèì êàêî ñàì òî ¼à äîæèâ¼åëà... Õò¼åëè ñó ñå íàðóãàòè íåêî¼ óêóïíî¼ ìèòîìàíè¼è, à Áðóñ Ëè èì ¼å ïîãîäíà îñîáà, ïîøòî îí èìà è íåêå ñâî¼å äðóãå ïðè÷å - ïîïóò ïðè÷à î ¼óíàøòâó, î äîáðó... Óîïøòå, îâî âðè¼åìå è îâà ñðåäèíà ñó ïóíè íåêèõ ìèòîìàíà è ìèòîìàíè¼à. Íàäàñâå: îíè íèñó õò¼åëè íèêîãà âðè¼åàòè, íåãî ñó ñàìî, êàî èíòåëåêòóàëöè, îäãîâîðíî, íà ¼åäàí íà÷èí - çà êî¼è ñó îíè î÷åêèâàëè äà å áèòè ïðåïîçíàòè - õò¼åëè ïîñëàòè ïîðóêó: "Ïà óäè ìî¼è, îêðåíèìî ñå ñåáè, ñâî¼èì ñ¼åàèìà, ñâî¼èì æèâîòèìà." Íè¼å èì, äàêëå, áèî öè íàðóãàòè ñå ìèòîìàíè¼è çáîã ðóãàà, íåãî ïîñëàòè ïîðóêó: óäè, âðàòèòå ñå ñàìè ñåáè! ÐAÒ ÍÈ£Å ÃÎÒÎÂ Âåñåëèí Ãàòàëî (39) ¼å ïèñàö, àóòîð ñåäàì óñï¼åøíèõ êèãà; ïðîçíèõ: "ÑÔÎÐ", "Ðàìáî Äðóãè è îíà¼ òðåè", "£à ñàì çà ïëåñ è çîâåì ñå Ñàëâàòîðå", "Êàôå Îêñèãåí", òå çáèðêè ïîåçè¼å "Êìåçàâè íàðåäíèöè" è "Âðè¼åìå ìåñèíãàíèõ ïåðëè", à çà ñà¼åíñ ôèêøí ðîìàí "Ãåòî" óïðàâî ¼å äîáèî íàãðàäó çà íà¼áîè ÑÔ õðâàòñêè ðîìàí ó ïðîøëî¼ ãîäèíè, èàêî íà çàäî¼ ñòðàíè êèãå ñòî¼è äà ¼å Ñðáèí. Êàî øòî êàæå, "è ¼åñòå, àêî ¼å òî íåêîì âàæíî - ïî îöó èç ìîñòàðñêîã Áè¼åëîã ïîà, à è ïî ìà¼öè, êî¼à ¼å èç ñðïñêå ïîðîäèöå êî¼à ¼å ïåòñòî ãîäèíà ó Ìîñòàðó". Îäàâíî àïñîëâåíò ìàøèíñòâà, ðàäè íà ðàäè¼ó "Ñòóäèî 88", ïèøå çà íåêîëèêî èíòåðíåò ïîðòàëà, íå æàëè ñå íà ïðîó ñîïñòâåíîã êèæåâíîã ñòâàðàëàøòâà, ãîâîðè ôðàíöóñêè, åíãëåñêè, øïàíñêè è èòàëè¼àíñêè, ïðåäñ¼åäíèê ¼å íåâëàäèíå îðãàíèçàöè¼å "Óðáàíè ïîêðåò" è æèâè çà ìîìåíàò "êàä åìî ïðåñòàòè áèòè òàîöè èñòîðè¼å è ñâåãà îâîã", à øòî ñå òè÷å ïîçàäèíå ñïîìåíèêà Áðóñ Ëè¼ó èñòè÷å: - ×èåíèöà ¼å äà ðàò íè¼å ãîòîâ. Ðàò îðóæ¼åì ¼å ïðåêèíóò, è ðàò ñå íàñòàâà ñïîìåíèöèìà, êèæåâíîøó, íàñòàâà ñå ìóçèêîì, ïîëèòèêîì. Íà ñâå ìîãóå íà÷èíå. Õò¼åëè ñìî ïðåêèíóòè òó òðàäèöè¼ó, áàð øòî ñå òè÷å ñïîìåíèêà. Íàïðàâèëè ñìî ¼åäíó ôèíó èíòåðâåíöè¼ó ó ïðîñòîðó; âèñîêè è íèñêè ðåãèñòàð. Çíà÷è: âèñîêè ðåãèñòàð áðîíçà - êî¼à ñå êîðèñòè çà õåðî¼å, äðæàâíèêå, êèæåâíèêå, óäå èç èñòîðè¼å. È íèñêè ðåãèñòàð: õåðî¼è