SAD prvi put u istoriji razmjestili avione na Filipinima

MANILA - Na Filipine su prvi put sletjeli američki višenamjenski borbeni avioni 5. generacije. Avioni su 7. jula 2025. sletjeli na bazu Klark u okviru bilateralne vježbe Cope Thunder Philippines 25-2, koja uključuje preko 2.500 pripadnika vojske SAD i Filipina, i traje do 18. jula.

Iako je učešće F-35A u misijama vazdušne superiornosti i bliske podrške predstavljeno kao dio zajedničke obuke, njihovo prisustvo šalje jasnu poruku: Sjedinjene Države će se aktivno vojno angažovati u prvoj odbrambenoj liniji u slučaju eskalacije u Južnom kineskom moru. Sa Filipinima kao sastavnim dijelom takozvanog „prvog ostrvskog lanca“, u koji spadaju i Tajvan i Japan, Vašington dobija manevarski prostor, ali Manila istovremeno postaje potencijalna meta kineskih protivmjera.

Američko-filipinske vojne vježbe posljednjih godina sve više poprimaju karakter ozbiljnog odvraćanja u kontekstu rastućih tenzija sa Kinom. Vježbe kao što su Kop Tander, Balikatan i Salaknib postale su redovna prilika za raspoređivanje najmodernijih sistema i zajedničku obuku snaga dvije zemlje.

Filipini kao moćna prva odbrambena linija SAD od Kine

U tekućoj vježbi Cope Thunder Philippines 25-2 učestvuje preko 2.500 ljudi, od čega 2.301 pripadnik filipinskog ratnog vazduhoplovstva (PAF) i 225 pripadnika američkih Pacifičkih vazduhoplovnih snaga. Filipinci su angažovali i svoje lake lovačke avione FA-50, A-29B Super Tucano lake jurišne avione i više modela helikoptera, dok su Amerikanci doveli pomenute F-35A.

Već ranije, tokom vježbi iz 2023, američki F-22 Raptor lovci letjeli su u zajedničkim misijama s filipinskim avionima, što je bio snažan simbol bezbjednosne bliskosti. F-22 Raptor se smatra vrhuncem američke avijacije. U aprilu 2025. SAD su rasporedile svoj napredni NMESIS sistem za borbu protiv brodova na krajnje sjeverna ostrva prema Tajvanu. Poruka je bila jasna – nadgleda se ulazak i izlazak kineske mornarice u Pacifik. Istovremeno je odobrena i prodaja 12 aviona F-16 i precizne municije u vrijednosti od 5,58 milijardi dolara, što predstavlja istorijski najveći vojni ugovor između dvije zemlje.

Pored toga, tokom vježbi Balikatan i Salaknib, na Filipinima je prvi put raspoređen i Tifon sistem — kopnena platforma koja može da lansira krstareće rakete Tomahavk dometa do 2.500 km i rakete SM-6 dometa oko 500 km. Ovo je značajno podiglo borbene kapacitete u regionu i izazvalo oštre reakcije Pekinga.

Ovaj trend pokazuje da SAD Filipine vide kao ključnog partnera u prvoj odbrambenoj liniji protiv Kine. Prisustvo modernih sistema i aviona svjedoči o ozbiljnosti američke strategije u Indo-Pacifičkom regionu.

Tako Filipini, koji su do prije nekoliko godina izbjegavali preveliki vojni angažman u sukobu velikih sila, danas preuzimaju ulogu poligona za najsavremenije američko naoružanje. Ova laskava titula nosi i rizik – da postanu jedna od prvih meta u slučaju ozbiljnije regionalne eskalacije.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.