Briselski rebus, kako iz živog pijeska

Beograd - Vrijeme za odluku curi, a krajnji rok za odgovor Srbije na prijedlog koji je dobila u Briselu je utorak u 16 časova, nezvanično saznaje RTS.

Državni vrh smatra da je ponuda loša ali će presjeći tek kad razmotri sve posljedice i prihvatanja i odbijanja.

- Beograd odluku donosi bez podrške ijednog iskrenog prijatelja na Zapadu koji bi imao više razumevanja za naše stavove - kaže premijer Srbije Ivica Dačić.

Za Beograd značajni su policija, pravosuđe, zajednica srpskih opština.

U Briselu je prije dva dana Srbija insistirala da regionalni komandant na sjeveru bude Srbin.

Priština je odgovorila ponudom da se srpskim opštinama pridodaju i neke sa većinskim albanskim stanovništvom, odnosno promeni etnička slika.

Šta se još našlo na pregovaračkom stolu?

- Druge ponude koje su se ticale položaja pravosudnih organa, odnosile su se na uspostavljanje nekakavih panela prištinskih sudova koji bi za najteže slučajeve u Prištini kada je reč o apelaciji služili za to da predstavnici zajednice srpskih opština mogu da se obrate tim panelima - rekao je savjetnik predsednika Marko Đurić.

Prema njegovim riječima, nije bilo govora o bilo kakavoj mogućnosti da se pravosudni organi povežu sa zajednicom srpskih opština.

Što se tiče same Zajednice srpskih opština, ponuđeno je da bude formirana na osnovu kosovskih zakona o lokalnoj samoupravi koji omogućava da se opštine povezuju i da određene nadležnosti sprovode zajedno.

- To ne bi bile nadležnosti same zajednice, već opština prenete na zajednice pa ne bi ni imala izvršna ovlašćenja - kaže Marko Đurić koji je o pregovorima govorio studentima u Kosovskoj Mitrovici.

Kako RTS- saznaje, Beograd je tražio odsustvo kosovskih oružanih snaga na sjeveru.

O tome se međutim nije ni razgovaralo.

Premijer Ivica Dačić je svjestan teške odluke.

- To Srbiju dovodi u situaciju da se nalazi u živom pesku, blatu i svake godine tonemo sve dublje i dublje - kaže premijer.

Dačić priznaje, u Briselu praktično Beograd do sada nije pregovarao.

Jedino se raspravljalo o tome kako Srbija da ukine svoje institucije i da Srbe sa sjevera Kosova ubaci u kosovski sistem.

- Govorilo se da će nam ponuditi široku autonomiju za Srbe unutar Kosova, od toga nema ništa. I sada mi imamo rok do utorka da se izjasnimo o tom predlogu - kaže Dačić.

Premijer navodi da dijalog više nema o čemu da se vodi, jer prištinska strana neće da promjeni svoje stavove.

Jedino svjetlo, premijer vidi u Parizu, gdje mu je francuski kolega obećao da će se ta zemlja zalagati da Srbija dobije što prije datum za otpočinjanje pregovora.

Premijer Dačić je za “Večernje novosti” rekao da je na osmoj rundi dijaloga u Briselu nedostajao samo vagon za kapitulaciju.

U dogovor sa Prištinom vjeruje američki ambasador Majkl Kirbi jer, kako kaže, ne sme se propustiti prilika za evrointegracije.

Kirbi smatra da je pitanje dijaloga Beograda i Prištine veoma važno i da čvrsto vjeruje da Srbija treba da “prigrabi priliku” i bori se za dobijanje datuma za početak pregovora za ulazak u EU.

U Briselu ne potvrđuju da li je Beogradu ponuđen papir u formi: uzmi ili ostavi.

Portparol Ketrin Ešton kratko kaže elementi mogućeg rešenja i dalje su na stolu.

Čekaju odgovore obe strane.

A iz Prištine u istom danu dvije poruke Hašima Tačija.

Jedna da vjeruje u dogovor, druga da će u suprotnom uspostaviti vlast na sjeveru.

U Beogradu mnogi to tumače kao zveckanje oružjem.

Iz Brisela i dalje nema papira za Srbiju

Srbija bi do utorka trebalo da odgovori na prijedlog sporazuma s Prištinom, ali iz Brisela pregovaračkom timu još nije stigao nikakav zvanični papir.

- Pregovarački tim Srbije još nije saopštio kako izgleda poslednja ponuda koju je iznela šef spoljne politike EU Ketrin Ešton, a ona je čitala papir na kome je tekst delimično bio otkucan, a delimično napisan rukom - piše Politika.

Nismo stigli da pohvatamo stvari i poslije smo ih različito tumačili, rekao je neimenovani član tima Beograda.

Eštonova je obećala da će pregovaračkom timu poslati papir sa ponudom principa dogovora Beograda i Prištine, ali on još nije stigao u prestonicu Srbije.

“Novosti” navode da “ako Srbija od Evropske unije ne dobije prijedlog sporazuma sa Prištinom, koji bi uključio konkretna ovlašćenja za Zajednicu srpskih opština, Beograd neće ni slati Briselu formalan odgovor na usmenu ponudu, koja je već odbačena na posljednjoj rundi”.

List piše, da “još nikakav zvaničan papir iz EU naš tim nije dobio, a ultimativno se od Srbije traži prihvatanje prijedloga koji je u Briselusamo djelimično pročitan premijeru Srbije Ivici Dačiću i prvom potpredsjedniku Vlade Aleksandru Vučiću”.

Prema navodima, centralna figura od koje se očekuje da presječe je Vučić.

- Zapadni centri moći prepoznali su da je upravo on, kao lider u vladajućoj koaliciji, ta poluga koju moraju da “slome” kako bi teg na tasovima Beograda prešao na stranu prihvatanja briselskog plana. Jer, u napetoj noći u sjedištu EU upravo je Vučić presudio da se ne prihvati ponuda kojom nam se praktično ništa ne nudi – navodi list.

S druge strane, “Blic” navodi da je ponuda za sjever Kosova, iznesena u Briselu, još je gora i manje daje srpskoj zajednici od prethodnog rješenja u osam tačaka.

Ona je, kako saznaje list, sadržala određena rješenja koje je tražio Beograd, ali uz uslov da u region uđe i južni dio Mitrovice, što bi praktično značilo da sjever bude većinski nastanjen Albancima.

Izvor lista kaže da je posljednja ponuda bila više nalik rješenju kako ukinuti srpske institucije na sjeveru, nego konstruktivni prijedlog uređenja institucija na sjeveru Kosova.

A da “bi svaki sljedeći prijedlog, ukoliko do njih dođe, mogao da bude samo još gori”, govori to što je kao rješenje ponuđeno uključivanje južnog dijela Mitrovice u tzv. region sjever.

- Navodno se izašlo u susret zahtevima Beograda da sever dobije regionalnog komandira policije. Međutim, uslov je uključivanje i južne Mitrovice u region, a to praktično znači da bi u tom slučaju Albanci predlagali regionalnog komandira jer bi taj region u tom slučaju bio većinski nastanjen albanskim stanovništvom - kaže izvor “Blica”.

On navodi da je, indirektno, zahtjevom da se u region uključi i južna Mitrovica, Priština uz saglasnost SAD i EU odbila da se sjever konstituiše kao region.

- Za nas je neprihvatljivo da južna Mitrovica bude deo regiona jer u njoj živi oko 70.000 Albanaca, a na severu oko 43.000 Srba. Praktično bi Albanci bili u većini, pa i u odlučivanju o svemu - kaže izvor “Blica”.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.