Region
Foto: Ministarstvo kulture i medija Crne Gore
PODGORICA - Opština Gusinje uklonila je u selu Vusanje spomenik Jusufu Čeliću (Isufu Kameru Čelaju), saradniku fašista u Drugom svjetskom ratu.
S`pomenik je uklonjen po nalogu inspektorke za kulturna dobra Ministarstva kulture i medija, koja je 12. avgusta izdala rješenje i ostavila rok od tri dana za izvršenje.
Lokalna uprava je nalog ispoštovala, prenose podgoričke Vijesti. Bista Čeliću postavljena je 2013. godine bez saglasnosti Ministarstva. Iste godine, u julu, inspekcija je izdala nalog za uklanjanje, ali on tada nije sproveden.
Prema navodima pojedinih istoričara, Čelić je bio komandir čete vulnetara – milicije koju su činili Albanci iz Plava, Gusinja i Albanije, a koju je formirala fašistička Italija. Ova formacija, tvrdi se, bila je odgovorna za zločine nad pravoslavnim stanovništvom tog kraja.
Predsjednik Nacionalnog savjeta Albanaca, Faik Nika, juče je saopštio da Čelić nije bio saradnik okupatora, već “uvaženi borac za slobodu svog naroda i mještana u Plavu i Gusinju”. Nalog za uklanjanje ovog spomenika došao je nakon što vlast u Crnoj Gori nije dozvolila postavljanje spomenika četničkom vojvodi Pavlu Đurišuću početkom avgusta, u selu kraj Berana. Međutim, država Crna Gora i dalje pokazuje nemoć kada je reč o uklanjanju takođe nezakonito postavljenje spomen-ploču u Morinju, u oktobru 2022. godine.
Iako je Inspekcija nalagala njeno uklanjanje, ona i danas stoji na objektu Centar Morinj, a otkrili su je tadašnji ministri u Vladi Crne Gore Ranko Krivokapić i Raško Konjević u prisustvu hrvatskih kolega Gordan Grlić Radmana i Tome Medveda.
Iako je vojni objekat u Morinju proglašen neperspektivnim i danas ovu spornu ploču čuva vojna policija.
Ova spomen ploča sporna je iz najmanje dva razloga, zbog sporne procedure postavljanja i kršenja Zakona o spomen-obilježjima jer nema saglasnosti Skupštine opštine Kotor, na čijoj se teritoriji Morinj nalazi, niti ima saglasnosti Vlade za podizanje obiljležja. Za kršenje tog zakona je predviđeno od tri do 15 godina zatvora. Osim toga, ploča nepotpuno informiše o dešavanjima koja su dovela do formiranja logora Morinj, odnosno pokušaja aboliranja Crne Gore od odgovornosti tadašnjeg crnogorskog rukovodstva.
U natpis se zločin relativizuje, jer se kao žrtva navodi „duh i ime Crne Gore“, a tek onda namučeni ljudi koji su tu svašta doživjeli. Na taj način se zarobljenicima simbolički oduzima pravo da su isključiva žrtva, a od odgovornosti se odriče zvanična Crna Gora, koja je realno bila odgovorna, prebacivši sve na, kako se navodi u tekstu, "velikosrpsku agresiju".
Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.
