"Plave ajkule" dosanjale Mundijal

​PRAJA - Još jednom je fudbal ispisao nevjerovatnu priču, pravu bajku i dao priliku malima i nejakima da sanjaju i dosanjaju najljepše snove, a ova posljednja ispisana je na rasprodatom nacionalnom stadionu u Praji (izgrađen finansiranjem Kine, kao dijela njihove politike stadionske diplomatije u Africi).

Pred više od 15.000 gledalaca reprezentacija Zelenortskih Ostrva (poznatija kao Kape Verde) savladala je u okviru desetog kola grupe D afričkih kvalifikacija Esvatini (nekadašnji Svazilend) sa 3:0 i prvi put u istoriji plasirala se na Svjetsko prvenstvo, koje će naredne godine biti igrano u SAD, Kanadi i Meksiku.

Zemlja veličine prestonice Srbije Beograda razbacana po Atlantskom okeanu, sa manje od 550.000 stanovnika, tako je ispisala fudbalsku istoriju i postala površinski najmanja nacija ikada koja će zaigrati na Svjetskom prvenstvu u fudbalu, a druga najmanja po broju stanovnika (Island je u Rusiji 2018. imao 340.000 stanovnika). U zemlji koja do prije 12 godina nije učestvovala ni na završnim turnirima Afričkog kupa nacija, a kamoli na Svjetskom prvenstvu, rođena je priča za udžbenike, priča o vjerovanju, ponosu i neodustajanju države koja je vijekove provela pod portugalskom kolonijalnom vlašću.

Najveći dio posla završen je u septembru poslije trijumfa protiv kontinentalne sile Kameruna 1:0 na domaćem terenu, a potom na gostovanju protiv Libije (3:3) "plave ajkule" nisu iskoristile prvu meč-loptu. Sve je to bio razlog da nacionalni stadion u prestonici Praji bude krcat u meču protiv "fenjeraša" u grupi Esvatinija. U atmosferi koja je od ranog popodneva mirisala na praznik, igrači Zelenortskih Ostrva su istrčali na teren da doslovno pojedu travu. Od prvog minuta navalili su svim snagama, ali je 0:0 na poluvremenu samo pojačalo nervozu. U nastavku erupcija. Već u 48. minutu Dailon Livramento je iskoristio odbitak u srcu kaznenog prostora i pokrenuo eksploziju radosti koja se čula po celoj Praji. Samo šest minuta kasnije Vili Semedo je duplirao prednost, a kada je u nadoknadi vremena rezervista Stopira zakucao treći gol, Nacionalni stadion se pretvorio u more zastava, pjesme i suza radosnica. Publika je, iako na ivici ekstaze, pokazala nevjerovatan sportski duh, nije bilo upada na teren, samo dostojanstvena proslava fudbalskog sna koji je postao stvarnost.

Tako su Zelenortska Ostrva postala najmanja zemlja u istoriji (po površini, 4.000 kilometara kvadratnih) koja će igrati na Svjetskom prvenstvu, pretekavši dosadašnji rekord Trinidada i Tobaga (5.000 kilometara kvadratnih, Njemačka 2006). To nije sve, Zelenortska Ostrva su i najmlađa federacija koja je ikada stigla do završnice Svjetskog prvenstva, s obzirom na to da su prvi put učestvovali u kvalifikacijama tek 2000. godine. Od tada do danas ova ostrvska zemlja prošla je dug put od fudbalske egzotike do kontinentalne sile.

I baš sada, kada proslavljaju 50 godina nezavisnosti od Portugalije, fudbalski trijumf došao je kao kruna jednog naroda. Pod vođstvom selektora domaćeg kadra Pedra Leitaa Brita, poznatijeg kao Bubiste, bivšeg fudbalera španskog Badahoza, Zelenortska Ostrva su ušla u besmrtnost. Njihova imena sada stoje rame uz rame sa fudbalskim velesilama i sa ponosom će se pojaviti na Svjetskom prvenstvu 2026. u SAD, Kanadi i Meksiku, kao jedna od tri debitantske selekcije (za sada), uz Jordan i Uzbekistan. Ne treba zaboraviti da su iza sebe u grupi ostavili jednu od najjačih afričkih fudbalskih reprezentacija Kamerun i sigurno da im niko ne može prigovoriti da su se okoristili o sistem proširenja turnira na 48 timova, budući da su završili ispred osam puta skupljeg tima. Naime prema Transfermarktu reprezentacija Zelenortskih Ostrva vrijedi 27.000.000 evra, a Kameruna 210.000.000.

Najbolji igrači reprezentacije su štoper Viljareala Logan Kosta (nije bio tu), zadnji vezni Krasnodara Kevin Lenini, desni bek Trabzona Vagner Pina... Tu je i bivši centarfor Partizana, a sada Al Kora Rikardo Gomeš, koji nije baš redovno pozivan u posljednje vrijeme, desno krilo Vitorije Gimaraeš Telmo Arkanžo, desno krilo hita Lige šampiona Karabaga Leandro Andrade... A neće biti nikakvo iznenađenje ako do Svjetskog prvenstva brojni Portugalci porijeklom sa Zelenortskih Ostrva požele da zaigraju za ovu afričku selekciju.

Savez

Fudbalski savez Zelenortskih Ostrva osnovan je 1982. godine, a član Svjetske fudbalske federacije postao je četiri godine kasnije. Punopravan član Konfederacije afričkog fudbala postao je tek 2000. godine. Prvi put u kvalifikacijama za Svjetsko prvenstvo nastupili su pred Mundijal 2002. godine, a premijerni nastup u kvalifikacijama za Afrički kup nacija imali su 1994. godine. Do sada su na završnim turnirima Afričkog kupa nacija igrali četiri puta, a prvi put bilo je to 2013. godine, kada su stigli do četvrtfinala, gdje su poraženi od Gane sa 0:2. Grupnu fazu nisu prošli dvije godine kasnije, ali jesu 2021. i 2023. godine. Prije četiri godine poraženi su u osmini finala od Senegala sa 0:2, a prije dvije u četvrtfinalu od Južnoafričke Republike sa 0:1.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.