Obilježavanje 82 godine od operacije „Halijard“: Spaseno više od 500 savezničkih vazduhoplovaca

GORNjI MILANOVAC - U Pranjanima se obilježava 82. godišnjica operacije "Halijard", akcije spasavanja američkih, odnosno savezničkih vazduhoplovaca oborenih nad Srbijom tokom Drugog svjetskog rata. Procjenjuje se da je tokom operacije spaseno više od 500 vazduhoplovaca.

U drugoj polovini rata, 1943. i 1944. godine, brojni američki vazduhoplovci oboreni su nad Srbijom. Pripadnici pokreta otpora, uz pomoć lokalnog stanovništva, zbrinjavali su, lečili i skrivali oborene savezničke vojnike.

Operacija "Halijard" organizovana je kao vazdušni most za evakuaciju uglavnom američkih vazduhoplovaca sa okupiranih teritorija.

U Pranjanima je u avgustu 1944. godine uspostavljen centar za njihov prihvat, a lokalno stanovništvo i snage Jugoslovenske vojske u otadžbini učestvovali su u njihovom zbrinjavanju.

Na Galića polju kod Pranjana izgrađena je improvizovana pista za evakuaciju, na čijoj su izgradnji radile stotine mještana.

Odatle su saveznički vazduhoplovci evakuisani u više navrata, dok su manje evakuacije organizovane i sa drugih improvizovanih pista.

Prema podacima američkog Odjeljenja za strateške operacije, tokom operacije "Halijard" spasena su 432 američka i 80 vazduhoplovaca drugih savezničkih zemalja.

Američki istoričar Jozo Tomašević, pozivajući se na izvještaje OSS-a, naveo je da je snagama pod komandom generala Draže Mihailovića spaseno 417 savezničkih vazduhoplovaca, među kojima 343 Amerikanca.

Značaj operacije "Halijard" bio je i u tome što su saveznički vazduhoplovci, koji su se našli iza neprijateljskih linija, uz pomoć lokalnog stanovništva i pripadnika pokreta otpora izvučeni sa okupirane teritorije.

Predsjednik SAD Hari Truman je 1948. godine posthumno odlikovao generala Mihailovića Legijom zasluga za doprinos savezničkoj pobjedi u Drugom svjetskom ratu.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.