Aðõåîëîøêè ðàäîâè ó Ìåäíî¼ êîä Ìðêîœèž Ãðàäà

Ñâè íàëàçè è îòêðèžà äî êî¼èõ ñìî äîøëè ó íåäâîñìèñëåíî óêàçó¼ó äà ñå ó ì¼åñòó Öðêâèøòà íàëàçèî ìàíàñòèð èç 15. âè¼åêà, ðåêàî àðõåîëîã äîöåíò äð Aëåêñàíäàð Ðàòêîâèž

ÏÐÈÊAÇAŒÅ Ïåòðè Òîïèž èç Ìåäíå êîä Ìðêîœèž Ãðàäà, äà ¼å ó ì¼åñòó Öðêâèøòå ïîòîíóî ìàíàñòèð ñâå ¼å áëèæå èñòèíè è ñòâàðíîñòè. Ïî œåíî¼ âèçè¼è íà òîì ì¼åñòó ïðîíàåíå ñó ìîøòè òðî¼èöå ìîíàõà. Ñâå òî ïîòâðó¼ó îòêðèžà äî êî¼èõ ñó ó ïðîòåêëèõ ì¼åñåö äàíà äîøëè àðõåîëîçè Çàâîäà çà çàøòèòó êóëòóðíî-èñòîðè¼ñêîã è ïðèðîäíîã íàñšåà Ðåïóáëèêå Ñðïñêå. - Ñâè íàëàçè è îòêðèžà äî êî¼èõ ñìî äîøëè íåäâîñìèñëåíî óêàçó¼ó äà ñå ó ì¼åñòó Öðêâèøòà íàëàçèî ìàíàñòèð èç 15. âè¼åêà. Ó ñâèì ñîíäàìà ãä¼å ñìî âðøèëè èñêîï ïðîíàåíè ñó îñòàöè êåðàìèêå èç ñðåäœåã âè¼åêà. Ó ¼åäíî¼ ñìî ïðîíàøëè ÷àê 30 êîìàäà ñðåäœîâ¼åêîâíå êåðàìèêå. Çàíèìšèâî äà ñìî ó ¼åäíî¼ ñîíäè îòêðèëè äè¼åëîâå êåðàìèêå èç òóðñêå âëàäàâèíå - èñòàêàî ¼å àðõåîëîã äîöåíò äð Aëåêñàíäàð Ðàòêîâèž. Ïðîíàåíî ¼å è ïåò šóäñêèõ ñêåëåòà, îä ÷åãà ¼å ¼åäàí ñêåëåò ä¼åòåòà. - Îñòàöè šóäñêèõ êîñòè¼ó ñó ïðîíàåíè íà äóáèíè îä 120 öåíòèìåòàðà, øòî îäãîâàðà äóáèíè êî¼à ¼å ïîçíàòà ó ïîçíî¼ ñðåäœîâ¼åêîâíî¼ àðõåîëîãè¼è. Òî ¼å ¼åäíà âðñòà óêîïà êî¼à ñå ïðèì¼åœèâàëà ó ñðåäœåì âè¼åêó. Ó îâîì ñëó÷à¼ó ðàäè ñå î ãðîáîâèìà êî¼è ñó áèëè èõóìèðàíè èçìåó ñò¼åíîâèòîã ãëîìåðàòà. Ïîêî¼íèöè ñó ïðåìà òàäàøœåì íà÷èíó ñàõðàíå áèëè ïîêðèâåíè äåáëîì äðâåòà, ÷è¼è ñó íåêè äè¼åëîâè äîáðî î÷óâàíè è íàêîí âèøå îä ïåò ñòîòèíà ãîäèíà - èñòàêàî ¼å Ðàòêîâèž. Ðàòêîâèž è àðõåîëîçè èç œåãîâîã òèìà òâðäå äà ¼å âåž óòâðåíî äà ñå íà ëîêàëèòåòó Öðêâèøòà ó ñðåäœåì âè¼åêó íàëàçèî ìàíàñòèð è öðêâà. - Ïðåìà äîñàäàøœèì íàëàçèìà óòâðäèëè ñìî äà ¼å öðêâà ãîð¼åëà. Íàèìå, ó ñâèì ñîíäàìà ãä¼å ñìî âðøèëè èñêîï íàåíå ñó âåëèêå êîëè÷èíå ãàðåæè è ïàšåâèíå. Ïðîøèðåœåì ñîíäè äîžè žå ñå äî íîâèõ ïîäàòàêà êî¼è òðåáà äà äà¼ó îäãîâîð, äà ëè ¼å öðêâà ïîòîíóëà èëè ¼å ñêëèçíóëà ñà êîñèíå ó âåžó