Od propadanja zaštićeno pet spomenika

Izvještaji i dokumentacija uručeni su, između ostalog, za projekte obnove manastirske crkve Svetog trojstva u Vozući, i zaštite crkve Svetog Nikole u Trijebnju, u opštini Stolac

SARAJEVO - Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BiH juče je u Sarajevu predstavnicima Srpske pravoslavne crkve i Islamske zajednice uručila izvještaje i dokumentaciju nastalu tokom realizacije zaštite pet nacionalnih spomenika, prenijela je Srna. Izvještaji i dokumentacija uručeni su za projekte rekonstrukcije, restauracije i konzervacije manastirske crkve Svetog trojstva u Vozući, zaštite crkve Svetog Nikole u Trijebnju, u opštini Stolac, zaštite džamije i medrese Mehmed-paše Kukavice i Aladža džamije u Foči, te evidentiranje fragmenata Ferhadija džamije u Banjoj Luci. - Danas smo simbolično završili aktivnosti na određenim fazama projekata koji se odnose na restauraciju i zaštitu od daljeg propadanja objekata koji su oštećeni od 1992. do 1996. godine - izjavila je na konferenciji za novinare predsjedavajuća Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika BiH Amra Hadžimuhamedović. Prema njenim riječima, konzervacija manastirske crkve u Vozući u potpunosti je završena, a objekt doveden u stanje upotrebljivosti. - Enterijer objekta i ikonostas nisu završeni, ali nikakva opasnost integralnosti objekta dalje ne prijeti i u tom smislu on je drugačiji od ostala četiri objekta - precizirala je Hadžimuhamedovićeva. Ona je navela da su stručnjaci Komisije radili na zaštiti zidova na džamiji Mehmed-paše Kukavice u Foči i crkve Svetog Nikole u Trijebnju, kao i ulomaka nađenih na licu mjesta. - Može se reći da je sva supstanca objekata snimljena i zaštićena od daljeg propadanja. Ulomci su klasifikovani, sklonjeni pod nadstrešnice, zidovi utegnuti i sad se od entitetskih vlada očekuju sredstva za izradu projekata za rekonstrukciju - rekla je Hadžimuhamedovićeva. Govoreći o zaštiti džamija Aladža u Foči i Ferhadija u Banjoj Luci, ona je istakla da Vladi Republike Srpske predstoji ogromna obaveza obezbjeđivanja finansijskih, tehničkih, administrativnih, stručnih, naučnih i drugih mjera za vraćanje tih objekata u stanje u kojem su bili prije razaranja. - Komisija je na Ferhadiji snimila 2.270 ulomaka, od čega je 70 odsto ugradivo, i od Islamske zajednice, nosioca projekta, očekujemo da tu detaljnu dokumentaciju iskoristi kako bi oni bili pravilno konzervisani i ugrađeni - rekla je Hadžimuhamedovićeva. Hadžimuhamedovićeva je navela da Vlada Federacije BiH duži niz godina za zaštitu nasljeđa izdvaja sredstva koja su od početnih 300.000 KM stigla do pet miliona KM, a ove godine je najavljeno da će iznositi 123 miliona maraka. - U Srpskoj je izdvajanje sredstava počelo prije dvije godine u iznosu od 500.000 KM - rekla je Hadžimuhamedovića, precizirajući da se ta sredstva ne implementiraju putem nadležnih institucija, nego se daju neposredno vjerskim zajednicama kao pomoć za njihovo funkcionisanje. - Mogli bismo jasno reći da Vlada Republike Srpske, institucionalno, zvanično nije ništa učinila na implementaciji Aneksa osam Dejtonskog mirovnog sporazuma - navela je predsjedavajuća Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika BiH. Ona je dodala da su neka sredstva implementirana putem Zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog nasljeđa, uglavnom za zaštitu pravoslavnih objekata i starih gradova, te arheološka iskopavanja, ali nikad za zaštitu onoga što se može smatrati nasljeđem BiH, konkretno katoličkih i muslimanskih sakralnih građevina. STARI MOST Predsjedavajuća Komisije za očuvanje nacionalnih spomenika BiH Amra Hadžimuhamedović saopštila je juče da su na Starom mostu u Mostaru uočene pukotine na nekoliko mjesta, ali da još nije moguće precizirati razlog njihovog pojavljivanja. Stanje Starog mosta i starog jezgra Mostara, te uklapanje mostarskog hotela "Ruža" u ambijent starog jezgra, dio su izvještaja koji je Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BiH uputila UNESCO-u, a u kojem se ova organizacija obavještava i o sanaciji višegradske ćuprije na Drini. - Započela je sanacija stubova i restauracija mosta, za šta je novac obezbijedila vlada Turske, a u čemu sarađuju lokalne vlasti - rekla je Hadžimuhamedovićeva, dodavši da je još preostalo da Vlada Srbije ispuni svoj dio obaveza koji se tiče smanjenja protoka vode iz Hidroelektrane "Bajina Bašta". NOVI NACIONALNI SPOMENICI Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika, na sjednici održanoj od 29. januara do 4. februara, proglasila je 11 dobara nacionalnim spomenicima. Status nacionalnog spomenika u Republici Srpskoj dobili su crkva Svetog Ilije sa praistorijskom grobnom gomilom i nekropolom sa stećcima u Mesarima, opština Trebinje, te pravoslavna crkva Vračevica u Gomiljanima, takođe u opštini Trebinje. Komisija je odbila prijedlog za proglašenje nacionalnim spomenikom Male čaršije u Kozarskoj Dubici i kuće Salomona Levija Poljokana u Banjoj Luci, u Srpskoj ulici broj 17.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.