èç íàøåã ä¼åòèñòâà (òî ñó ñòðèïîâè, æóòà øòàìïà, êðèìè - ðîìàíè, îíà ëèòåðàòóðà êî¼à íàì ¼å îçíà÷èëà ä¼åòèñòâî, ôèëìîâè Áðóñà Ëè¼à, åêè¼à ×åíà...). È òà èíòåðâåíöè¼à ó ïðîñòîðó ¼å òèïè÷íî ïîñòìîäåðíà, äàíàñ êàä óäè ó ÁèÕ òåê îòêðèâà¼ó óì¼åòíîñò 19. âè¼åêà, ïîøòî ñìî ïåòñòî ãîäèíà áèëè èçäâî¼åíè èç åâðîïñêèõ òîêîâà, òó ìèñëèì íà òóðñêó îêóïàöè¼ó. Ñ Ðàñïóäèåì ñå, îá¼àøàâà Ãàòàëî, óãëàâíîì íå ñëàæåì ó âåèíè ïèòàà, "øòî íå çíà÷è äà íå ìîæåìî ä¼åëîâàòè çà¼åäíî": - Ìè ñìî ñóïðîòíå íàöèîíàëíîñòè, ¼à Ñðáèí, îí Õðâàò. Ñóïðîòíèõ îïðåä¼ååà: îí ¼å äóáîêî ðåëèãèîçàí, ¼à èìàì ñâî¼ó âèçè¼ó Áîãà - â¼åðó¼åì ó ïîåòñêó ïðàâäó, ¼åð íå ïîñòî¼å àòåèñòè. Íàåìî ñå ïîíåêàä, ïîíåãä¼å; îí ¼å èíà÷å ìàãèñòðèðàî èç òåîðè¼å êèæåâíîñòè, ðàäè ó Çàãðåáó... Íàø ¼å ìîòî äà óäè íå ìîðà¼ó ìèñëèòè èñòî. Îäíîñíî, íå ñàìî äà íå ìîðà¼ó, íåãî íå ñìè¼ó ìèñëèòè èñòî! óäè êî¼è ìèñëå èñòî íàëàçå ñå ó Ñ¼åâåðíî¼ Êîðå¼è, Êóáè è ó Ñàðà¼åâó! Òàìî ( ó Ñàðà¼åâó) ñâè ìèñëå èñòî, ñâè ìðçå Êóñòóðèöó è Ìîìó Êàïîðà. Íèêî íå çíà äà ¼å Êóñòóðèöà îäëè÷àí ðåæèñåð, äà ¼å Ìîìî Êàïîð, áåç îáçèðà íà òî øòî íè¼å íèêàêàâ ÷îâ¼åê, îäëè÷àí ïèñàö! Å, ÎÍ £Å ÍAØ Çáîã ÷åãà Ëè? - Øòî ñå Áðóñà Ëè¼à òè÷å, îí ¼å õåðî¼ èç íàøåã ä¼åòèñòâà. Ñâà÷è¼åã: è ñðïñêîã è õðâàòñêîã è ìóñëèìàíñêîã (áîøà÷êîã). È, äîâîíî ¼å äàëåêî îä íàñ äà íå áè áèî íè Ñðáèí, íè Õðâàò, íè Áîøàê, íè Ðîì, íè £åâðå¼... Íèêî ñå íåå ïèòàòè øòà ñó åãîâè ðàäèëè ó Äðóãîì ñâ¼åòñêîì ðàòó, íèêî ìó íåå ïðåáèðàòè ãåíîì. £åäèíî øòî çàì¼åðà¼ó Ëè¼ó ¼å: çàøòî íè¼å íåêî íàø... Å, îí ¼å íàø, âèøå íåãî áèëî êî íàø. £åð, äà ñó ïîñòàâèëè íåêîã íàøåã, ñïîìåíèê áè ìó îñòàî è ñâè áè ãà çàáîðàâèëè... £åð, îâî ¼å âðè¼åìå êàäà íàñ óö¼åó¼ó íàøèì ìðòâèìà äà íàì íå áè ïàëî íà ïàìåò äà ñå ïîáóíèìî ïðîòèâ ïîñòî¼ååã ñòàà... £åð, òî ñó íàøè ìðòâè... È òè ìó÷êè ïîáè¼åíè Ñðåáðåíè÷àíè ñó íàøè çåìàöè, ïðèïàäà¼ó è Ñðáèìà è Õðâàòèìà, êîëèêî è ìóñëèìàíèìà - Áîøàöèìà, ¼åð ñó îíè íàøà êðâ, íàøå íàñåå, ñâèõ íàñ... Çíà÷è îíè íå ïðèïàäà¼ó íè Ñóëå¼ìàíó