Äîñè¼å îïåðàöè¼å Îáìàíà (1)

Êàêî ñó ïîõâàòàíè óñòàøêè ðàòíè çëî÷èíöè, ïðåäâîåíè Áîæèäàðîì Êàâðàíîì è Šóáîì Ìèëîøåì? Çàìêà çà 96 òåðîðèñòà è øïè¼óíà, óáàöèâàíèõ èç åìèãðàöè¼å òà¼íèì êàíàëèìà òîêîì 1947. è 1948. ãîäèíå

Ïóòíèöè ñ ëàæíèì ïàñîøèìà Ïîñëè¼å ïðîïàñòè Íåçàâèñíå äðæàâå Õðâàòñêå óñòàøêè âèñîêè "äóæíîñíèöè" ó åìèãðàöè¼è îñ¼åžàëè ñó ñå áåçá¼åäíè¼å ó Èòàëè¼è. Ó îä¼åžè ôðàòðà èç Ñàëöáóðãà, òàìî ïðåëàçè Aíòå Ïàâåëèž ó ïðàòœè Áîæèäàðà Êàâðàíà, ãä¼å žå äîãîâàðàòè ðåàëèçàöè¼ó ïëàíà "Äåñåòè òðàâàœ" Ñàçíàâøè çà ïîñòî¼àœå àìåðè÷êîã "Ïëàíà Õ", êî¼è ¼å ïðåäâèàî ñëàœå îðóæ¼à è ôèíàíñè¼ñêèõ ñðåäñòàâà ïîäçåìíèì ïîêðåòèìà íà èñòîêó Åâðîïå, ñà ôîíäîì îä íåêîëèêî äåñåòèíà ìèëèîíà äîëàðà, óñòàøêè ðàòíè çëî÷èíöè ó åìèãðàöè¼è, ñà Aíòîì Ïàâåëèžåì íà ÷åëó, ïîæóðèëè ñó äà ïî óçîðó íà ò༠ïëàí ñòâîðå ñâî¼ ïëàí íàçâàí "Äåñåòè òðàâàœ". Òîãà äàíà, 10. àïðèëà 1941. ãîäèíå, ïðîãëàøåíà ¼å Íåçàâèñíà äðæàâà Õðâàòñêà, ôàøèñòè÷êà òâîðåâèíà, ÷è¼è ñó ãëàâíè àêòåðè è "äîìîšóáè" åìèãðèðàëè ó èíîñòðàíñòâî ïîñëè¼å ïðîïàñòè ÍÄÕ. Ïîäñòàêíóòè àìåðè÷êèì "Ïëàíîì Õ", ïðåòõîäíèöîì õëàäíîã ðàòà èçìåó Çàïàäà è Èñòîêà, ïîêóøàëè ñó òåðîðèñòè÷êèì àêöè¼àìà, äèâåðçè¼àìà è øïè¼óíàæîì äà ðóøå íîâè ðåæèì è óñïîñòàâå ñâî¼ó âëàñò. Ðàçóìè¼å ñå, î÷åêèâàëè ñó ó òîìå ïîìîž Âàòèêàíà è êàòîëè÷êîã êëåðà, êî¼è èì ¼å ïîìàãàî ïðè¼å ðàòà è ïîñëè¼å, ïðóæà¼óžè óòî÷èøòå ó èçá¼åãëèøòâó. Åâî êàêî ñó òåêëå ïðèïðåìå çà ðåàëèçàöè¼ó ïëàíà "Äåñåòè òðàâàœ" è êî ñó áèëè ãëàâíè îðãàíèçàòîðè è ó÷åñíèöè òå óñòàøêå àâàíòóðå, ó êî¼ó ñó ñå óïóñòèëè, â¼åðó¼óžè äà žå óñï¼åòè. Óëîãó âîå è çàïîâ¼åäíèêà ñâèì óñòàøêèì ôóíêöèîíåðèìà, êî¼è žå áèòè óáà÷åíè ó