Istraga u Ukrajini: Komandant naredio vojnicima da pucaju na saborce

KIJEV - Komandant 225. jurišnog puka ukrajinske vojske Oleg Širijajev navodno je naredio vojnicima da otvore vatru na saborce koji se povlače, navodi se u istrazi ukrajinskog istraživačkog medija „Teksti“.

Istraživanje novinarke Ane Kaljužne, objavljeno danas u tekstualnom i video-obliku, sadrži glasovnu poruku koja navodno pripada Širijajevu, a koja je poslata u jedan od četova jedinice tokom borbi puka u ruskoj Kurskoj oblasti od kraja 2024. do početka 2025. godine.

„Podsjećanje za one koji govore o ’našim’. Nema ’naših’. Postoji samo konkretan zahtjev preko radija: ’dozvola za kretanje’. Sve ostalo je neprijatelj. Sve što se kreće je neprijatelj. Svako ko napusti svoje položaje je dezerter — i oni su takođe neprijatelji. Držite se ovog pravila“, navodi se u poruci koja se pripisuje Širijajevu.

Glasovnu poruku su Kaljužnoj poslali brojni izvori iz jedinice. Ona je jedan od primjera navodne upotrebe „blokirajućih snaga“, u kojima se vojnici koji se povlače bez naređenja streljaju ili im se sistematski prijeti streljanjem.

Takva praksa, poznata i kao „poništavanje“, postala je poznata tokom borbi ruske plaćeničke grupe „Vagner“ za Bahmut u Donjeckoj oblasti, a kasnije se proširila u velikom dijelu ruske vojske, piše „Kijev independent“.

Pored glasovne poruke koja se pripisuje Širijajevu, istraga sadrži svjedočenja više vojnika koji su služili u puku, od kojih su neki imenovani, a neki su govorili anonimno.

Oni su opisali da je vojnicima prije juriša prijećeno da će biti ubijeni ako se okrenu i povuku.

Vojnici koji su citirani u istrazi, od kojih su mnogi bili iz zatvorskog bataljona „Škval“, takođe su opisali sistematska prebijanja i zadržavanje vojnika protiv njihove volje u improvizovanim podrumskim zatvorima.

Ti iskazi su slični svjedočenjima iz ranije istrage o 425. jurišnom puku, poznatom kao „Skela“.

Na pitanje „Kijev independenta“ da komentariše konkretne navode iz teksta, 225. puk je odbio da odgovori. Pomenuti jurišni puk, koji se borio kao bataljon kod Časiv Jara prije nego što je učestvovao u brzom upadu u Kursku oblast 2024. godine, jedna je od najvećih jedinica ukrajinske vojske i proširen je na najmanje 15 bataljona.

U jesen 2025. godine, nakon prekograničnih napada u Belgorodskoj oblasti Rusije, jedinica je prebačena na južni front, gdje su ruske snage brzo napredovale oko grada Huljajpolje u Zaporoškoj oblasti.

Ukrajinska odbrana u tom području, koju su držale nedovoljno popunjene i često nemotivisane brigade Teritorijalne odbrane, nalazila se u stanju relativnog haosa kada je tadašnji glavnokomandujući Oleksandr Sirski poslao 225. puk da stabilizuje situaciju.

Iako su se pojavili izvještaji da se čitava brigada Teritorijalne odbrane haotično povukla, kao i da su vojnici 225. puka oteli pripadnike Teritorijalne odbrane koji su navodno prebačeni u jedinicu bez njihovog znanja, odbrana područja oko Huljajpolja uspješno je stabilizovana tokom zime.

Dan prije objavljivanja istrage Kaljužne, puk je na Fejsbuku odbacio navode da je koristio „blokirajuće snage“ tokom borbi u Zaporoškoj oblasti.

U objavi je potvrđen slučaj prebijanja u bataljonu „Škval“, uz navođenje da je unutrašnja istraga u toku.

U samoj istrazi navodi se da je Širijajev rekao da se njegova glasovna poruka iz Kurske oblasti odnosila na praksu ruskih vojnika koji se oblače u ukrajinske uniforme kako bi se infiltrirali kroz liniju fronta, zbog čega bi se svako kretanje koje nije prethodno najavljeno tretiralo kao neprijateljsko.

Širijajev je na početku ruskog napada 2014. godine služio u ukrajinskoj nacionalističkoj formaciji „Istočni korpus“. Od 2018. do 2019. godine bio je blizak saradnik proruskog političara Ilje Kive, koji je pobjegao u Rusiju mjesec dana prije početka sveobuhvatne invazije i kasnije ubijen u Moskvi 2023. godine.

Istraga „Tekstija“ je posljednja u nizu otkrića o uslovima u nekim ukrajinskim jurišnim pukovima, koji su tokom 2025. godine, po naređenju Sirskog, prošireni u neke od najvećih jedinica u zemlji.

Generalštab Ukrajine je 29. jula, pod novim glavnokomandujućim Mihailom Drapatijem, saopštio da će biti sprovedena provjera popunjenosti borbenih jedinica i raspodjele ljudstva, što je potez koji je vjerovatno usmjeren na promjenu prioriteta u korist jedinica poput 425. i 225. puka.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.