“Zaratili” AP i američko ministarstvo pravde

Vašington - Američka novinska agencija Asošijeted pres protestovala je zbog toga što je američko ministarstvo pravde tajno zaplijenilo dvomjesečne telefonske razgovore te agencije i njenih reportera, ocijenivši taj potez kao “veliki upad bez presedana”, prenose agencije.

AP je protest uputila državnom tužiocu Eriku Holderu, ukazavši da “ne postoji nikakvo moguće opravdanje za tako prekomjerno prikupljanje telefonskih razgovora agencije i njenih reportera”.

Američke vlasti su izgleda zaplijenile te snimke u okviru krivične istrage o jednoj informaciji sadržanoj u vijesti AP iz maja 2012. o osujećenoj terorističkoj zavjeri.

- U toj vijesti su objavljeni detalji o jednoj operaciji CIA u Jemenu kojom je spriječen plan “Al-Kaide” u proljeće 2012. za aktiviranje bombe na jednom aerodromu, namijenjenom američkim snagama - naveo je AFP.

Portparol AP Erin Madigan Vajt je izjavila da je agencija u petak saznala da su američke vlasti “tajno pribavile snimke telefonskih razgovora sa više od 20 telefonskih linija, namijenjenih novinarima te agencije i dopisništvima, uključujući mobilne telefone i linije kućnih telefona”.

Izvršni direktor AP Gari Pruit je u pismu Holderu napisao da agencija protestuje “na najsnažniji mogući način zbog tog velikog upada bez presedana...u aktivnosti izvještavanja Asošijeted presa”.

Pruit je naveo da ti snimci “pokrivaju dvomjesečni period s početka 2012.” i uključuju glavni telefonski broj AP u Njujorku, brojeve dopisništava AP u Njujorku, Vašingtonu, Hartfordu, Konektikatu i u američkom Predstavničkom domu.

- Ta mjera je preduzeta bez prethodnog obavještenja AP ili bilo kog pogođenog novinara čije je snimke razgovora kućnim i mobilnim telefonima zaplijenilo Ministarstvo pravde. Tu akciju Ministarstva pravde smatramo ozbiljnim narušavanjem ustavnih prava AP na prikupljanje vijesti i izvještavanje – navedeno je u pismu.

Pruit je istakao da agencija razmatra moguće zakonske opcije i pozvao Ministarstvo da “odmah vrati AP telefonske snimke i da uništi sve kopije”.

Američko Udruženje za građanske slobode je osudilo vladu zbog zapljene snimaka te novinske agencije.

- Svrha medija je da informiše janost i oni treba da to slobodno rade bez prijetnji neželjenim nadgledanjem - navodi Udruženje. Portparol Bijele kuće Džej Karni je izjavio da “osim iz štampe, nismo imali nikakvo saznanje o bilo kakvom pokušaju Ministarstva pravde da zaplijeni snimke AP”.

Kancelarija američkog državnog tužioca u Vašingtonu navela da se pridržava specifičnih zakona i propisa u prikupljanju snimaka medijskih organizacija, ne osvrnuvši se pri tom na žalbu AP.

Zvaničnik AP-a Erin Medigan Vajt navela je u svom blogu da je novinska agencija saznala krajem prošle sedmice da su američke vlasti u tajnosti došle do telefonskih podataka za više od 20 odvojenih linija dodijeljenih novinarima i kancelarijama, uključujući mobilne i kućne telefone.

Direktor AP-a Geri Pruit je u pismu Holderu istakao da se novinska agencija na najsnažniji mogući način protivi tom masovnom upadu bez presedana.

On je naglasio da se podaci odnose na dva mjeseca početkom 2012. godine i da je obuhvaćen glavni telefonski broj AP u Njujorku, kancelarije u Njujorku, Vašingtonu, Hartfordu, Konektikatu i Predstavničkom domu.

- To je učinjeno, a da prethodno o tome nije obaviješten AP ili bilo koji od novinara, čiji su podaci uzeti, pa čak ni medijski radnici čije je podatke kućnih i mobilnih telefona uzelo Ministarstvo pravosuđa. Smatramo da je ovaj postupak pravosuđa teško miješanje u ustavna prava AP da prikuplja i objavljuje vijesti - navodi se u pismu upućenom Holderu.

Pruit je dodao da agencija razmatra svoje pravne mogućnosti i pozvao je Ministarstvo pravosuđa da odmah AP-u vrati sve podatke i da uništi sve kopije.

Iz kancelarije američkog državnog tužioca u Vašingtonu, koja je dio Ministarstva pravosuđa, u saopštenju u kojem nije određeno pomenut AP, navodi se da su praćeni određeni zakoni i regulative u potraživanju podataka od medijskih organizacija.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.