Kralj izveo puč da bi unaprijedio sina

Rijad - Kralj Saudijske Arabije Salman bin Abdulazis izveo je puč da bi unaprijedio svog omiljenog sina Mohameda bin Salmana, a spreman je čak i da abdicira za njegovu korist i to već u septembru, tvrde izvori bliski kraljevskoj porodici.

Naime, Muhamed bin Najef, moćna figura u bezbjednosnom aparatu Saudijske Arabije u protekle dvije decenije i sljedeća u redu za tron, pozvan je 20. juna na sastanak sa kraljem Salmanom bin Abdulazizom u kraljevskoj palati u Meki.

Tamo mu je kralj, kako tvrdi izvor blizak Najefu, naredio da odstupi u korist kraljevog omiljenog sina Mohameda bin Salmana. Kao razlog je naveo to što su lijekovi protiv bolova pomućivali Najefovo rasuđivanje, prenijeli su američki mediji, otkrivajući detalje koji bacaju svjetlo na događaje koji su promijenili rukovodstvo najveće svjetske izvoznice nafte.

- Kralj je došao da se sastane sa Najefom i nasamo mu je rekao: "Želim da odeš, nisi poslušao savjet da liječiš zavisnost koja opasno utiče na tvoje odluke" - rekao je izvor blizak Najefu.

Izvori upoznati sa situacijom rekli su da je kralj bio riješen da unaprijedi sina i da je iskoristio Najefov problem sa zavisnošću kao izgovor da ga ukloni.

Najefa je iznenadilo naređenje da odstupi.

- To je bio veliki šok za Najefa. To je bio puč. Nije bio spreman - rekao je saudijski politički izvor blizak Najefu.

Izvori su kazali da Najef nije očekivao da će ga uzurpirati često impulsivni Muhamed bin Salman, za kojeg je smatrao da je napravio niz političkih grešaka, kao što je rukovođenje sukobom u Jemenu. Unapređenjem 32-godišnjeg Muhameda bin Salmana, poznatog i kao MbS, okončane su dvogodišnje spekulacije o rivalstvu iza scene oko toga ko će preuzeti vlast od kralja Salmana. Borba sa velikim ulozima je dala velika ovlašćenja MbS-u i očigledno je smišljena da ubrza njegovo preuzimanje trona, ocjenjuju mediji.

Neki saudijski i zapadni zvaničnici su predviđali unapređenje MbS-a, ali se ono desilo mnogo prije nego što se očekivalo i Najef je uklonjen na brzinu. Pošto je Salman preuzeo kormilo prije nešto više od dvije godine, postavio je svoje ljude na ključne pozicije, miješao se u rad Najefovog ministarstva unutrašnjih poslova, imenovao, unapređivao i smjenjivao policajce, a da ga nije informisao o tome. Nakon iznenadnog uspona MbS-a, sada se među diplomatama i saudijskim i arapskim zvaničnicima spekuliše da je kralj Salman spreman da abdicira u korist sina. Pozivajući se na svjedoka u palati, jedan saudijski izvor je rekao da je kralj Salman ovog mjeseca snimio saopštenje kojim najavljuje predaju prestola svom sinu.

Najava bi se mogla emitovati u bilo kom trenutku, možda već u septembru. Uklanjanje Najefa nije po volji nekih zvaničnika u Vašingtonu, koji su ga smatrali sigurnom rukom u borbi protiv "Al-Kaide" i uživao je povjerenje američke obavještajne zajednice. Najef je dugo smatran stabilnim partnerom Zapada u bezbjednosnoj saradnji, dok kraljevstvo nastoji da porazi "Al-Kaidu" i Islamsku državu i kod kuće i vani. Salman je takođe uspostavio snažnu vezu sa Trampovim zetom i savjetnikom  Džaredom Kušnerom. Saudijska Arabija je ugušila kampanju napada "Al-Kaide" 2003-2006, ali je pogođena bombardovanjem Islamske države u protekle dvije godine.

Ovlašćenja

Od pristupanja kralja Salmana bin Abdulazisa (81) bilo je jasnih pokazatelja da se Mohamed bin Salman favorizuje. Otac mu je dao ovlašćenja bez presedana, koja je MbS koristio da reorganizuje glavne funkcije u političkom, naftnom, bezbjednosnom i obavještajnom sektoru, često bez znanja Najefa, tvrde diplomate i saudijski politički i bezbjednosni izvori.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.