Silajdžićeva zapaljiva retorika glavni problem

BEOGRAD - Zbog specijalnih odnosa sa Republikom Srpskom i zapaljive retorike bošnjačkog člana Predsjedništva BiH Harisa Silajdžića odnosi Srbije sa bošnjačkim političkim predstavnicima će i dalje biti na distanci.

Navodi se to u diplomatskoj depeši, poslatoj u januaru 2009. godine u Stejt department iz američke ambasade u Beogradu, u kojoj se opširno govori o odnosima Srbije sa RS i njenoj politici prema BiH.

- Kada je riječ o odnosima između dvije zemlje Srbija je više usredsređena na odnose sa RS nego na institucije na nivou BiH. Srbija će, međutim, i dalje biti susjedna zemlja koja će se odgovorno ponašati sve dok očuvanje Dejtona smatra neophodnim za regionalnu stabilnost i uslov za evropske integracije - piše u depeši koju je objavio "Vikiliks".

Da je Silajdžić glavni problem za odnose Srbije i BiH ustvrdio je i bivši visoki predstavnik u BiH Miroslav Lajčak u razgovoru sa tadašnjim američkim ambasadorom u Beogradu Kameronom Manterom.

- Glavni problem je Silajdžić, ali i Milorad Dodik pogoršava situaciju zbog toga što ne može da ćuti nego odgovara na svaku njegovu provokaciju - rekao je Lajčak.

U američkoj depeši se navodi da se srpski zvaničnici pozivaju na neprekidnu zapaljivu Silajdžićevu retoriku kao opravdanje za održavanje specijalnih veza Srbije sa RS.

- Svi sagovornici američkog ambasadora naveli su da je Silajdžić ključna prepreka za jačanje odnosa Srbije sa FBiH i institucijama BiH. Državni sekretar u srpskom Ministarstvu odbrane Dušan Spasojević, koji je Tadićev čovjek od povjerenja, rekao je američkim zvaničnicima da je za njega Silajdžić isti kao i haški optuženik Vojislav Šešelj, jer obojica koriste nazadne političke poteze - navedeno je u depeši.

U depeši se dodaje da je predstavnik Direktorata za odnose sa susjednim zemljama srpskog MIP-a Vladimir Odavić prenio američkim diplomatama da je Silajdžić namjerno pokušavao da omete približavanje Sarajeva i Beograda.

- Njegova nastojanja od 2006. da ugrozi srpski identitet u RS pojačala su osjećaj nesigurnosti kod Srba u BiH. Silajdžićeve ocjene Beograd nije smatrao zvaničnim stavom Sarajeva. Sporazum iz Pruda je pokazao da entiteti mogu konstruktivno sarađivati i bez Silajdžića - rekao je Odavić.

U depeši se dodaje da, uprkos dobrim odnosima Beograda i Banjaluke, predsjednik Srbije Boris Tadić u svojim izjavama insistira na pozivanju svih strana da poštuju teritorijalni integritet BiH i djeluju u skladu sa Dejtonskim sporazumom i da saradnja između Srbije i Srpske ne treba da se smatra ugrožavanjem integriteta BiH.

- Uprkos Tadićevoj podršci Dejtonu, Beograd bi mogao da učini više o pitanju veće saradnje sa institucijama na nivou BiH, umjesto da se uporno okolnim kanalima angažuje u RS nauštrb tih odnosa. Prisni odnosi između Dodika i Tadića guraju u stranu Ambasadu BiH u Beogradu i stiče se utisak da Srbija "de fakto" priznaje RS kao suverenu državu. Međutim, većina stručnjaka smatra da on u sljedećih nekoliko godina neće podržati secesiju RS. Računajući da bi secesija RS dovela do nestabilnosti i nesagledivih ekonomskih posljedica, Tadić je spreman da iskoristi sav svoj lični i diplomatski uticaj kako bi umirio Dodika - navode američke diplomate u depeši.

Lajčak

U depeši američke ambasade u Beogradu se navodi da se Tadićevi stavovi značajno razlikuju od njegovog prethodnika Vojislava Koštunice i da predstavljaju veliki napredak.

- U privatnom razgovoru sa američkim ambasadorom u Beogradu 10. decembra 2008. godine Lajčak je rekao da su Dodik i Tadić u dobrim ličnim odnosima, ali da je Koštunica bio pouzdaniji partner u smislu bezuslovne političke podrške RS - piše u depeši.

Lajčak je obavijestio američkog ambasadora da je od više evropskih zemalja tražio da izvrše pritisak na Tadića kako bi pokušao obuzdati Dodika i da je srpski predsjednik tu preporuku prihvatio.

Jeremić

Ministar spoljnih poslova Srbije Vuk Jeremić je novom ambasadoru SAD u Beogradu Meri Vorlik u februaru 2010. godine izložio plan predsjednika Srbije da 2010. treba bude godina rješenja na zapadnom Balkanu, ali se u razgovoru pokazalo da se to svodi prije na očekivanja da će se drugi prikloniti stavovima Srbije.

Ovo se navodi u depeši o prvom susretu Vorlikove sa Jeremićem poslatoj iz Ambasade SAD u Beogradu 2. februara 2010. godine u Stejt department.

U depeši se ocjenjuje da je Jeremić najproduktivniji bio kada se pričalo o BiH rekavši da je rezolucija srpskog parlamenta o Srebrenici strateška u svom eksplicitnom priznavanju teritorijalnog suvereniteta i integriteta BiH u cjelini uključujući i RS.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.