Navršilo se 35 godina od progona Srba iz Požeške kotline, za zločine niko nije odgovarao

BEOGRAD - Navršilo se 35 godina od prisilne evakuacije Srba iz 26 sela Požeške kotline koju su sproveli pripadnici hrvatske policije i civilne zaštite, nakon čega je počelo paljenje i miniranje srpskih kuća kada je stradao jedan broj ljudi.

U etničkom čišćenju "nepokornih" sela, uključujući nekoliko susjednih, prema još nepotpunim podacima, ubijeno je 71 lice srpske nacionalnosti, a među njima i 34 žene i 42 starijih od 60 godina, saopšteno je iz Dokumentaciono-informacionog centra "Veritas".

Kada je narod iseljen, pripadnici Hrvatske vojske su opljačkali, minirali i popalili 616 stambenih i 590 privrednih objekata, a 1.492 ljudi je ostalo bez kuća.

Za zločin i etničko čišćenje Srba, sprovedene po pisanoj naredbi hrvatskog državnog organa, niko nije odgovarao.

U decembru 2000. godine iz masovne grobnice u selu Šnjegavić ekshumirano je 13 posmrtnih ostataka, a 11 identifikovovanih su žitelji Šnjegavića i Vučijaka Čečavskog.

Od svih žrtava, porodice su do sada pronašle, identifikovale i sahranile tek 27 posmrtnih ostataka, a na spisku nestalih su 44 lica.

Naredbu o evakuaciji, koju je potpisao predsjednik Kriznog štaba opštine Slavonska Požega Ante Bagarić 29. oktobra, tačno u podne počeli su da sprovode pripadnici hrvatske civilne zaštite i policije.

Evakuaciju je trebalo sprovesti u roku od 48 časova, a u selima, koja je trebalo evakuisati prema popisu stanovništva iz 1991. godine, živjelo je 2.120 lica.

Većina stanovnika prozvanih sela odazvala su se naredbi i napustila su svoje kuće, dio njih utočište je našlo kod rođaka u obližnjim selima, a manji broj u hrvatskim selima označenim kao "rejoni prikupljanja".

Iako je stanovništvu prilikom evakuacije obećano da će, kada se vrate, naći sve kako su i ostavili, odmah po njihovom odlasku započelo je sistematsko paljenje i miniranje srpskih kuća. Tada je stradao jedan broj starijih ljudi, koji usljed starosti i bolesti nisu mogli da napusti svoja sela.

Da bi se hrvatskoj i međunarodnoj javnosti objasnilo zašto su opljačkana i zapaljena srpska sela puštena je teza da su to uradili "sami Srbi prilikom povlačenja kako to ne bi palo u hrvatske ruke".

Vidjevši šta se desilo sa njihovim imanjima, u strahu za sopstvene živote, većina Srba iz evakuisanih sela krenuli su za BiH, koja u to vrijeme još nije bila zahvaćena ratom, odakle nastavljaju put za Srbiju ili istočnu Slavoniju, koju su kontrolisali tamošnji Srbi.

Manji broj utočište je našao u srpskim selima Gornji Vrhovci, Vučjak Čečavski i Šnjegavić, koja su odbila naredbu o evakuaciji i u kojima su formirane jedinice Teritorijalne odbrane, organizujući seoske straže i odbranu svojih sela.

U zoru 10. decembra, 1991. godine, jedinice Hrvatske vojske iz sastava 121. brigade iz Nove Gradiške i 123. brigade iz Slavonske Požege počinju napad na "nepokorna" sela, koja padaju bez otpora, a stanovništvo se, zajedno sa pripadnicima Teritorijalne odbrane, počelo povlačiti prema BiH. 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.