çåìšó, Ïàâåëèž ¼å ïîâ¼åðèî ñâîì áèâøåì ìèíèñòðó Áîæèäàðó Êàâðàíó, ó ÷è¼åì ¼å èçáîðó ïðâå ãðóïå ÷åëíè ÷îâ¼åê áèî ¼àñåíîâà÷êè åãçåêóòîð Šóáî Ìèëîø. Êàäà ¼å, ïîñëè¼å á¼åêñòâà ó Aóñòðè¼ó, ïðèñâî¼èî çíàòàí äèî îïšà÷êàíîã çëàòà, Êàâðàí ¼å íàïóñòèî Âîëñáóðã è îòïóòîâàî ó Ôèëàõ. Îâä¼å ¼å ïðåêî ñâî¼èõ ðàíè¼èõ îáàâ¼åøòà¼íèõ âåçà äîáèî ñòàí ó óëèöè Ëèíäåíáåðã áðî¼ 2. Çà¼åäíî ñà œèìà, ó ïîñåáíî¼ ñîáè, æèâèî ¼å è ¼åäàí âèøè îôèöèð, àãåíò ñòðàíå îáàâ¼åøòà¼íå ñëóæáå. Ó ìåóâðåìåíó, íà¼âåžà ãðóïà óñòàøêèõ ôóíêöèîíåðà ïðåøëà ¼å ó Ðèì, ãä¼å èõ ¼å ïîï Êðóíîñëàâ Äðàãàíîâèž ñêëîíèî ó Çàâîä ñâåòîã £åðîíèìà. - Øòà âè ìèñëèòå î òîìå äà è ¼à îòïóòó¼åì ó Èòàëè¼ó? - óïèòàî ¼å Ïàâåëèž Êàâðàíà, íà ñàñòàíêó ó áëèçèíè Ñàëöáóðãà, ãäå ñó ñå îáè÷íî âèàëè ó ¼åäíî¼ âèëè. - Ìèñëèì äà áè òî áèëî ñèãóðíè¼å. - Aëè íèñàì âàñ ñàìî çáîã òîãà òî ïèòàî - íàñòàâèî ¼å Ïàâåëèž. - Ó Ðèìó ¼å âåžèíà íàøèõ šóäè. Âàæíî áè áèëî øòî ïðè¼å óñïîñòàâèòè íàøó ñóðàäœó, ¼åð ñå ó åìèãðàöè¼è šóäè ëàêøå è áðæå äåìîðàëèçèðà¼ó. Ïîãîòîâî âî¼ñêà êî¼à ¼å èçãóáèëà ðàò. - Aêî òàêî îö¼åœó¼åòå ïðèëèêå, îíäà ¼å áîšå äà îòïóòó¼åòå øòî ïðè¼å. Ðàñòàëè ñó ñå ñ äîãîâîðîì äà Êàâðàí îáåçáåäè óñëîâå çà Ïàâåëèžåâ ïðåëàçàê ó Èòàëè¼ó. Ïðåäâèäåëè ñó áèëè äà îñèì œèõ äâî¼èöå íà îâ༠ïóò ïîó è æàíäàðìåðè¼ñêè ãåíåðàë ó ÍÄÕ £àêîá àë è Šóáî Ìèëîø. Òàêî ¼å è áèëî. Ó ¼åñåí 1946. êàî ôðàòðà, ñà ïàñîøåì ïåðóàíñêîã ñâåøòåíèêà, Ïàâåëèžà ñó ïðåêî ãðàíèöå ïðåâåëè Êàâðàí, àë è Šóáî Ìèëîø, ñâå äî Âåíåöè¼å, à îíäà ñó ñå ïîñëåäœà äâî¼èöà îäâî¼èëà. Ïàâåëèž è Êàâðàí ñó ïðîäóæèëè ñàìè. Íà Âåëèêîì êàíàëó ó Âåíåöè¼è óçåëè ñó ãîíäîëó è çàòðàæèëè äà èõ îäâåçå äî îáëèæœåã áèñòðîà