Ratovi, požari i, naravno, “Vikiliks”

Godina na izmaku bila je dinamična. Na momente burna. Svijet nije mirovao ni sekundu. Poželjeli smo da se ružni događaji nikada ne ponove, a onih lijepih da bude još više.

U moru događaja koji su obilježili 365 dana koji su iza nas bilo je uistinu teško razdvojiti važnije od ostalih. U svakom slučaju, neka ovaj izbor bude mali podsjetnik na sve ono o čemu smo te 2010, htjeli-ne htjeli, slušali i čitali...

JANUAR 

- Bivši francuski premijer Dominik de Vilpen oslobođen je optužbi za planiranje sabotaže predizborne kampanje svog protivnika Nikole Sarkozija na predsjedničkim izborima u Francuskoj 2007. godine. Sud u Parizu je saopštio da je u nedostatku dokaza De Vilpen oslobođen optužbi da je tokom predsjedničke kampanje koristio falsifikovana dokumenta kako bi Sarkozija doveo u vezu sa jednim slučajem korupcije.

 - U Evropi je pokrenuta kampanja protiv burki, kojima pojedine muslimanke prekrivaju tijelo od glave do pete. Poslije Francuske, to pitanje se našlo na dnevnom redu u Danskoj, a o njemu se vode polemike u još nekoliko zemalja.

 - Poslije nekoliko časova spasilačke operacije 28 tijela izvučeno je iz olupine etiopskog putničkog aviona, koji se s 90 putnika i članova posade srušio u Sredozemnom moru poslije polijetanja iz Bejruta pri olujnom nevremenu. Preživjeli nisu pronađeni.

 FEBRUAR

- Tokom velike akcije italijanske policije i tužilaštva uhapšeno je nekoliko članova kriminalne grupe “Pink Panter”, među kojima se našao i jedan hrvatski državljanin. Policija je tako uz Zdravka Radonjića, čelnika organizacije, uhapsila i hrvatskog državljanina Stjepana Benčeca. Tokom akcije policija je kod uhapšenih pronašla desetine kilograma kokaina.

 - Centralna izborna komisija saopštila je da je na osnovu 100 odsto obrađenih elektronskih izvještaja biračkih komisija na predsjedničkim izborima u Ukrajini lider Partije regiona Viktor Janukovič osvojio 48,95 odsto, a aktuelni premijer Julija Timošenko 45,47 odsto glasova birača, javile su ruske novinske agencije. Razlika između Janukoviča i Timošenkove je 3,48 odsto ili 888.000 glasova u korist lidera Partije regiona.

 - Nekoliko bivših čelnika turske vojske privela je policija u okviru istraga vođenih u Turskoj radi razotkrivanja zavjere oko organizovanja vojnog udara i rušenja islamsko-konzervativne vlade. Bivši šef vazduhoplovnih snaga Ibrahim Firtina, penzionisani general sa četiri zvjezdice, njegov nekadašnji kolega Ozden Ornek, bivši komandant mornarice, i Ergin Sajgun, bivši drugi čovjek Glavnog štaba, privedeni su u Ankari i Carigradu. 

MART

- Centar Čilea pogodio je novi zemljotres jačine 6,2 stepena. Epicentar novog zemljotresa je bio na dubini od 35 kilometara, 109 kilometara od grada Talke. Broj žrtava zemljotresa i cunamija, koji je uslijedio, nadmašio je 700.

 - U dvije odvojene eksplozije na stanicama podzemne željeznice u centru Moskve poginulo je najmanje 40 osoba, a desetine su povrijeđene. Prva eksplozija odjeknula je oko 7.50 časova po lokalnom vremenu, dok je druga uslijedila nepunih trideset minuta kasnije.

 - Tijesnom većinom od sedam glasova Predstavnički dom američkog Kongresa usvojio je istorijski Zakon o reformi zdravstvene zaštite. Takva odluka smatra se najvećim dosadašnjim uspjehom administracije predsjednika Baraka Obame, u drugoj godini mandata. Novi zakon uspostaviće potpuno drugačije standarde u oblasti zdravstvenog sistema.

