UN upozoravaju: Generalštab je simbol kulturnog identiteta Srbije

NjUJORK - Specijalna izvjestiteljka Ujedinjenih nacija (UN) za kulturna prava Aleksandra Ksantakki pozdravila je danas povlačenje projekta kojim bi se uništio kompleks Generalštaba u Beogradu, saopštile su danas UN.

Na sajtu UN navodi se da „lokaliteti kulturnog nasljeđa, poput kompleksa Generalštaba, nisu samo arhitektonske znamenitosti“, već da oni „otjelovljuju istorijsko iskustvo, sjećanje i kulturni identitet“.

Ona je podsjetila da taj kompleks zgrada, iako pogođen u NATO bombardovanju 1999. godine, predstavlja zaštićeno kulturno dobro i mjesto od izuzetnog kulturnog i simboličkog značaja za Srbiju.

„Odluke koje se tiču zaštićenih lokaliteta moraju biti zasnovane na zakonitosti, transparentnosti, smislenom učešću javnosti i zaštiti i unapređenju kulturnih prava“, navela je ona.

Na sajtu UN piše da je projekat rušenja izazvao „široku zabrinutost i duboke društvene podjele“, što su građani potvrdili na protestima, a Ksantakki je rekla da je najavljeno rušenje „doživljeno kao brisanje važnog poglavlja nacionalne i međunarodne istorije“.

Povlačenje prijedloga projekta, nastavlja se na sajtu UN, poklopilo se sa nedavnom optužnicom koju je Tužilaštvo za organizovani kriminal (TOK) podiglo protiv ministra kulture Nikole Selakovića i još troje zvaničnika zbog navoda o zloupotrebi službenog položaja.

„Snažna kultura vladavine prava od suštinskog je značaja za puno ostvarivanje svih ljudskih prava. To zahtijeva jasnu podjelu vlasti, nezavisno pravosuđe i izvršnu vlast koja se uzdržava od ometanja ili miješanja u rad drugih institucija, kako bi sudije i tužioci mogli da obavljaju svoje dužnosti bez političkog ili bilo kakvog drugog neprimjerenog uticaja“, navela je Ksantakki.

Ksantakki je dodala da „smisleni projekti treba da ujedinjuju, a ne da dijele“, kao i da je puno učešće javnosti u donošenju takvih odluka veoma važno.

Ona je ranije, piše u tekstu, prenijela vlastima Srbije svoju zabrinutost zbog uklanjanja istorijskih objekata sa liste zaštićenih dobara i zbog izostanka javnih konsultacija i upozorila na rizik po zaštitu kulturnog nasljeđa u Srbiji.

„Ovo je prilika da se obezbijedi da svaka buduća namjena lokacije Generalštaba bude zasnovana na smislenom učešću ljudi i zajednica. Razvoj i investicije mogu koegzistirati sa zaštitom kulturnog nasljeđa i ljudskih prava. Poštovanje kulturnih prava jača povjerenje javnosti, obrazovanje, demokratsko upravljanje i održivi urbani razvoj“, navela je Ksantakki.

Ona je pohvalila ulogu civilnog društva i studenata u blokadi u podsticanju učešća javnosti po pitanju Generalštaba i, kako se navodi, „odbrani kulturnih prava i zalaganju za zaštitu kulturnog nasljeđa tokom ovog procesa“.

„Pozivam Vladu Srbije da hitno vrati status zaštićenog dobra kompleksu Generalštaba. Investitori bi trebalo da izbjegavaju projekte koji ne poštuju učešće javnosti i vladavinu prava“, dodala je Ksantakki i zaključila da je spremna da sarađuje sa Vladom na jačanju vladavine prava, podsticanju saradnje i podrške primjeni standarda kulturnih prava, piše Beta.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.