Ko je ciljao kanal Ibar–Lepenac, vitalni objekat za Srbe na sjeveru KiM

BEOGRAD - Jake snage Kfora i Euleksa tokom čitavog prijepodneva su na mjestu eksplozije u kojoj je noćas u selu Varage kod Zubinog Potoka oštećen kanal Ibar–Lepenac.

Na licu mjesta su vojnici mađarskog kontingenta Kfora, a na prilazima selu su jake snage tzv. kosovske policije. Tokom ranih jutarnjih sati policija je pretresla više kuća Srba starosedelaca u selima Varage i Ugljare.

Direktor JKP "Ibar–Lepenac" Faruk Mujka tokom prepodneva je na Fejsbuku saopštio da je tokom noći saniran dio kvara izazvan eksplozijom kao i da je omogućeno nesmetano snabdijevanje vodom rashladnih sistema termoelektrana KEK-a blizu Prištine. Prema njegovom saopštenju, "veoma brzo će biti nađeno i rješenje za snabdijevanje pitkom vodom" gradova i naselja koji zavise od vode iz ovog kanala.

U Sjevernoj Mitrovici, u kojoj tokom noći nije bilo vode, jutros je uspostavljeno redovno snabdijevanje, a bez vode tokom noći su ostali i Zubin Potok, Zvečan i druga naselja koja se snabdijevaju sa ovog kanala. Slično je bilo i u naseljima u centralnom Kosovu, od Vučitrna prema Prištini.

Regionalna kompanija za vodosnabdijevanje u Kosovskoj Mitrovici noćas je saopštila da je prekinuto vodosnabdijevanje vodom za piće zbog oštećenja kanala. Kompanija "Feronikl" saopštila je takođe da oštećenje kanala ugrožava rad rashladnih postrojenja ovog preduzeća.

Povodom eksplozije oglasio se direktor Kancelarije Vlade Srbije za KiM, Petar Petković, i poručio da je uništenje dijela kanala Ibar–Lepenac "nedopustiv i neprihvatljiv napad koji najdirektnije ugrožava životne potrebe srpskog naroda koji ionako živi u otežanim uslovima, posebno na sjeveru Kosmeta".

Dok iz Prištine za ovaj akt bez dokaza optužuju Srbiju, ministar spoljnih poslova Srbije, Marko Đurić, izjavio je da Srbija "najoštrije osuđuje napad na kanal Ibar–Lepenac", poručivši da je "Kurtijev etnonacionalistički režim požurio da upere prst u Srbiju bez dokaza".

Kosovo inače veoma zavisi od vode iz jezera Gazivode, odnosno iz kanala Ibar–Lepenac, a dostupni podaci govore da se vodom iz ovog kanala snabdeva trećina stanovništva i hlade dvije termoelektrane, "Obilić A i B", koje obezbjeđuju 95 procenata proizvodnje električne energije na Kosovu i Metohiji.

Vodom iz jezera Gazivode preko kanala koji je oštećen u noćašnjoj eksploziji snabdevaju se Severna i Južna Mitrovica, Vučitrn, Glogovac, Obilić i Priština. Voda iz ovog kanala koristi se i za navodnjavanje poljoprivrednih površina.

Kanali sistema Ibar–Lepenac od brane jezera Gazivode do centralnog dijela južne srpske pokrajine dugi su oko 140 kilometara, od toga 12 kilometara na teritoriji opštine Zubin Potok.

Svjetska banka je 2018. godine konstatovala da su "Gazivode najvažniji rezervoar na Kosovu koji dovodi vodu u centralni plato kroz kanal Ibar–Lešenac, u oblast sa najvišom gustinom naseljenosti".

Inače, krajem 60-ih i početkom 70-ih godina prošlog vijeka, na Ibru iznad Zubinog Potoka izgrađena je brana hidroelektrane Gazivode, a uporedo je tekla i gradnja kanala Ibar–Lepenac s ciljem da se vodom snabdeva kosovska kotlina i navodnjavaju polja sve do Uroševca. Kanali su tada izgrađeni sve do Prištine, do samog grada, kao i do termoelektrana sadašnjeg KEK-a.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.