Turska: Vojska nema pravo na udar

Ankara - Skupština Turske je u noći između petka i subote, izmjenila jednu odavno spornu odredbu zakona o vojci, više puta korišćenu da bi se opravdali vojni udari.

O ovoj izmeni javnost je danas obaveštena.

Izglasan je amandman vladajuće konzervativne proislamske “Partije pravde i razvoja” (AKP), i unijet u član 35. Zakona o funkcionisanju vojske, izdat poslije državnog udara 1960, u kojem je do sada pisalo da je dužnost vojske “očuvanje i zaštita Republike Turske”.

Turska vojska je na osnovu tog člana izvela tri državna udara - 1960, 1971. i 1980. godine, uz ocjenu da civilne vlasti nisu uspjele da obezbjede zaštitu ustavnih principa.

Nova verzija tog člana ograničava oružane snage na “odbranu turske nacije od prijetnji i opasnosti iz inostranstva, obezbjeđenje i jačanje vojne sile radi efikasnog odvraćanja” i na učešće u operacijama u inostranstvu koje odobri Skupština.

Amandman je izglasan uz podršku opozicionih stranaka, sa izuzetkom “Partije nacionalističke akcije” (MHP) koja smatra da promjena komplikuje zadatak vojske u borbi protiv pobune Kurda.

Nova odredba je dio prijedloga zakona o kojem večeras tek treba da se glasa u cjelini i da ga potom potpiše predsjednik Republike da bi stupio na snagu.

Amandman na član 35. je izraz volje turske vlasti da smanji uticaj vojske na politiku.

Od dolaska na vlast 2002. goine, AKP je provela reforme u tom pravcu, posebno da bi ubrzala zastale pregovore o pristupanju Evropskoj uniji.

Od 2007, stotine aktivnih i penzionisanih oficira su pritvoreni, krivično gonjeni ili osuđeni zbog navodne zavjere protiv proislamske vlasti. Oni smatraju da autoritarna proislamska Vlada uvodi konzervativne i vjerske stavove u društvo.

Turska vojska, zaštitnik sekularnih i republikanskih vrijednosti - po nalogu osnivača moderne turske države, oficira Mustafe Kemala - Ataturka, pored toga što je izvela tri državna udara, primorala je 1997. islamsku vladu da podnese ostavku.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.