Huti stegnuli obruč oko svjetske žile kucavice

RIJAD - Munjevito napredovanje hutskih pobunjenika i zauzimanje cjelokupne jemenske obale Crvenog mora nije puki splet okolnosti nego precizno isplanirana vojna operacija Iranske revolucionarne garde, koja je direktno preuzela kormilo nad operacijama na terenu, otvarajući potpuno novi, opasni front u ratu sa SAD.

Zauzimanjem jugozapadnog lučkog grada Moka na Crvenom moru, Huti su dodatno učvrstili čelični stisak nad moreuzom Bab el-Mandeb, prenijele su agencije. Ovaj vitalni plovni put žila je kucavica globalne trgovine, a njegovim potpunim preuzimanjem ozbiljno bi bilo ugroženo snabdijevanje energentima širom svijeta.

Nakon što su se vladine snage povukle iz Moke, Huti su zauzeli prvo Dubab, a zatim i Murad, poslednji primorski grad koji je još bio u rukama jemenske vlade, prenijela je "Al Džazira". Akciju su nastavili izlaskom na more i zauzeli ostrvo Majun, koje je poznato i kao Perim, u moreuzu Bab el Mandeb između Crvenog mora i Adenskog zaliva, čime su se probili prema ostrvu Zukar, gdje su sukobi trajali i u petak.

Stručnjaci upozoravaju da bi ovaj manevar, nakon što je Iran već efektivno blokirao Ormuski moreuz, mogao gurnuti globalnu ekonomiju u novo crvenilo i izazvati dramatičan skok cijena nafte.

Iako zvanični Teheran tvrdi da Huti sami vode svoje bitke, stvarnost na terenu govori sasvim drugačije. Nekoliko visokih komandanata Revolucionarne garde tajno je otputovalo u Jemen kako bi lično nadgledali i komandovali žestokim udarima na saudijske interese.

Jemenski vojni izvori, oslanjajući se na presretnute komunikacije i iskaze zarobljenika, tvrde da cijelom ovom operacijom rukovodi visoki oficir Jedinice Kuds Abdolreza Šalei, čovjek čije ime izaziva paniku u zapadnim obavještajnim krugovima.

Plan je skovan tokom višesedmičnih strateških sastanaka. Teheran je Hutima odobrio izdašnu finansijsku injekciju, najmodernije naoružanje i iskusne vojne savjetnike. Uprkos strogoj vazdušnoj i pomorskoj blokadi koju provodi koalicija predvođena Saudijskom Arabijom, iranska mreža krijumčara i dalje Hutima prebacuje tonu smrtonosnog oružja.

- Ovo nije nešto što je pripremljeno preko noći. Razvoj Huta u vojnu silu rezultat je direktne iranske pomoći i oružja koje je stiglo na front - upozorio je stručnjak za Jemen iz Međunarodne krizne grupe Ahmed Nagi.

Dok se međunarodno priznata jemenska vlada grčevito brani na sjeveru, na obali Crvenog mora ispisuju se nova pravila ratovanja. Iran je poslao jasan signal Vašingtonu i Rijadu - igra se tek zahuktala, a cijenu ponovno plaća narod Jemena. Osvajanje obale predstavlja ozbiljan udarac Saudijskoj Arabiji, koja već godinama pokušava da vojnom i političkom podrškom svojim saveznicima u Jemenu vrati uticaj nad zemljom.

Huti su još u julu proglasili blokadu saudijskih luka i počeli da napadaju brodove povezane sa Saudijskom Arabijom.

Predsjednik SAD Donald Tramp odbio je zahtjeve saudijskog prestolonasljednika Muhameda bin Salmana el Sauda da izvrši napade na Hute u Jemenu, javio je portal "Aksios", pozivajući se na neimenovane izvore iz Trampove administracije. Prema riječima izvora, Saud je u četvrtak dva puta zvao Trampa i tražio da Amerikanci izvrše napade na Hute.

Saudijska Arabija je 2015. predvodila arapsku vojnu koaliciju koja je intervenisala u Jemenu nakon što su Huti zauzeli prestonicu Sanu. Rat je trajao godinama i iza sebe ostavio ogromne gubitke. Međutim, uprkos ogromnoj vojnoj i finansijskoj nadmoći saudijske koalicije, Huti nisu slomljeni. Naprotiv, sada su u stanju da napadaju ciljeve duboko unutar Saudijske Arabije i da ugrožavaju jedan od najvažnijih pomorskih pravaca na svijetu.

Tajna misija

Više od 100 američkih vojnih savjetnika nalazi se u Saudijskoj Arabiji, gdje saudijskim snagama pružaju obavještajnu pomoć i pomažu u određivanju ciljeva u vojnoj kampanji protiv Huta u Jemenu, naveo je Si-En-En pozivajući se na pet izvora upoznatih sa operacijama.

Prema jednom američkom zvaničniku, u okviru novoformirane komande združenih snaga nalazi se oko 200 američkih vojnika. Komanda je formirana posljednjih nedjelja, nakon što su se pojavili znaci da Iran pojačava pomoć Hutima u napadima na Saudijsku Arabiju.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.