Srpska ostaje pri zabrani simbola tzv. ARBiH: Ocjenu ustavnosti traže i oni koji veličaju Sakiba Mahmuljina

BANjALUKA - Republika Srpska ostaje pri svom Krivičnom zakoniku i članu u kojem je propisano da je javno isticanje i promovisanje zastava i simbola takozvane Armije Republike BiH krivično djelo, a iz zahtjeva za ocjenu ustavnosti tog dijela zakona, koji su inicirani pred Ustavnim sudom BiH, vide se potpisi onih koji su veličali čak i Sakiba Mahmuljina.

Navedeno je to u mišljenju iza kojeg stoji Vlada Republike Srpske o zahtjevu za pokretanje postupka za ocjenjivanje ustavnosti člana 359b. republičkog Krivičnog zakonika koji su podnijeli poslanici iz redova SDA i DF-a u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine (PS) BiH, prvi zamjenik predsjedavajućeg Predstavničkog doma PS BiH Denis Zvizdić te bošnjački član i predsjedavajući Predsjedništva BiH Denis Bićirović koji tvrdi da je republička vlast povukla potez koji nije u njenom dometu nadležnosti.

Njihovi zahtjevi prema Ustavnom sudu BiH uslijedili su krajem avgusta i to nakon što je Ustavni sud Republike Srpske, odlučujući o vetu koji su na taj zakon stavili delegati iz reda bošnjačkog naroda u Vijeću naroda Srpske, utvrdio da tim odredbama nije povrijeđen vitalni nacionalni interes tog naroda.

 Sporni potpisnici zahtjeva

Dopunama Krivičnog zakonika, odnosno osporenim članom 359b propisano je krivično djelo "Javno isticanje i promovisanje zastava i simbola tzv. Armije Republike BiH". Naime, onaj ko javno ističe, prikazuje, nosi, proizvodi, umnožava ili na drugi način stavlja u promet zastave, simbole, oznake, pozdrave, parole kojima se promoviše ili veliča tzv. Armija RBiH kazniće se kaznom zatvora do tri godine, a ukoliko bi usljed toga došlo do nereda te uznemiravanja javnosti ili drugih teških posljedica za zajednički život naroda i ostalih u Srpskoj, slijedi kazna zatvora od dvije do pet.

U stručnom mišljenju koje je bilo jedna od tačaka na dnevnom redu sjednice Vlade, a koje je u posjedu "Glasa Srpske", na početku je skrenuta pažnja na to ko stoji iza zahtjeva za ocjenu ustavnosti.

- Što se tiče dopustivosti, prema javno dostupnim podacima, od 11 poslanika koji su podnijeli zahtjev za ocjenu ustavnosti, devet su bili pripadnici tzv. Armije RBiH, a jedan je čak i pravosnažno presuđenom ratnom zločincu Sakibu Mahmuljinu, koji je u bjekstvu od pravosnažno izrečene kazne za zločine mudžahedinskih jedinica pod njegovom komandom nad srpskim vojnicima i civilima, prije nekoliko godina javno, sa pozicije načelnika opštine, čestitao "pobjedu zbog koje je i osuđen". Neki od njih su bili članovi Vlade RBiH u ratnom periodu. Radi se nesumnjivo o ličnom odnosu podnosioca zahtjeva koji time opravdavaju svoje učešće u tzv. Armiji RBiH ili Vladi i zloupotrebom funkcije na kojoj se nalaze, radi čega ukazujemo na potrebu da je neophodno preispitati i pitanje zloupotrebe prava na podnošenje zahtjeva – piše u mišljenju ministra pravde Srpske.

Što se tiče materijalne dopustivosti, ukazano je na to da je Ustavni sud Srpske, odbio da pokrene postupak ocjene ustavnosti, jer je smatrao da nema povrede ni tog akta niti povrede vitalnog nacionalnog interesa.

Kao neosnovani ocijenjeni navodi druge strane, 

U mišljenju su, naime, kao neosnovani ocijenjeni navodi druge strane, a za to su navedene činjenice i konkretni argumenti.

Ukazano je, između ostalog, na jednu odluku Ustavnog suda BiH iz 2004. u kojoj je utvrđena praksa oko korišćenja zastava i simbola te utvrđeni standardi ograničenja ako može doći do diskriminacije konstitutivnih naroda.

- Ne postoji opravdanje za korišćenje zastave i simbola tzv. ARBiH na području Republike Srpske koje bi bilo pozitivno već naprotiv, ta zastava ili simboli, kako se već dešavalo, imaju provokativno dejstvo sa ciljem izazivanja međunacionalnog sukoba – piše u mišljenju, uz opasku da se "neće voditi heraldičkim tumačenjima ni srednjovjekovnim porijeklom grba koji se nalazi na zastavi jer je i taj grb falsifikovan modifikacijom krstova na grbu Kotromanića u nedefinisane linije, već samo o zastavi i simbolima tzv. Armije RBiH, negativnoj percepciji korišćenja u Srpskoj".

Donošenje člana zakona o zabrani korišćenje ove zastave i grba, odnosno simbola proizilazi iz, kako piše, dužnosti zakonodavnog organa.

- Zaštitni objekat u ovom krivičnom djelu je međunacionalni mir i sprečavanje sukoba i time je Narodna skupština u suštini dala legitiman i proporcionalan odgovor na moguće izazivanje međunacionalnih sukoba i u ovom dijelu ih spriječila – navedeno je, između ostalog, u Mišljenju.

U odnosu na pozivanje na Zakon o odbrani i korišćenje istovjetnog simbola kao simbola Drugog pješadijskog puka Oružanih snaga, radi se o logičkoj i suštinskoj pogrešnoj primjeni.

- Podnosilac zahtjeva namjerno ili slučajno pokušava da identifikuje zabranjenu zastavu i simbol sa dozvoljenim simbolom iz Zakona o oružanim snagama. Kako god taj simbol izgledao, on je prihvaćen i nesporno korišćen kao simbol pješadijske jedinice Oružanih snaga, a ne kao simbol tzv. Armije RBiH. Stoga se kriminalizacija korišćenja zastave i simbola tzv. ARBiH ne može na bilo koji način povezati sa odredbama Zakona o odbrani, jer se radi o različitim društvenim i zakonskim normama – piše u Mišljenju uz zaključak da iz svega toga proizilazi da Ustavni sud BiH treba donijeti odluku kojom se odbija Zahtjev za ocjenu ustavnosti člana 359b. Krivičnog zakonika Republike Srpske kao i zahtjev za izricanje privremene mjere.

Inicijativa

Narodna skupština Republike Srpske je u julu usvojila dopune Krivičnog zakonika RS kojima se uvode oštre kazne za javno isticanje i promovisanje zastava i simbola tzv. Armije RBiH. Inicijativu za zakonsku zabranu prvobitno su pokrenula udruženja veterana u junu 2026. godine, što su odmah podržali zvaničnici Republike Srpske. Na istoj sjednici podržan je predloženi član 359a, kojim su propisane zatvorske kazne zbog veličanja ideologije Nezavisne države Hrvatske.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.