íà Òðãó ñâåòîã Ìàðêà "Ïîñëåäœè ñàñòàíàê". Êîä óñàìšåíîã áèñòðîà ãîíäîëà ñòàäå è äâî¼èöà ïóòíèêà óîøå óíóòðà. Áàðìåí çà øàíêîì èõ íà¼ïðå íåïîâåðšèâî ïðèìè, àëè êàäà ìó îíè îá¼àñíèøå îä êóäà è çàøòî äîëàçå, óâåäå èõ ó ¼åäàí ñåïàðå. Ãîâîðèî ¼å õðâàòñêè. - Ìîðàòå ìàëî ñà÷åêàòè - ðå÷å èì è îäå ó ñóñåäíó ïðîñòîðè¼ó. Ïîñëå íåêîëèêî ìèíóòà ñå âðàòè, î÷èãëåäíî óâåðåí äà ãà íèñó ïðåâàðèëè è äàäå èì ¼åäàí òåëåôîíñêè áðî¼. - Åâî, òî ¼å àäðåñà íà êî¼ó òðåáà äà ñå ¼àâèòå. Aêî ïîæóðèòå, ìîæåòå ¼îø è ñòèžè íà åêñïðåñ êî¼è ó 23.30 ïîëàçè çà Ôèðåíöó. Óñêîðî ïîñëå îâîã ñóñðåòà ñåäåëè ñó ó êóïåó ïðâå êëàñå. Íèñó ðàçãîâàðàëè, ïà ¼å èçãëåäàëî êàî äà ñå è íå ïîçíà¼ó. Ïàâåëèž ¼å èìàî íà ñåáè öðíî ôðàòàðñêî îäåëî, çàêîï÷àíî äî ãóøå; ÷èòàî ¼å èòàëè¼àíñêå íîâèíå è ñàìî ñ âðåìåíà íà âðåìå ïîãëåäàî ó õîäíèê âîçà, êî¼èì ñó ïðîëàçèëè ïóòíèöè ñà óñïóòíèõ ñòàíèöà. Ïðåä Ôèðåíöîì ïîëèöè¼ñêè ñëóæáåíèê îòâîðè œèõîâ êóïå è îáðàòè ñå ó÷òèâèì ãëàñîì: - Âàøå èñïðàâå, ìîëèì! "Ôðàòàð" èçâàäè ïàñîø ñà æèãîì ïåðóàíñêå ðåïóáëèêå è ïðóæè ìó. - Ïóòó¼åòå äàëåêî? - óïèòà ñëóæáåíèê. - Íå, ñàìî äî Ôèðåíöå. Òàìî ìè ¼å êîíçóëàò. Êàâðàí ¼å ìèðíî ÷åêàî íà ðåä. Ñëóæáåíèê ïàæšèâî îñìîòðè œåãîâó ôîòîãðàôè¼ó íà àóñòðè¼ñêîì ïàñîøó: áèî ¼å òî ìëàä ÷îâåê ÷åòðäåñåòèõ ãîäèíà, âèñîê è ìðøàâîã èçãëåäà, ñ ïëàâîì êîñîì. - Ãîñïîäèí ¼å àïîòåêàð? - óïèòà ãà ïîëèöà¼àö. - Äà. Çàíèìàœå ó ïàñîøó íè¼å áèëî ôàëñèôèêîâàíî. Êàâðàí ¼å çàèñòà ïðå ðàòà çàâðøèî ôàðìàöåóòñêè ôàêóëòåò, ó âðåìå êàäà ñå ïðèäðóæèî óñòàøàìà è ïîñòàî âîà œèõîâå ãðóïå íà çàãðåáà÷êîì ñâåó÷èëèøòó. Âîç ¼å ïîëàêî ïðèñòà¼àî ó ñòàíèöó. Âåëèêîì äâîðàíîì ó ìåðìåðó è ñòàêëó îä¼åêèâàëà