Òèõèó, íè Õàðèñó Ñèëà¼èó, íè øòà ¼à çíàì - ðåèñó Öåðèó... Ïðèïàäà¼ó ìåíè è âàìà... £åð, îíè ñó ñâî¼å èçì¼åñòèëè íà âðè¼åìå... Òåîðè¼à íàñ, èç ìî¼å ãåíåðàöè¼å, ¼åñòå äà íàì ñâèìà òðåáà âðàòèòè äîñòî¼àíñòâî, à íå îäóçåòè ãà. Ìè ìèñëèìî äà ñå íèêî íèêîìå íå òðåáà èçâèàâàòè íè çà øòà, äà êðèìèíàëöè è çëî÷èíöè òðåáà¼ó îäãîâàðàòè, à äà íàñ îñòàëå òðåáà ïóñòèòè äà æèâèìî. Íà ïîäñ¼åàå äà ¼å è áàíàòñêà îïøòèíà Æèòèøòå ó ñâðõó ïåãëàà èìèà, ïîñëè¼å ëîøèõ âè¼åñòè î ñâèñêî¼ è æèâèíñêî¼ êóãè, áè¼åñíèì ëèñèöàìà, ìîíñòðóîçíèì óáèñòâèìà... ðè¼åøèëà äà ïîäèæå ñïîìåíèê Ðîêè¼ó Áàëáîè, ãóáèòíèêó êî¼è ïîá¼åó¼å, äà ¼å èäå¼ó ñíèìàòåà Òåëåâèçè¼å Çðåàíèí Áî¼àíà Ìàð÷åòå (ãëå: îïåò ìåäè¼ñêè ÷îâ¼åê!) ïðèõâàòèî è ïîòïðåäñ¼åäíèê Ñêóïøòèíå îïøòèíå Çîðàí Áàáè, ïîòîìàê ÷óâåíîã £îâàíäåêå Áàáèà èç îïèåâå "Îñìå îôàíçèâå", òå äà ¼å è òî èçàçâàëî èñòîâ¼åòàí ãëîáàëíè ìåäè¼ñêè áóì ïîïóò ñïîìåíèêà Áðóñ Ëè¼ó, íàø ñàãîâîðíèê êàæå: - Ìèñëèì äà óäè íà¼çàä ïî÷èó òðàæèòè íåøòî øòî èì ¼å çà¼åäíè÷êî. Íåøòî øòî íåìà âåçå íè ñà íàöè¼îì, íè ñà ïîëèòèêîì, íè ñà â¼åðîì. È òî çíà÷è äà ïîëàêî áèâà¼ó ñïðåìíè æèâ¼åòè ¼åäíè ñ äðóãèì, è íå óò¼åðèâàòè ñâî¼ó ïàìåò ó òóó ãëàâó. £åð, êàä óò¼åðó¼åòå ñâî¼ó ïàìåò ó òóó ãëàâó, ìîæåòå íåêîì èñò¼åðàòè äóøó èç òè¼åëà! È äà äîëàçè âðè¼åìå ó êîìå óäè íåå ãîâîðèòè ¼åäíè äðóãèìà çà êî¼è êëóá äà íàâè¼à¼ó; øòà å èì áèòè ïðèîðèòåòè, êî¼è å èì áèòè èäåíòèòåò, øòà å ¼åñòè, êî¼åì å ñå áîãó ìîëèòè, êî¼è å äèî èñòîðè¼å ñìàòðàòè ñâî¼èì. £åð å ïîñòàòè íåâàæíî êî ñó óäèìà ðîäèòåè, êî ¼å áèî íà êî¼î¼ ñòðàíè ó îâî¼ êëàîíèöè îä 1990. äî 1995... È, æèâèìî çà ìîìåíàò êàä å ïðåñòàòè îâå óö¼åíå èñòîðè¼îì! È ÷åêà¼ìî ïîâðàòàê Ëè¼à íà ìàëî çàïðàíè ïîñòàìåíò ó ãëàâíîì ìîñòàðñêîì ïàðêó? Ïîñòàìåíò å áèòè î÷èøåí, à Áðóñà Ëè¼à åìî âðàòèòè ÷èì ñå çàâðøå ïëàíèðàíè ðàäîâè ó ïàðêó. Ìàðêî ËÎÏÓØÈÍA Æàðêî £AÈ ÏÎÍÎÑ È ÒÎËÅÐAÍÖÈ£A Ïîíîñèìî ñå òèìå øòî Ìîñòàð íè¼å ïîòðîøèî íè¼åäíîã ôåíèíãà, äðæàâà íè¼å ïîòðîøèëà íèøòà, à ïîäèãëè ñìî ñïîìåíèê êî¼è ¼å