Kosmet sporna tačka

Strateški interesi Srbije i SAD zajednički, a to je stvaranje mirnog, prosperitetnog Balkana integrisanog u Evropsku uniju. Razlike velike kada je u pitanju status Kosmeta, rekao Vuk Jeremić

MINISTAR spoljnih poslova Srbije Vuk Jeremić uspio je za dva dana razgovora sa američkim zvaničnicima da doprinese spuštanju tenzija u dijalogu Vašingtona i Beograda o budućem statusa Kosova i Metohije, ali i učvršćivanju bilateralnih odnosa mimo tog pitanja, ocijenili su juče posmatrači i Jeremićevi sagovornici u Sjedinjenim Američkim Državama. - Prilično uspješno - kratko su za agenciju Tanjug američki zvaničnici ocijenili razgovore ministra Jeremića u Vašingtonu, ističući da su dvije strane “prihvatile” suštinske različitosti u gledanjima na konačno rješenje statusa Kosmeta, ali i ostale čvrsto privržene zajedničkim ciljevima, poput integracije zapadnog Balkana u evroatlantske strukture. - Strateški interesi Srbije i SAD su zajednički, a to je stvaranje mirnog, prosperitetnog Balkana integrisanog u Evropsku uniju... Razlike su velike kada je u pitanju status Kosmeta - rekao je Jeremić novinarima poslije susreta sa državnim sekretarom Kondolizom Rajs. Jeremić je, takođe, rekao da se Rajsova složila da je predstojeći, novi krug pregovora između Srbije i kosmetskih Albanaca potrebno iskoristiti za ozbiljno traženje rješenja, ali bez unaprijed određenog i zacrtanog ishoda. Američki zvaničnici nisu željeli pretjerano da komentarišu razgovore Jeremića sa Rajsovom, Nikolasom Bernsom i savjetnikom za nacionalnu bezbjednost Stivenom Hedlijem, rekavši da je vlastima u Beogradu naglašena potreba da se saradnja sa Haškim tribunalom privede kraju, kao i da se Srbija aktivno i “fleksibilno” uključi u predstojeći pregovarački proces. Govoreći o potjeri za posljednjim preostalim haškim optuženicima, uključujući i bivšeg komandanta Vojske Republike Srpske Ratka Mladića, Jeremić je istakao da vlasti u Beogradu na rješavanju tog problema rade “danonoćno” te da ne treba dovoditi u pitanje odlučnost Srbije da ga “pronađe, uhapsi i isporuči” Hagu. Umjesto komentara Stejt departmenta ili Bijele kuće, stav Vašingtona u subotu predstavio je dnevnik “Vašington post”. Prijestonički list je u prilično kratkom redakcijskom komentaru, koji, kako su agenciji Tanjug objasnili novinari tog lista, nastaje nakon što u posjetu redakciji dođe neko od zvaničnika administracije u Vašingtonu, poput, recimo trećeg čovjeka Stejt departmenta Bernsa, ocijenio da je “ruski predsjednik Vladimir Putin glavni razlog zbog kojeg još uvijek nije riješen status Kosova i Metohije”. - Dijelom, razlog je i već poznato nepristajanje srpskih političara, koji odbijaju da javno priznaju odvajanje za koje i sami, kao i većina njihovih glasača, znaju da je neminovno - objavio je “Vašington post” u rijetkom uvodniku posvećenom statusu Kosmeta, objavljenom svega dan nakon Jeremićeve posjete SAD. Tokom brojnih razgovora sa zvaničnicima administracije, senatorima i kongresmenima, Jeremić je objasnio odnos mlade srpske demokratije prema kosmetskoj krizi, navodeći da bi se neoprezni potezi Zapada u ovoj fazi krize mogli katastrofalno odraziti na raspored snaga na političkoj sceni u Srbiji, odnosno poništiti sva pozitivna kretanja od pada režima Slobodana Miloševića 2001. godine do danas. Objašnjavajući političke prilike koje okružuju proces rješavanja statusa Kosmeta, Jeremić je u vašingtonskom Nacionalnom pres centru, rekao da bi neoprezno baratanje ovom krizom moglo pokrenuti talas nepredvidivih događaja, kakvi su već viđeni prilikom raspada bivše Jugoslavije devedesetih. “Vašington post” je, međutim, upozorio da bi nepristajanje Beograda na nadgledanu nezavisnost Kosmeta moglo dovesti do izbijanja novog talasa nasilja u pokrajini, ali i dovesti Srbiju u neugodnu poziciju izolacije pod evropskih integracija, te, na kraju, zakopavanja srpskih vlasti u otporu rješenju kosmetske krize. Jeremić je, međutim, kako su ocijenili posmatrači, prilično vješto objasnio stav Beograda da je rješenje kosmetske krize jednako važno i za Srbiju, Albance, te međunarodnu zajednicu, ali da je dosta besmisleno pozivati se na nasilje kao argument usmjeren ka demokratskom rješavanju problema, jednako kao i saopštavanje ishoda pregovora prije nego što su oni uopšte i počeli. - Srbi i Albanci se moraju pomiriti i živjeti zajedno... Pregovori se moraju okončati tako što ćemo se rukovati i otići srećni - rekao je srpski minister, objašnjavajući da se Srbija zalaže za rješenje koje bi očuvalo njen teritorijalni integritet, te ispunilo legitimni zahtjev Albanaca da upravljaju pokrajinom bez miješanja Beograda. Posljednja šansa Upravo američka podrška nadziranoj nezavisnosti Kosmeta i odbijanje Beograda da pristane na takvo rješenje, prethodnih mjeseci doveli su do razmjene teških riječi između zvaničnika u Beogradu i Vašingtonu, te je posjeta srpskog ministra inostranih poslova u prijestonici SAD bila najavljena kao odlična prilika da se “stvari vrate na normalan kolosijek”. - Postoje jasne prijetnje vrijednostima koje smo uspostavili poslije pada režima Slobodana Miloševića. Ovo je, za našu generaciju, posljednja šansa da se učvrsti demokratija na Balkanu... Nametanje nezavisnosti Kosmeta to može uništiti - rekao je Jeremić, dodajući da prijetnje nasiljem ne smiju biti argument, te da na kraju čitavog procesa ne smije biti “potpuno poražene ni trijumfalno pobjedničke strane”.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.