APRIL

- Ruski predsjednik Dmitrij Medvedev i američki predsjednik Barak Obama potpisali su u Pragu “novi START” - novi sporazum o smanjenju strateškog naoružanja i ograničenju nuklearnog oružja. Novi sporazum, potpisan u dvorcu Hradčani, važiće deset godina ukoliko do isteka tog roka ne bude zamijenjen naknadnim dokumentom. Njegovim stupanjem na snagu prestaće da važi i sporazum o smanjenju strateških nuklearnih potencijala od 24. maja 2002. godine.

 - Aviosaobraćaj nad većim dijelom Evrope, najviše Velike Britanije i Skandinavije bio je u potpunom kolapsu zbog oblaka prašine i pepela koji su proteklih dana izbačeni iz islandskog vulkana na glečeru Ejafjalajokul. Međutim, veću opasnost predstavljao je ogromni vulkan Katla, koji se nalazi nedaleko od Ejafjalajokula, posebno zato što je u prošlosti pratio erupcije svog manjeg susjeda.

 - Zapaljena američka naftna platforma, dva dana poslije velike eksplozije u kojoj je poginulo 11 ljudi, potonula je u vodama Meksičkog zaliva, što je izazvalo bojazan od ekološke katastrofe. Platformu nije bilo moguće ugasiti sve dok je nije ugasio sam zaliv. 

MAJ

- Lider konzervativne stranke Dejvid Kameron novi je predsjednik britanske vlade. On je u sjedište britanskih premijera u Dauning stritu broj deset stigao poslije ostavke dosadašnjeg premijera laburiste Gordona Brauna.

 - Plan izgradnje džamije u blizini mjesta gdje su se nekad nalazili tornjevi Svjetskog trgovačkog centra izazvao je buru protesta porodica koje su izgubile svoje voljene u napadu 11. septembra. Bijesni članovi porodica tvrde da je takav potez uvreda svim žrtvama napada na Svjetski trgovački centar.

 - Tajlandska vojska objavila je da je poslije odlučne i krvave akcije zauzela sjedište protivvladinih demonstranata u središtu Bangkoka, pri čemu je najmanje pet osoba ubijeno, a četvorica vođa “crvenokošuljaškog” protesta predali su se vlastima. Među poginulima je i italijanski fotoreporter Fabio Polengi. 

JUN

- U velikom požaru koji je zahvatio više višespratnica u istorijskom centru glavnog grada Bangladeša poginulo je 85 ljudi, a više od 100 je teško povrijeđeno, saopštila je policija.

 - SB UN usvojio je nove, oštrije sankcije prema Iranu, kojima su predviđena stroža finansijska ograničenja i dodatni embargo na izvoz oružja.

 - Papa Benedikt Šesnaesti je prvi put otvoreno tražio “oproštaj” zbog skandala u vezi sa slučajevima pedofilije u Katoličkoj crkvi. Poglavar Rimokatoličke crkve osnovao je početkom juna komisiju koja treba da istraži zlostavljanje djece u Irskoj, u institucijama pod okriljem Crkve.

 - U poplavama na sjeveroistoku Brazila više od hiljadu ljudi se vodi kao nestalo. 

JUL

- Desetoro ruskih špijuna, uhapšenih krajem juna u SAD, pred sudom u Njujorku priznali su krivicu i odmah su protjerani u Rusiju. Moskva je zauzvrat oslobodila četiri zatvorenika osuđena zbog navodnih kontakata sa zapadnim obavještajnim službama.

 - Francuska nacionalna skupština usvojila je zakon kojim se u javnom prostoru zabranjuje nošenje islamskih pokrivala lica i tijela - burke i nikaba, usprkos rezervama pravnih stručnjaka i nelagodi među muslimanskim stanovništvom u Francuskoj.

 - Poslije tri sedmice teško podnošljivih vrućina i temperatura preko 35 stupnjeva, Moskovljane je počeo da guši nesnosan dim s brojnih požarišta u okolini Moskve. 

AVGUST

- Količina toksičnog dima u Moskvi postala je alarmantna. Požari u okolini i dalje bjesne, vrućine ne popuštaju, grad je već danima obavijen gustim dimom, stopa smrtnosti se udvostručila, a strane diplomate i njihove porodice napustili su grad.

