Staro Trebinje na Crkvini

Iskopavanja prije izgradnje hercegovačke Gračanice na Crkvini potvrdila da se na ovom uzvišenju iznad Trebinja nalazio grad u kasnoantičkom periodu

TREBINjE - Brdo Crkvina iznad Trebinja poznato je tek u posljednjoj deceniji, kada je ovdje sagrađena hercegovačka Gračanica i grobna crkva pjesnika Jovana Dučića, kao značajno duhovno središte srpskog naroda. Kako tvrdi poznati arheolog dr Đorđe Janković i Beograda, na ovom uzvišenju se između 7. i 12. vijeka nalazio i srednjovjekovni grad, koji će se kasnije "spustiti" pored Trebišnjice na prostore sadašnjeg Starog grada Trebinja. Tako je na nedavnom naučnom skupu o Hercegovini od praistorije do danas, ovaj poznati i priznati arheolog istakao da su 1996. godine rađena obimnija arheološka istraživanja Crkvine, što je bilo prvo iskopavanje bilo kog srpskog grada, zabilježenog kod vizantijskog cara i pisca Konstantina Porfirogenita. - Tom prilikom, nađeni su komadi grnčarije na ovom lokalitetu, koji se sada čuvaju u Muzeju Hercegovine u Trebinju - dodao je Janković i pojasnio da se prilikom izgradnje sadašnje crkve naišlo na ostatke kasnoantičkog doba iz četvrtog i petog vijeka, ali i na ulomke srpske grnčarije iz sedmog i osmog vijeka. - Grad na Crkvini je na ovo uzvišenje premješten iz Petrovog polja kod Trebinja, jer je u Petropavlovom manastiru bilo sjedište episkopije i, vjerovatno, grad Ziza - tvrdi arheolog Janković. Prema njegovim riječima, istraživanje pomoću sondi na izohipsama pokazalo je ostatke bedema na Crkvini na jednoj strani, a na drugoj, gdje je sada hercegovačka Gračanica, otkriven je dio bedema u dva reda tesanika. Pored toga, prilikom iskopavanja prilaznog puta na Crkvinu, buldožeri su otkrili i tri sloja bedema i ostatke grnčarije. Janković dalje tvrdi da se staro Trebinje nalazilo na Crkvini još u vrijeme cara Iraklija, početkom sedmog stoljeća, i da je ovaj grad, najvjerovatnije, stradao kad su Bugari 924. godine osvojili Srbiju i kada je ona postala pusta, kako je zabilježio Porfirogenit. Podsjećajući da je u Policama ispod Crkvine otkrivena ploča župana Grda iz 1196. godine, koja se nalazi u trebinjskom muzeju, ovaj poznati arheolog, koji je godinama istraživao manastir Tvrdoš i druge lokalitete u Hercegovini, rekao je da se staro Trebinje potom "preselilo" pored Trebišnjice, u današnji Stari grad. Spomen-kompleks Crkvina izgrađen je u rekordnom roku od svega šest mjeseci 2000. godine, na ruševinama austrougarske kasarne, ispod koje su pronađeni ostaci srednjovjekovne crkve, ali i ostaci starog Trebinja, odnosno grada iz ranog srednjeg vijeka. Ovo pusto i bezvodno brdo iznad samog grada - sada je vječno počivalište znamenitog srpskog pjesnika i diplomate kraljevina Srbije i Jugoslavije Jovana Dučića i nezaobilazna tačka brojnih posjeta i ekskurzija tokom godine. M. BEŠTIĆ

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.