EU razmatra kako da ukine korištenje veta

NjUJORK - Evropska unija razmatra načine kako bi države članice imale manje mogućnosti za korištenje veta u pregovorima, nakon što je Grčka nedjeljama blokirala donošenje 21. paketa sankcija Rusiji, tražeći izuzeće za brodove kompanije „Dinagas”, piše danas „Fajnenšel tajms” (FT).

Atina je nedjeljama zahtijevala izuzeće od sankcija za brodove kompanije „Dinagas”, kako bi mogli da nastave transport profitabilnog ruskog tečnog prirodnog gasa (LNG), a to je bio uslov koji je Grčka postavila da bi pristala na niz drugih mjera usmjerenih protiv ruskog finansijskog sistema i prihoda od izvoza nafte.

Prema navodima lista, tri zvaničnika su rekla da se trenutno radi na pronalaženju načina da se ograniči ova taktika, koja postaje sve češća u pregovorima o sankcijama EU, dok države članice nastoje da zaštite kompanije koje i dalje posluju sa Rusijom.

Jedna od ideja koja dobija podršku, kako u Evropskoj komisiji tako i među državama članicama koje najsnažnije podržavaju Ukrajinu, jeste da se sankcije usvajaju i sprovode pojedinačno ili u manjim tematskim grupama, umjesto da se teži velikim paketima koji služe potrebama odnosa sa javnošću, prenosi Tanjug.

Zvaničnici su istakli da bi to smanjilo rizik od odlaganja mjera usljed nacionalnih veta.

„Ovo bi mogao da bude posljednji ’paket’ sankcija. Sada je sasvim jasno da taj pristup više ne funkcioniše”, rekao je jedan od zvaničnika, misleći pri tom na mjere o kojima je konačan dogovor postignut u četvrtak, nakon višenedjeljne grčke opstrukcije.

EU je od februara 2022. godine usvojila 21 paket sankcija protiv Rusije, primjenjujući politiku grupisanja mjera i njihovog zajedničkog usvajanja uz jednoglasnu podršku svih 27 država članica. To, međutim, sve češće dovodi do situacija u kojima su nacionalna veta na pojedine mjere blokirala druga, nepovezana ograničenja koja su imala punu podršku svih članica, ukazuje list.

To se najdrastičnije pokazalo prošle nedjelje, kada je Grčka odbila da odobri najnoviji set mjera sve dok ostale članice EU nisu pristale da kompaniji „Dinagas”, čiji je vlasnik milijarder Džordž Prokopiu, odobre izuzeće od sankcije koja nije direktno povezana sa ovim paketom, a kojom se predviđa zabrana transporta ruskog LNG-a u zemlje van EU, počev od januara 2027. godine.

Kako navodi FT, uspjeh Grčke u obezbjeđivanju tog izuzeća, koje će omogućiti nastavak pomenutih isporuka, predstavlja prvi slučaj slabljenja sveukupnog paketa ekonomskih sankcija EU protiv Rusije.

Više diplomata EU uključenih u pregovore ocijenilo je ovu taktiku kao „nečuvenu”. Grčki zvaničnici su izjavili da je zabrana transporta LNG-a dogovorena greškom, da bi nanijela štetu kompaniji „Dinagas”, a ne ruskoj ekonomiji, kao i da bi išla u prilog konkurentskim brodovlasnicima iz Kine ili drugih zemalja van EU.

Zagovornici novog pristupa sankcijama navode da bi Savjet država članica EU mogao brzo da usvoji snažne i efikasne mjere, bez pažnje javnosti koju izaziva pristup zasnovan na „paketima”.

Eventualne pojedinačne primjedbe ne bi omele niti odložile druge sankcije.

Portparol Evropske komisije odbio je da komentariše pitanje o promjeni strategije uvođenja sankcija, navodi list.

„Vrijedi, ipak, napomenuti da je, nakon 21 paketa sankcija ovakvog obima od početka rata, Rusija izložena velikom broju kaznenih mjera koje na nju vrše značajan pritisak”, dodao je portparol.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.