Dvije decenije od formiranja opozicionog bloka u Srbiji: Zajedno zadali prvi udarac Miloševiću

Beograd - Prije 20 godina formirana je opoziciona koalicija "Zajedno", koju su činili SPO, DS, GSS, a potom i DSS i Demokratski centar.

Dogovor o formiranju opozicione koalicije, koja je trebalo da "izađe na crtu" vladajućem SPS-u, potpomognutom Jugoslovenskom levicom i Novom demokratijom, na godišnjicu devetomartovskih demonstracija, postigli su lider SPO-a Vuk Drašković, predsjednik DS-a Zoran Đinđić i predsjednik Građanskog saveza Srbije Vesna Pešić.

To se dogodilo sedam dana pošto je Slobodan Milošević ponovo izabran za predsjednika SPS-a, pod oznakom "faktora stabilnosti na Balkanu", nakon potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma i završetka rata u državama bivše Jugoslavije. Koaliciji "Zajedno" se nešto kasnije pridružio i predsjednik DSS-a Vojislav Koštunica, ali njegova partija nije bila dio bloka na lokalnim izborima.

Na istovremenim saveznim i lokalnim izborima, održanim 3. novembra 1996. godine, SPS, JUL i ND su osvojili skoro dva miliona glasova, što im je donijelo 64 mandata u Skupštini, Koalicija "Zajedno" je ostala ispod jednog miliona, što je bilo dovoljno za 22 mandata.

Ipak, na lokalu je situacija bila drugačija, opozicioni blok je odnio pobjede u Beogradu, Kragujevcu, Nišu, Novom Sadu, ali te rezultate Miloševićev režim nije priznao, poslije čega su započete demonstracije koje su bez prekida trajale više od tri mjeseca. Pod pritiskom Milošević je donio "leks specijalis" nekoliko mjeseci poslije održanih izbora i priznao poraz u Beogradu i najvećim gradovima, poslije čega je Zoran Đinđić postao gradonačelnik Beograda, a tada se dogodilo i čuveno skidanje petokrake sa zgrade Starog dvora. Pobjeda Koalicije "Zajedno" bila je uvod u petooktobarske demokratske promjene.

Ubrzo je došlo do sukoba između Đinđića i Draškovića i raspada koalicije. DS, GSS i DSS su bojkotovali naredne parlamentarne izbore, SPO to nije učinio, što je dovelo do oštrih riječi između dojučerašnjih partnera, sve na ruku Miloševićevom režimu. Raspad koalicije bio je, međutim, uvod u novo okupljanje opozicije u novu koaliciju Demokratska opozicija Srbije 2000. godine.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.