Ana Brnabić: Izbori za predsjednika najkasnije za tri mjeseca

BEOGRAD - Predsjednica Skupštine Srbije Ana Brnabić preuzela je danas funkciju vršioca dužnosti predsjednika Republike nakon što je Aleksandar Vučić podnio ostavku na tu funkciju, a Brnabić na mestu v.d. predsjednika, prema Ustavu, može da ostane najduže 90 dana.

Kako se navodi u Zakonu o predsejdniku, dok zamjenjuje predsjednika Republike, predsjednik Narodne skupštine ovlašćen je da predstavlja Republiku Srbiju u zemlji i inostranstvu, da prima opozivna i akreditivna pisma stranih diplomatskih predstavnika, da raspiše izbore za Narodnu skupštinu, da predlaže Narodnoj skupštini kandidata za predsjednika Vlade, da vrši nadležnosti u oblasti odbrane Republike Srbije i da komanduje Vojskom Srbije.

Takođe, predsjednik Narodne skupštine koji zamjenjuje predsjednika Republike dužan je da raspusti Narodnu skupštinu u svim slučajevima u kojima je to ustavna dužnost predsednika Republike i da svaki izglasani zakon proglasi ukazom.

Predsjednik Narodne skupštine je dužan i da raspiše izbore za predsednika Republike, a od dana raspisivanja izbora do dana glasanja ne može proteći manje od 30 ni više od 60 dana.

Redovne predsedničke izbore, koji se održavaju svakih pet godina, predsjednik Narodne skupštine raspisuje 90 dana pre isteka mandata aktuelnog predsjednika Republike, tako da se izbori okončaju u narednih 60 dana.

Vanredne predsjedničke izbore predsednik Narodne skupštine raspisuje tako da se održe najkasnije tri mjeseca od nastanka spriječenosti predsjednika Republike da obavlja dužnost, odnosno prestanka mandata prije isteka vremena na koje je izabran.

Izbore sprovode organi koji su nadležni za sprovođenje izbora za narodne poslanike, odnosno Republička izborna komisija, lokalne izborne komisije i birački odbori.

Pravo da bira predsjednika Republike i da bude biran za predsednika Republike ima punoljetni državljanin Republike Srbije nad kojim nije produženo roditeljsko pravo, odnosno koji nije potpuno lišen poslovne sposobnosti.

Kandidate za predsjednika Republike mogu da predlažu političke stranke upisane u Registar političkih stranaka, koalicije političkih stranaka i grupe građana.

Predlaganje kandidata za predsednika Republike vrši se podnošenjem predloga kandidata neposredno Republičkoj izbornoj komisiji (RIK) u pisanom i elektronskom obliku na propisanom obrascu, najkasnije 20 dana pre dana glasanja.

Uz prijedlog kandidata, svaki predlagač podnosi najmanje 10.000 pisanih izjava birača da podržavaju predloženog kandidata na obrascu koji propisuje RIK i koje su overene pre isteka roka za podnošenje predloga kandidata.

Redoslijed kandidata na listi kandidata za izbor predsjednika Republike utvrđuje se žrijebom na sjednici RIK-a, u prisustvu predstavnika predlagača kandidata.

Glasanje se obavlja na biračkim mjestima u Republici Srbiji, kao i na biračkim mjestima u inostranstvu (po pravilu u diplomatsko-konzularnim predstavništvima Republike Srbije).

Za predsjednika Republike izabran je kandidat koji je dobio većinu glasova birača koji su glasali.

Ako nijedan kandidat ne dobije većinu glasova birača koji su glasali, RIK u roku od tri dana od dana kada je ukupan izvještaj o rezultatima izbora postao konačan donosi rešenje kojim određuje da se ponovi glasanje u roku od 15 dana od dana donošenja tog rješenja o ponavljanju glasanja (drugi krug izbora).

U drugom krugu izbora učestvuju dva kandidata koja su dobila najveći broj glasova na prvom glasanju, pri čemu je na glasačkom listiću na ponovnom glasanju prvi po redosledu onaj kandidat koji je na prvom glasanju dobio najviše glasova.

Redoslijed kandidata koji imaju isti broj glasova utvrđuje se prema redosledu na prvom glasanju.

Više od dva kandidata učestvuju na ponovnom glasanju ako ih više dijeli prvo ili drugo mesto.

Za predsjednika Republike izabran je kandidat koji je na ponovnom glasanju dobio najveći broj glasova, a ako na ponovnom glasanju kandidati dobiju isti broj glasova, glasanje se ponavlja u roku od 15 dana od dana donošenja rešenja o ponavljanju glasanja.

Republička izborna komisija u roku od 96 časova od prijema svih zbirnih izvještaja o rezultatima glasanja, koje donose lokalne izborne komisije za sva biračka mesta na njenoj teritoriji, donosi i objavljuje u Službenom glasniku Republike Srbije ukupan izveštaj o rezultatima izbora za sva biračka mjesta.

Mandat predsjedniku Republike počinje polaganjem zakletve pred Narodnom skupštinom.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.