 - Britanski supermodel Naomi Kembel potvrdila je pred sudom u Hagu da je dobila “nebrušene drage kamenčiće”, a zapravo “krvave” dijamante, i “misli” da joj ih je darovao bivši liberijski predsjednik Čarls Tejlor, kome se sudi za ratne zločine i zločine protiv čovječnosti.

 - Enterobakterija nazvana NDM-1 otporna na gotovo sve antibiotike zaprijetila je svijetu, a otkrivena je u britanskim bolnicama, gdje su je iz Indije donijeli korisnici medicinskog turizma. 

SEPTEMBAR

- Predsjednik SAD Barak Obama objavio je kraj američke borbene misije u Iraku.

 - Poslije zgražavanja i osuda u cijelom svijetu Teri Džons, vođa male protestantske crkve na Floridi, odustao od javnog spaljivanja Kurana 11. septembra.

 - Turci su na referendumu pružili jasnu podršku islamskoj konzervativnoj vladi, glasajući u velikom broju za ustavne promjene koje ograničavaju ovlašćenja pravosudne hijerarhije i vojske, dva uporišta sekularizma. 

- Švedski konzervativci na čelu s premijerom Fredrikom Reinfeldtom drugi put zaredom pobijedili su na opštim izborima, što se u toj zemlji još nikada nije dogodilo.

OKTOBAR

- Ukupno devet osoba stradalo je na zapadu Mađarske nakon što se iz postrojenja za preradu aluminijuma u Ajki izlilo gotovo milion prostornih metara otrovnog crvenog mulja.

 - Prvi od trideset i trojice čileanskih rudara, zarobljenih više od dva mjeseca na dnu rudnika San Hoze na 700 metara dubine, izvučen je na površinu posebnom kapsulom, a posljednji je spasen dan kasnije, čime je, na oduševljenje Čileanaca, uspješno završena najduža operacija spasavanja u istoriji rudarstva.

 - Američko Ministarstvo odbrane izdalo je uputstva svojim komandama za regrutaciju da moraju prihvatiti kandidate koji otvoreno ispoljavaju homoseksualnost, poštujući nedavnu odluku saveznog suda kojom je zabranjena dosadašnja politika zabrane otvoreno homoseksualnog ponašanja u vojsci.

NOVEMBAR

- Ruski trgovac oružjem Viktor But u Bangkoku je, nakon što je uklonjena posljednja pravna prepreka za njegovo izručenje Sjedinjenim Državama, predat američkim agentima koji su ga odveli na poseban avion za Sjedinjene Države. 

- Sjedinjene Države i Južna Koreja počeli su u vodama zapadno od Korejskog poluostrva zajedničke vojne vježbe kojima se protivi Kina i zbog kojih je Sjeverna Koreja dan ranije zaprijetila “nepredvidljivim posljedicama”. Vježbe su uslijedile pet dana nakon što su dva južnokorejska vojnika poginula, a 13 je ranjeno kada je vojska Sjeverne Koreje otvorila topovsku vatru prema ostrvu Joenpjeongu nedaleko od granice dviju Koreja u Žutom moru.

 - Internet stranica “Vikiliks” počela je da objavljuje desetine hiljada povjerljivih dokumenata američke diplomatije.

DECEMBAR

- Četrdeset i dvije osobe, među kojima 36 zatvorskih čuvara, poginule su u velikom požaru koji hara šumom na brdu Karmel, blizu Haife. 

- Nobelova nagrada za mir simbolično je dodijeljena kineskom disidentu Liju Sjaobou koji tom činu nije prisustvovao jer izdržava zatvorsku kaznu zbog borbe za demokratizaciju Kine. Ovo je drugi put u istoriji da je Nobelova nagrada za mir položena na praznu stolicu.

 - U Vašingtonu je umro arhitekta Dejtonskog sporazuma Ričard Holbruk od komplikacija poslije prsnuća aorte.

 - Italijanski premijer Silvio Berluskoni tijesno je preživio glasanje o povjerenju u parlamentu i tako izbjegao zahtjev za ostavku koju traži opozicija lijevog centra i grupa pobunjenih konzervativaca.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.