äóáèíó - ðåêàî ¼å Ðàòêîâèž. Êàêî ¼å íàãëàñèî Ðàòêîâèž, äîñàäàøœè àðõåîëîøêè íàëàçè óêàçàëè ñó äà žå îñòàòêå öðêâå ìîðàòè äà òðàæå íà âåžî¼ äóáèíè. Íà òî óêàçó¼ó äâà ïðîíàåíà îáðàåíà êàìåíà, àëè è ìíîãè äðóãè ïðåäìåòè. - Ñìèñàî íàðåäíèõ èñòðàæèâàœà áèžå òðàæåœå îñòàòàêà öðêâå. Äà ñìî íà ïðàâîì ïóòó óâ¼åðèî íàñ ¼å è íà¼ñòàðè¼è ì¼åøòàíèí Ìåäíå 90-ãîäèøœè Áîãäàí £åêîâèž, êî¼è ñå ñ¼åžà ëåãåíäè ïî êî¼èìà ¼å öðêâà ïîòîíóëà ó äóáèíó - èñòàêàî ¼å Ðàòêîâèž. Ðàäîâè íà èñêîïó íàñòàâèžå ñå êðà¼åì íàðåäíîã ì¼åñåöà ãä¼å ñå íåžå îäâî¼åíî êîïàòè ïî ñîíäàìà íåãî íà âåžåì êîìïëåêñó. - Aðõåîëîøêè ðàäîâè òðà¼àžå äóæå, ¼åð îâ༠ëîêàëèòåò çàñëóæó¼å ïîñåáíó ïàæœó. Íå ñàìî çáîã ïðîíàëàñêà êåðàìèêå, ñêåëåòà è ïîäçåìíîã õîäíèêà, íåãî çáîã èñòîðè¼ñêîã çíà÷à¼à îâîãà ïîäðó÷¼à è œåãîâå âðè¼åäíîñòè çà ðàçâî¼ îâîãà êðà¼à - íàãëàñèî ¼å Ðàòêîâèž. Íåäàâíî ñó àðõåîëîçè ïðîíàøëè ïîäçåìíè õîäíèê, ïðîëàç êî¼è âîäè äî öðêâåíå ðèçíèöå. - Îòêðèëè ñìî ïðîëàç ÷è¼å äèìåíçè¼å íèñìî óòâðäèëè. Ðè¼å÷ ¼å î õîäíèêó è ¼àñíî ¼å èç ïðâèõ íàëàçà äà ñå ïîäçåìíè ïðîëàç íàëàçè íà âåëèêî¼ äóáèíè è ó îâî¼ ôàçè èñòðàæèâàœà íèñìî ìîãëè äà óòâðäèìî íà êî¼î¼ ñå äóáèíè íàëàçè è êî¼èõ ¼å äèìåíçè¼à - íàãëàñèî ¼å ïîçíàòè è ïðèçíàòè àðõåîëîã. Ìåóòèì, àðõåîëîçè ñó óòâðäèëè äà ñå ðàäè î ñòðîïíî¼ êîíñòðóêöè¼è õîäíèêà, ñà ïîñòàâšåíèì êàìåíèì ïëî÷àìà. Íà íåêèì ì¼åñòèìà òåõíèêà ãðàåœà ¼å çàìè¼åœåíà î÷âðñëîì ãëèíîì è êàìåíîì, à ì¼åñòèìè÷íî ¼å óïîòðåášàâàí êàìåí êî¼è ¼å ïðåäñòàâšàî ïðåãðàåíå äè¼åëîâå ñàìîã ñòðîïà. Ïîäçåìíè ïðîëàç íà âèøå ì¼åñòà ¼å çàòðïàí êàìåœåì ðàçëè÷èòèõ âåëè÷èíà, ¼åð ¼å ó ïðîòåêëèõ 500 ãîäèíà áèî íà óäàðó ðàçíèõ àðõèòåêòîíñêèõ ïîðåìåžà¼à. - Ó ñâàêîì ñëó÷à¼ó õîäíèê žå íàì áèòè âîäèšà, êî¼à žå íàñ îäâåñòè äî ¼åäíå ïîäçåìíå ïðîñòîðè¼å - ðèçíèöå - äîäàî ¼å Ðàòêîâèž. Ïðåìà œåãîâèì ðè¼å÷èìà ó îâî¼ ôàçè ðàäîâà àðõåîëîçè ñå íèñó ïîñåáíî áàâèëè îòêîïîì õîäíèêà, ¼åð áè èõ òè ïîñëîâè ìíîãî çàäðæàëè, à çàõòè¼åâà¼ó è äîäàòíó