ñó îáàâåøòåœà ñïèêåðà. Êàäà ñó ñòèãëè íà ïëàòî ïðåä çãðàäîì, Ïàâåëèž óå ó òåëåôîíñêó êàáèíó è îêðåíó áðî¼ êî¼è ñó äîáèëè ó Âåíåöè¼è êîä "Ïîñëåäœåã ñàñòàíêà": Êàäà çà÷ó ãëàñ ñ äðóãå ñòðàíå æèöå, óïèòà: - £åñòå ëè âè Îëãà? Ìàëà ïàóçà. - Aíòå ¼å îâäå. Äà, äà, ñòèãàî ñàì. ×åêàžó âàñ ïðåä ñòàíèöîì. Ìàëî êàñíè¼å àóòîìîáèë ¼å ñòèãàî ïî œèõ. Èç êîëà ïðîâèðè è íàñìåøè ñå ñòàðè¼à ïëàâóøà, êî¼à èõ ïîçâà äà óó óíóòðà. Äåëîâàëà ¼å øàðìàíòíî èàêî ¼å âåž áèëà ó ãîäèíàìà. - Î÷åêó¼åì âàñ âåž íåäåšó äàíà! Òàêî ñó ìè ¼àâèëè - îáðàòè ñå îíà Ïàâåëèžó, à çàòèì ïðóæè ðóêó Êàâðàíó, êî¼è ¼î¼ ñå ïîêëîíè. - Èìàëè ñìî êîìïëèêàöè¼à çáîã ïàñîøà - îäãîâîðè Ïàâåëèž. "Ôè¼àò"áèâøå êîíçóëêå ÍÄÕ ó Ôèðåíöè ñêðåíó ó óëèöó Âåíòè Ìèëå, äà áè ñå çàóñòàâèî ïðåä ¼åäíîñïðàòíîì âèëîì îêðóæåíîì âðòîâèìà. Êóžà ¼å áèëà óâó÷åíà ó äâîðèøòå, ñà îãðàäîì îä áåëîã êàìåíà. Êàäà óîøå óíóòðà, Ïàâåëèž ïîãëåäà îêî ñåáå è ðå÷å: - Íè¼å ñå íèøòà èçìåíèëî. Îâî ¼å âàšäà ¼åäèíî ìåñòî ÍÄÕ êî¼å ¼å îñòàëî íåòàêíóòî, èñòî. Êàâðàí è êîíçóëêà ñó žóòàëè. Ïàâåëèž ïðîäóæè: - Ñâðàòèî ñàì äî âàñ, Îëãà, äà íàì ïîìîãíåòå ó ¼åäíî¼ çàìèñëè. Ìè žåìî óñêîðî îòïî÷åòè äà îêóïšàìî íàøå šóäå, è òî óãëàâíîì ó Aóñòðè¼è. Òàìî èìàìî ïîâîšíè¼å óâ¼åòå çà ïðåëàçàê ãðàíèöå. Îä âàñ òðàæèìî äà îñèãóðàòå òèì šóäèìà, êî¼è žå èç Ôèðåíöå ïóòîâàòè, ïàñîøå è âèçå îä òàëè¼àíñêèõ âëàñòè. Äà ëè žåòå òî ìîžè? Êîíçóëêà ïîòâðäè ãëàâîì. (Íàñòàâèžå ñå) ËΠÍA ÇËÎ×ÈÍÖÅ Ëîâ íà óñòàøêå çëî÷èíöå çàíèìšèâà ¼å ïðè÷à èç êœèãå "Êðîç òà¼íè àðõèâ ÓÄÁ-å", àóòîðà Íèêîëå Ìèëîâàíîâèžà, êî¼ó ¼å èçäàëà ÈÐÎ"Ñëîáîäà", Áåîãðàä, 1977. ãîäèíå.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.