Kolaps, preporod ili slabljenje EU

Brisel - Evropska unija se neće raspasti i zadržaće važnu ulogu na svjetskoj sceni do 2030. godine, ali ključno pitanje je da li će u budućnosti iskoristiti svu kolektivnu snagu koju posjeduje, ocijenjeno je u izvještaju američkog Nacionalnog obavještajnog savjeta, koji predviđa tri moguća scenarija za EU: slabljenje, kolaps i preporod.

U izvještaju "Globalni trendovi 2030: Alternativni svjetovi" dodaje se da su i u političkom i ekonomskom smislu za Evropu ulozi veliki i da je budućnost EU "veoma nesigurna".

- Mada ne postoji konsenzus o budućem obliku i ulozi regiona, naši stručnjaci se slažu da neće ličiti na današnju Evropu - piše u izvještaju Nacionalnog obavještajnog savjeta, koji daje dugoročno strateško planiranje za američku obavještajnu zajednicu.

U izvještaju na 160 strana, objavljenom 7. decembra, ističe se da se evropska ekonomija, pored aktuelne krize u evrozoni, suočava i sa velikim strukturnim problemima.

Ukazuje se na pad produktivnosti u posljednjih 15 godina u poređenju sa drugim razvijenim ekonomijama, nedovoljno ulaganje u istraživanje i razvoj i veliki rast evropskih vlada u odnosu na njihove ekonomije.

Autori izvještaja naglašavaju da će vjerovatno biti potrebna veća integracija kako bi se prevazišla dužnička kriza.

Istinski "korak naprijed" u integraciji bi, prema ocjeni autora, podrazumijevao veliki prenos suvereniteta na centralne vlasti, praćeno gubitkom autonomije, što je sve manje popularno u evropskoj javnosti.

Od tri scenarija za Evropu i njenu međunarodnu ulogu 2030. godine navedenih u izvještaju, kolaps EU je najmanje vjerovatan.

Prema tom scenariju, domaća preduzeća i domaćinstva bi na pokazatelje o eventualnoj promjeni valute odgovorili ubrzanim povlačenjem novčanih sredstava u evrima iz domaćih finansijskih institucija. To bi se, dodaje se u izvještaju, prenijelo na druge članice EU i evro bi bio "prva žrtva". To bi za posljedicu imalo i ugrožavanje jedinstvenog tržišta i slobode kretanja u Evropi.

"Ukoliko bi kolaps bio iznenadan, vjerovatno bi izazvao globalnu recesiju ili novu Veliku depresiju", navedeno je u izvještaju.

Lagano slabljenje EU je drugi scenario, prema kojem bi Evropa uspjela da izbjegne najteže posljedice aktuelne krize, ali ne bi preduzela neophodne strukturne reforme.

Federalizam

Prema trećem scenariju, evropski lideri bi se složili da učine "korak ka federalizmu", navodi se u izvještaju, uz ocjenu da bi neke zemlje evrozone odlučile da se ne uključe u takav projekat, dok bi neke sačekale da vide rezultate.

Jedinstveno tržište, veći stepen ujedinjenosti spoljne i bezbjednosne politike, jači demokratski elementi bili bi ishod takvog scenarija, koji bi, takođe, doprinio jačanju uticaja Evrope i njene uloge na svjetskoj sceni.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.