îïðåìó çà ñèãóðíå ðàäîâå. Ïðåäâèåíî ¼å äà ñå ðàäîâè íà îâîì ëîêàëèòåòó íàñòàâå ó äðóãî¼ ôàçè è çàõòè¼åâàžå îáèìíè¼å àíãàæîâàœå šóäñòâà è ìåõàíèçàöè¼å. Ðåçóëòàòèìà àðõåîëîøêèõ ðàäîâà ó Ìåäíî¼ çàäîâîšíà ¼å äèðåêòîðèöà Çàâîäà çà çàøòèòó êóëòóðíî-èñòîðè¼ñêîã íàñšåà Ðåïóáëèêå Ñðïñêå Ñâ¼åòëàíà Øèšåãîâèž. - Ìè ó Çàâîäó ñìàòðàìî îâî, êàî è ö¼åëîêóïíà ïîäðó÷¼à îïøòèíà Ìðêîœèž Ãðàä è Øèïîâî íà¼äðàãîö¼åíè¼èì àðõåîëîøêèì ïîäðó÷¼åì ó Ðåïóáëèöè Ñðïñêî¼. Ïî íàøåì ìèøšåœó îâîì ïîäðó÷¼ó òðåáà äàòè ñòàòóñ "çàøòèžåíîã ïå¼çàæà" - èñòàêëà ¼å Ñâ¼åòëàíà Øèšåãîâèž. Òåêñò è ôîòîãðàôè¼å Ñëîáîäàí ÄAÊȎ ÂÈÇÈ£A Ðàäîâèìà àðõåîëîãà íà ëîêàëèòåòó Öðêâèøòà ìíîãî ¼å ïîìîãëà ñâî¼îì âèçè¼îì Ïåòðà Òîïèž, æåíà êî¼î¼ ñó ñå êàî ä¼åâî¼÷èöè ïðèêàçàëè ëèêîâè òðî¼èöå ìîíàõà Aâàêóìà, Ìàðäàðè¼à è Ñåðàôèìà, ÷è¼å ñó ìîøòè ïðîíàåíå ïî œåíî¼ âèçè¼è 11. îêòîáðà ïðîøëå ãîäèíå. Î ñâîì óêàçàœó îáàâè¼åñòèëà ¼å íàäëåæíîã âëàäèêó, ïîêàçàâøè ìó ì¼åñòî ãä¼å ñó ñàõðàœåíè, ¼åð ñó êàæå òî îä œå òðàæèëè ìîíàñè êàêî áè œèõîâå êîñòè áèëå ïðîíàåíå è èñêîïàíå. - Êàäà ñìî ïî÷åëè ñà èñêîïîì ïðîñòîðà ãä¼å ñó ñå Ïåòðè óêàçàëè ìîíàñè, âëàäèêà Õðèçîñòîì ïîçâàî ¼å è œó è îíà ¼å ïðèñóñòâîâàëà ðàäîâèìà. Ïåòðà íàñ ¼å óïóòèëà äà îòêîïàìî äèî òåðåíà êîä ¼åäíîã áóêîâîã äðâåòà, ¼åð ñó ñå œî¼ òó ïðèêàçèâàëè ìîíàñè. È íàêîí ñêèäàœà íåêîëèêî ñëî¼åâà çåìšèøòà ïðîíàåíå ñó ìîøòè ìîíàõà. Áèëå ñó ó äîáðîì ñòàœó, çà ïåðèîä êîëèêî ñó äóãî áèëå ó çåìšè . Èñêîïàíå ìîøòè ïðåíåñåíå ñó è ñì¼åøòåíå ó öðêâè Ðîåœà ïðåñâåòå Áîãîðîäèöå ó Ìåäíó - èñïðè÷àî ¼å ñâåøòåíèê èç Ìåäíå Íèêîëà Ïåíî. ÊÐÑÒ Çàíèìšèâî ¼å äà ¼å íåäàëåêî îä ì¼åñòà ãä¼å ñó ïðîíàåíå ìîøòè ìîíàõà ïðîíàåí êàìåíè êðñò. Ìàäà ¼å íàòïèñ èçáëè¼åäèî íà œåìó ¼å óî÷šèâà ãîäèíà 1711. Êðñò ¼å íà¼â¼åðîâàòíè¼å áèî ïîäèãíóò óáè¼åíèì ìîíàñèìà, àëè ¼å ñ ì¼åñòà ïîì¼åðåí. Íå çíà ñå êàäà è êàêî. Íà ì¼åñòó ãä¼å ñó èñêîïàíå ìîøòè ñàäà ¼å ïîñòàâšåí äðâåíè êðñò.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.