RTS: Šta piše u tzv. Tiranskoj platformi

Tri najznačajnije albanske partije u Makedonije dogovorile su 7. januara zajedničku platformu za pregovore o novoj vladi, prenio je RTS.

Dokument, nazvan još i "Tiranska platforma", izazvao je niz kontroverzi zbog činjenice da su se lideri albanskih stranaka prethodno sastali u Tirani pod pokroviteljstvom premijera te zemlje Edija Rame.

- Mi, predstavnici albanskih političkih stranaka u Makedoniji: Demokratska unija za integracije, Koalicija Besa, Alijansa za Albance (Demokratska partija Albanaca);

Poštujući slobodnu i demokratsku volju koju su albanski birači ispoljili na vanrednim parlamentarnim izborima 11. decembra 2016. godine;

U duhu Ohridskog sporazuma, demokratije i potrebe da se ispune normativne obaveze koje proističu iz ustavnih amandmana;

Afirmišući zajedničke programske i strateške orijentacije Albaanaca i svih građana Makedonije;

Privrženi napretku i dugoročnoj stabilnosti Makedonije;

Vođeni zajedničkim opredeljenjem za mir, stabilnost, bezbednost, međunacionalnu kohabitaciju, u duhu jednakosti i dostojanstva, u skladu sa evropskim i međunarodnim konvencijama, religijskom harmonijiom i saradnjom u zemlji i regionu;

Odlučni, bez alternative, za integraciju u NATO i Evropsku uniju;

Slažemo se o međusobnoj podršci zajedničnoj političkoj agendi koja predviđa postizanje slijedećih ciljeva tokom slijedećeg, ili bilo kojeg narednog, mandata vlade:

1. Postizanje pune ravnopravnosti, u skladu sa Ohridskim sporazumom i Ustavom

• Striktno sprovođenje multietničkog principa u Ustavu Republike Makedonije, u kojem će Albanci biti priznati kao državotvorno stanovništvo. Podrška bilo kojoj zakonskoj ustavnoj inicijativi koja jača etičku jednakost albanske populacije.
• Postizanje pune jezičke jednakosti, upotrebu albanskog jezika na svim nivoima vlasti i garancije o upotrebi tog jezika kao osnovnog ustavnog prava. Ustav Republike Makedonije treba da definiše da su "makedonski jezik i njegovo ćirilično pismo i albanski jezik i njegovo pismo zvanični jezici Republike Makedonije".
• Sveobuhvatna rasprava o zastavi, himni i držanim simbolima Republike Makedonije, tako da državni simboli održavaju multietničko društvo i etničku jednakost.
• Usvajanje Rezolucije u Parlamentu Republike Makedonije kojom bi se osudio genocid nad albanskim narodom u Makedoniji od 1912. do 1956. godine.

2. Postizanje ekonomske jednakosti i društvene stabilnosti, posebno kroz jednak regionalni razvoj

• Uspostavljanje novog mehanizma, u formi državnih komiteta za finansiranje opština, usmjerenih ka pravednijem donošenju odluka o državnim fondovima u korist opština.
• Formiranje Ministarstva za politički sistem i odnose među zajednicama, kao tijela odgovornog za prava zajednica i intenziviranje ekonomskog i društvenog razvoja u zapostavljenim područjima.
• Postizanje jednake zastupljenostima u bezbjednosnim službama, vojsci, obaviještajnim službama i sudstvu.
• Postizanje jednakog predstavljanja na svim nivoima vlasti, kao i državnim agencijama i društvenim preduzećima.

3. Jačanje vladavine prava, kao pretpostavke za napredak u evroatlantskim integracijama

• Sprovođenje reformskog plana, u skladu sa sporazumom iz Pržina, Pribeovim preporukama, Hitnim prioritetima reformi koje je predložila Evropska komisija, kao i preporukama Dijaloga o pridruživanju sa EU.
• Podrška nepristrasnom radu Specijalnog tužilaštva, bez političkih i etničkih predrasuda.
• Rasvjetljavanje slučajeva i sudskih postupaka "Sopot", "Brodec"m "Monstrum" i "Kumanovo" preko istražnih komiteta, ili nezavosnog međunarodnog tijela.

4. Stvaranje duha povjerenja u funkciji dobrih međuetničkih odnosa, kao ključne pretpostavke političke stabilnosti zemlje

• Afirmativne mjere kako bi se obezbjedilo finansiranje albanskih kulturnih institucija na lokalnom i nacionalnom nivou.
• Formiranje centralne institucije za usavršavanje jezika zajednica, uključujući obuku prevodilaca, urednika i lektora.

5. Rješavanje problema imena, u saglasnosti sa evropskim vrijednostima i načelima međunarodnog prava

• Usvajanje Zajedničke obavezujuće rezolucije u Skupštini Republike Makedonije koja će obavezati Vladu Makedonije da radi aktivno u cilju rješavanja spora oko imena.
• Uključivanje Albanaca u radne grupe za direktne pregovore sa Grčkom.

6. Dobri odnosi sa susjedima

• Uključivanje Albanaca u radne grupe za direktne pregovore sa Bugarskom.
• Saradnju sa Kosovom i Albanijom oko integrisanog upravljanja granicama.
• Otvaranje novih graničnih prelaza.

7. Brza integracija u NATO i Evropsku uniju

• Postizanje gore navedenih tačaka otvoriće put Makedoniji ka integraciji u NATO i otvoriti pregovore o članstvu u EU.
• Postizanje ovih ciljeva biće nadgledano preko uspostavljanja Okruglog stola albanskih parlamentarnih stranaka.
• Okrugli sto albanskih parlamentarnih stranaka će funkcionisati na principu rotacije i služiće kao platforma za harmonizaciju političkih akcija i transparentnu komunikaciju sa međunarodnim partnerima Makedonije, tražeći prevashodno podršku EU i međunarodnih institucija.
• Okrugli sto će utvrditi rokove za postizanje gorenavedenih ciljeva, u saglasnosti sa zakonima i Ustavom Republike Makedonije.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.