Ko je Al-Džolani koji je poslije 24 godine svrgnuo Al Asada

DAMASK - Ahmed Husein Al Šara, poznat kao Abu Mohamed Al Džolani, ima skoro 40 godina. Radikalni je islamista, džihadista i član jedne od najopasnijih terorističkih grupa koje su posljednjih godina izazivale strah na sjeveru Sirije, postao je prepoznatljivo lice sirijskih pobunjenika koji su srušili vladu Bašara al Asada. Asad je bio na vlasti 24 godine, naslijedivši oca Hafeza (Basil, Bašarov brat, trebalo je da bude nasljednik, ali je poginuo u nesreći).

Al Džolani je rođen 1982. godine u Rijadu, Saudijska Arabija, gdje je njegov otac, Sirijac, radio kao naftni inženjer. Vratio se u očevu domovinu sa samo sedam godina i odrastao u imućnom kvartu Mezeh u Damasku, gdje se nalaze brojne ambasade, uključujući i špansku (koja je prekinula konzularne aktivnosti u martu 2012).

Američki State Department stavio ga je u julu 2013. godine na popis globalnih terorista, a za informacije koje bi vodile njegovom hapšenju ponudio 10 miliona dolara. Danas se njegova organizacija smatra najsnažnijom opozicijskom skupinom na teritoriji Sirije, a vodstvo tvrdi da je potpuno samostalno od uticaja bivših partnera iz Al-Kaide. Poznato je da je na početku rata u Siriji al-Džolani preuzimao odgovornost za bombaške napade, a takođe je najavljivao udare na zapadnjačke snage, konfiskovao imovinu od verskih manjina i slao versku policiju da maltretira žene. Međutim, posljednjih godina al-Džolani i HTS imaju promijenjen imidž.

Stručnjak Aaron Zelin piše da proteklih godina grupa na "svojoj teritoriji" promoviše "građansku vladavinu" i vojne akcije protiv ekstremističkih skupina. Džolani se čak pokušava pokazati kao zaštitnik drugih vjera te je tako prošle godine dopustio da se održi prva misa u dugo godina u crkvi u Idlibu. Njegovu promjenu primijetili su i u SAD. Prva administracija Donalda Trampa, piše Zelin, 2018. je godine objavila da više ne lovi direktno al-Džolanija. Međutim, uprkos pomacima prema "centru", Džolani je dopustio nekolicini ekstremnih grupa da djeluju na njegovoj teritoriji. Osim toga, u posljednje poznato "puškaranje" s američkim snagama grupa se upustila još 2022.

Put Al Džolanija do moći

Njegov pseudonim Džolani ukazuje se na Golansku visoravan, područje Sirije koje je Izrael okupirao tokom Šestodnevnog rata 1967. godine. Porodica njegovog oca potiče iz tog regiona, a nakon izraelske okupacije, preselila se u Saudijsku Arabiju. Al Džolani se 2003. godine preselio u Irak da se bori protiv američkih trupa, brzo napredujući u redovima Al Kaide.

Godine 2011, dobio je zadatak da osnuje ogranak Al Kaide u Siriji, što je doveo do osnivanja Fronta Al Nusra. Pod njegovim vođstvom, grupa je postala jedna od najmoćnijih u Siriji. Međutim, 2016. godine, Al Džolani je najavio raspuštanje Fronta Al Nusra i formirao Hajat Tahrir al Šam, distancirajući se od Al Kaide. Ipak, UN i SAD i dalje ga smatraju povezanim sa radikalnim islamističkim pokretima.

Iako je promijenio retoriku prema umjerenijem diskursu, SAD su HTS 2018. proglasile terorističkom organizacijom i ponudile nagradu od 10 miliona dolara za informacije koje bi dovele do hapšenja Al Džolanija.

Pad Damask

Niko nije očekivao brzi napredak sirijskih pobunjenika, koji su za samo nekoliko dana zauzeli Alepo, prešli kroz Homs i Hamu, i stigli do Damaska. Prvi put u 14 godina sukoba, pobunjenici su ušli u srce Sirije, zauzevši simbolične lokacije poput "Tishreen" palate, rezidencije sirijskog predsednika. Asad je napustio zemlju, a njegova lokacija trenutno nije poznata, upitno je i da li je živ.

Povezane vijesti:

Za Brisel je pad Asada "pozitivan razvoj događaja"

Oglasila se Rusija oko dešavanja u Siriji

Sirijski pobunjenici uveli policijski čas od 16 do 5 sati

Obustavljeni letovi na aerodromima u Damasku i Alepu

Sirijska vojska: Nastavljamo operacije protiv terorističkih grupa

Da li je Bašar živ?

Ostaje li ruska vojska u Siriji nakon Asadovog pada

Uspon i pad Asadovih: Otac i sin Sirijom su vladali pola vijeka

Tramp: Asad pobjegao iz Sirije nakon što je izgubio podršku Rusije

Izraelski tenkovi prešli graničnu ogradu sa Sirijom prvi put poslije 50 godina

Letjelica kojom je Asad pobjegao "nestala sa radara"

Sirijski pobunjenici zauzeli Damask, Asad pobjegao iz zemlje

Oglasili se pobunjenici nakon zauzimanja Damaska

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.