EU prijeti SAD zbog prisluškivanja

London/Brisel – Lideri Francuske i Njemačke otvoreno su kritikovali SAD zbog špijuniranja kancelarija EU i zatražli da to odmah prestane.

Kako prenosi Bi-Bi-Si, francuski predsjednik Fransoa Oland je rekao da "prisluškivanje mora odmah da prestane", dok je portparol njemačkog kancelara Angele Merkel saopštio da je "prijatelj koji prisluškuje potpuno neprihvatljiv".

Zvaničnici EU su takođe upozorili da bi najnovija afera mogla ozbiljno da ugrozi pregovore o sporazumu o trgovini između SAD i EU, koji se smatra najvećim sporazumom te vrste u svijetu.

- Partneri ne špijuniraju jedni druge, kazala je Vivijan Reding, komesar EU za pravosuđe.

Zvaničnici EU su takođe upozorili da bi najnovija afera mogla ozbiljno da ugrozi pregovore o sporazumu o trgovini između SAD i EU, koji se smatra najvećim sporazumom te vrste u svijetu.

Takođe, Bi-Bi-Si podsjeća i da je visoki predsatvnik EU za spoljnu politiku i bezbjednost Ketrin Ešton “izrazila zabrinutost” tokom razgovora sa Kerijem.

U sjedištu EU u Briselu i misijama u inostranstvu su u toku vanredne bezbjednosne provjere nakon izvještaja da su ih tajne službe SAD prisluškivale, saopštila je Evropska komisija.

- U toku je sveobuhvatna provjera sistema kako bi se uklonile „bubice“, rekao je novinarima Majkl Man, portparol predsjednika Komisije Žoze Manuel Baroza.

Njemački nedjeljnik “Špigl” je u subotu objavio da je američka Nacionalna agencija za bezbjednost (NSA) pokušala da prodre u telekomunikacione sisteme Evropskog savJeta u Briselu i da su prostorije misija EU u Vašingtonu i Njujorku bile ozvučene.

Man je podsJetio da se navodi iz “Špigla” odnose na 2010. godinu i naveo da su ambasade u Vašingtonu i Njujorku u međuvremenu preseljene na nove adrese i da su nove prostorije prethodno bezbJednosno provjerene.

Kada je riječ o pokušaju elektronskog upada u telefonski sistem sjedišta Savjeta EU iz ispostave NSA koja je smještena u sjedištu NATO u Briselu, Man je rekao da o tome nema prethodnih saznanja.

- To je bila novost za nas, rekao je on, osvrćući se na pisanje “Špigla”.

- Od naših saveznika i prijatelja očekujemo jasnost i transparentnost, saopštila je na današnjoj konferenciji za štampu portparolka Komisije Pija Arenkilde Hansen, dodajući da se nada brzom odgovoru SAD.

NSA: Ništa javno, EU ćemo obavijestiti diplomatskim putem

Zvaničnici Sjedinjenih Američkih Država ostali su tokom jučerašnjeg dana uglavnom nemi na medijske navode evropske štampe da su njene bezbjednosne službe prisluškivale kancelarije i kompjuterske mreže EU.

Sinoć se kratko oglasila Nacionalna bezbjednosna agencija (NSA) koja se i pominje kao služba koja je špijunirala vrh EU, saopštivši da će američka vlada odogovoriti na te optužbe “putem diplomatskih kanala”.

- Nećemo javno komentarisati o pojedinim navodnim obavještajnim aktivnostima, sem što možemo da kažemo da SAD prikupljaju obavještajne podatke u inostranstvu na način kako to rade i sve ostale države - navedeno je u saopštenju.

Jedini koji se juče oglasio, gostujući na Si-Bi-Es televiziji, bio je bivši direktor Centralne obavještajne agencije Majkl Hejden, koji je rekao da Evropljani “prvo moraju da pogledaju šta rade njihove sopstvene vlade”.

Hejden, koji je bio direktor CIA tokom administracije predsednika Džordža Buša mlađeg, kazao je da je više godina van službe i da ne zna da li su tačni navodi njemačkog Špigla o prisluškivanju, dodavši da ne može ni da ih demantuje ni da ih potvrdi.

Evropska unija saopštila je u nedjelju da čeka odgovor Vašingtona o navodima da je špijunirao njene kancelarije, a Njemačka je posebno od SAD zatražila hitno objašnjenje, ističući da takva praksa podseća na hladni rat.

Prisluškivanje kancelarija EU u Briselu i SAD

Prema najnovijim tvrdnjama koje se pripisuju odbjeglom američkom obavještajcu Edvardu Snoudenu, Špigl je objavio da je Amerika prisluškivala kancelarije EU u Briselu i SAD putem mikrofona postavljnih u diplomatskoj misiji u Vašingtonu i računarske mreže.

Sličnom nadzoru je bila podvrgnuta i delegacija EU u Ujedinjenim nacijama, tvrdi njemački list, ističući da ove navode zasniva na povjerljivim dokumentima, od kojih je do nekih došao preko Snoudena, koji se trenutno nalazi u tranzitnoj zoni na aerodromu Šeremetjevo u Moskvi, pošto su SAD izdale nalog za njegovo hapšenje.

Još optužbi: SAD "slušaju" ambasade

Prema pisanju Gardijana, koji se poziva na dokumente koje je objelodanio Edvard Snouden, američke obavještajne službe prisluškivale su 2010. 38 meta.

U jednom od procurelih dokumenata američke Nacionalne bezbjednosne agencije navodi se da su američki obavještajci na meti imali strane ambasade i poslaničke misije pri UN, tako što su u postavljali "bubice" u sredstva elektronske komunikacije i prisluškivače u fiksne telefone kako bi pratili komunikaciju pomoću specijalizovanih antena.

Slučajevi prisluškivanja bili su u Francuskoj, Italijanskoj i Grčkoj ambasadi u Vašingtonu, dok su Japan, Meksiko, Južna Koreja, Indija i Turska navedeni kao "subjekti" operacija prisluškivanja u dokumentu iz 2010, prenijela je agencija AFP.

Snouden još na aerodromu u Moskvi

Odbjegli službenik američke Centralne obavještajne agencije Edvard Snouden još se nalazi u tranzitnoj zoni aerodroma “Šeremetjevo” u Moskvi, prenose agencije.

Neimenovani izvor na aerodromu rekao je novinarima da je putnik sa prezimenom Snouden još u tranzitnom području i da će tu ostati dok ne pribavi pasoš ili neki drugi validan dokument.

Snouden, koji je medijima proslijedio informacije o tajnom programu nadzora američkih tajnih službi, u maju je pobjegao iz SAD u Hong Kong, a prošle nedjelje doputovao je u Moskvu.

SAD zahtijevaju od Rusije da izruči Snoudena, dok Rusija tvrdi da on nikada nije ni prešao rusku granicu i da je on slobodan građanin.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.