ïîçíàò ó öè¼åëîì ñâè¼åòó. Íè¼å òî ¼åäàí îä îíèõ ñïîìåíèêà êî¼è ñå ïîäèãíó è áóäó çàáîðàâåíè... Ïîñòî¼àëå ñó îäðååíå ãðóïå îñòàòàêà óäè èç ïðåò, ïðåò, ïðåòïðîøëîã ñèñòåìà, êî¼å ñó ñå ïðîòèâèëå. Ðåöèìî ÑÓÁÍÎÐ ¼å áèî ïðîòèâ ïîäèçàà ñïîìåíèêà Áðóñó Ëè¼ó. Õò¼åëè ñó ïîäèè ñïîìåíèê ñâîì íåêîì õåðî¼ó; îäíîñíî èõîâîì õåðî¼ó èç Äðóãîã ñâ¼åòñêîã ðàòà... Òî ñó óäè êî¼è âå ïåäåñåò ãîäèíà ïðèìà¼ó ïåíçè¼ó íà èìå îíîã ðàòà è æèâå ôèíî. È, ìè ñìî ðåêëè: íåìà ïðîáëåìà, íàø õåðî¼ ¼å òîëåðàíòàí, ìîæåòå ïîñòàâèòè ñïîìåíèê íà ìåòàð îä íàøåã, íàèòå ïàðå êàî øòî ñìî è ìè íàøëè. È, åòî, òî ñå íè¼å äåñèëî. Ìîãëè ñó îä òèõ ñâî¼èõ ïåíçè¼à ñêóïèòè ïåò - øåñò õèàäà åâðà, èìà èõ ¼àêî ïóíî, è íàïðàâèòè òà¼ ñïîìåíèê. Aëè, åòî, íèñó. È òî ãîâîðè íåøòî. Íàäàì ñå ñàìî äà îíè íèñó áóäóíîñò îâå çåìå... ÂÐAÒÈÌÎ ÑÅ ÑÅÁÈ Ñàì Áðóñ Ëè ¼å ñ ¼åäíå ñòðàíå çíà÷à¼àí, îïåò ñ äðóãå ïîòïóíî áåçíà÷à¼íà ñòâàð. Çíà÷è, âðàòèìî ñå íåêèì ñâî¼èì íà¼¼åäíîñòàâíè¼èì ñòâàðèìà, ñâî¼èì æèâîòèìà. Òàêî ¼à òî äîæèâàâàì ó îâèì âðåìåíèìà êàä ¼å òà àãðåñè¼à, áðóòàëíîñò, çëî÷èí, õà¼äå, ðåöèìî, èçà íàñ, àëè íàñ ¼àêî îïòåðåó¼å äà ïîñòàíåìî íîðìàëíà ñðåäèíà, êàä èìàìî ñèòóàöè¼ó ó êî¼î¼ ïîñòà¼ó ¼àêî âàæíè - è ñåáè äà¼ó ïðàâî äà áóäó ñóöè ñâèõ ñèòóàöè¼à, ïà è ó êóëòóðè - óäè êî¼è ñó ïðî÷èòàëè ¼åäíó êèãó, è êî¼è ñó âàì ó ñòàó äðæàòè ëåêöè¼å íà îñíîâó îíîã øòî ñó ïðî÷èòàëè ó òî¼ ¼åäíî¼ êèçè! ÏÐÅËÈÂÅÍA ×AØA ÎÊÎ £AÍÈÊÅ ÁAËAØA Ïîâîäîì ¼åäíîã äðóãîã ñïîìåíèêà, ñëàâíîì òàìáóðàøó £àíèêè Áàëàøó, êî¼è ñòî¼è íà Òðãó íåçíàíîã ¼óíàêà ó Íîâîì Ñàäó, èçáèëà ¼å ïîëèòè÷êà ñâàà. - Ñòàâ Ñðïñêå ðàäèêàëíå ñòðàíêå ¼å äà ¼åäíà åñòðàäíà ëè÷íîñò, êàî øòî ¼å £àíèêà Áàëàø, íå çàñëóæó¼å äà ñòî¼è êîä Âàðàäèíñêîã ìîñòà è ãëåäà ó Äóíàâ, "ïëàâó ãðîáíèöó", ãäå ñó ïîä ëåä ãóðíóòå æðòâå ðàöè¼å - èç¼àâèî ¼å ðàäèêàë Ðàäå Èñàêîâ è íà¼àâèî ïîìåðàå ñïîìåíèêà. Îäëóêó î ïîñòàâàó ñïîìåíèêà £àíèêè Áàëàøó äîíåî ¼å Ñàâåò çà êóëòóðó, àëè áåç âåðèôèêîâàà Ñêó

Пратите нас на нашој Фејсбук и Инстаграм страници и X налогу.