Sarajevski udar na sporazum Srpske i Srbije: Još jedan pucanj u prazno

BANjALUKA - Sporazum o uspostavljanju specijalnih paralelnih veza između Republike Srpske i Srbije je utemeljen u Ustavu BiH i Dejtonskom mirovnom sporazumu i one su isključivo nadležne da kroje sudbinu tog pravnog akta koji ne može da poljulja grupa političara iz političkog Sarajeva, jer i sami znaju da bacaju predizbornu maglu.

KLjUČNE INFORMACIJE

• Četrnaest poslanika iz FBiH zatražilo je od više od 800 adresa u inostranstvu hitno preispitivanje i privremenu suspenziju Sporazuma o specijalnim paralelnim vezama Srpske i Srbije.
• Iz Srpske poručuju da je sporazum utemeljen u Ustavu BiH i Dejtonskom mirovnom sporazumu i da njegova promjena nije moguća bez saglasnosti strana potpisnica.
• Nekadašnji predsjednik Srpske Dragan Čavić i pravnik Ognjen Tadić inicijativu iz Sarajeva ocjenjuju kao besmislenu i dijelom predizborne atmosfere.
• Sporazum su 26. septembra 2006. godine u Banjaluci potpisali Dragan Čavić i Boris Tadić, te Milorad Dodik i Vojislav Koštunica.

Sporazum utemeljen u Dejtonu

Poručili su to juče republički zvaničnici u Sarajevu i Banjaluci, ali i oni koji su bili na ključnim pozicijama kada je u septembru 2006. godine taj sporazum i potpisan u Banjaluci u prisustvu predsjednika i premijera Srpske i Srbije.

Sporazum o specijalnim paralelnim vezama je potpisan s ciljem razvijanja dublje saradnje između Srpske i Srbije u oblastima privrede i korišćenja privrednih resursa, nauke i tehnologije te obrazovanja, kulture i sporta, zdravstva i socijalne politike, turizma i zaštite okoline, informisanja, zaštite sloboda i prava građana, kao i suzbijanja kriminala. Potpisali su ga tadašnji predsjednici Srpske i Srbije Dragan Čavić i Boris Tadić te premijeri Milorad Dodik i Vojislav Koštunica 26. septembra 2006, pozivajući se i u tom aktu na osnove Dejtonskog mirovnog sporazuma.

Dejtonskim sporazumom, odnosno u Aneksu četiri, koji je Ustav BiH, piše da svaki entitet može sklapati sporazume sa državama i međunarodnim organizacijama uz saglasnost Parlamentarne skupštine koja može da predvidi da za određene vrste sporazuma takva saglasnost nije potrebna.

S druge strane u sporazumu između Srpske i Srbije stoji, između ostalog, da se strane pozivaju na taj dejtonski temelj, uz uvjerenje da će doprinijeti razvoju Srpske, kao i BiH u cjelini te Srbije i regiona.

Inicijativa za suspenziju

Međutim, usljed uzavrele atmosfere koja je stvorena u FBiH, a posebno u bošnjačkom korpusu, usljed okolnosti pod kojima je u Beogradu sahranjen Ratko Mladić, general i nekadašnji komandant Vojske Republike Srpske, federalni političari su istrajni u namjeri da svojim potezima doprinesu sankcionisanju Srbije, ali i Srpske zbog toga čina.

Jedan od posljednjih koraka ka tom cilju napravilo je 14 poslanika iz FBiH u Predstavničkom domu Parlamentarne skupštine BiH koji su uputili na više od 800 adresa u Evropi, SAD, Velikoj Britaniji inicijativu za hitno preispitivanje, tražeći privremenu suspenziju Sporazuma o specijalnim paralelnim odnosima, jer se, tvrde, koristi za ugrožavanje suvereniteta i političke nezavisnosti BiH te negiranja presuda međunarodnih sudova.

Tu inicijativu su najoštrije odbacili i osudili u Klubu poslanika SNSD-a u Predstavničkom domu, uz poruku da je ovo novi jalov pokušaj sarajevskih političara da uz pomoć stranaca ograničavaju ustavna prava Republike Srpske i prekrajaju ono što je napisano u Dejtonu.

Inicijativa je „pucanj u prazno“

S tim je saglasan i Dragan Čavić, koji je u svojstvu predsjednika Republike, potpisao sporazum. Za "Glas" navodi da je inicijativa besmislena, kao i mnoge iz FBiH, još jedan pucanj u prazno i predizborna karta.

- Sporazum je direktan rezultat Aneksa četiri, Ustava BiH. To je autentično pravo oba entiteta, a jedna je stvar što smo ga koristili. Bili smo voljni da taj sporazum imamo i sa Crnom Gorom, kada se raspala državna zajednica Srbije i Crne Gore, a sasvim druga stvar je što u FBiH bošnjačka politička komponenta nikada nije dozvoljavala da se napravi sporazum o specijalnim paralelnim vezama između FBiH i Republike Hrvatske - rekao je Čavić.

To bi, prema njegovoj ocjeni, relaksiralo odnose u regionu, ali se, podvukao je, ponovo pokazalo da Bošnjaci ne žele dejtonsku BiH, ali ni Hrvati koji "vrebaju priliku da prekomponuju BiH".

- Bošnjačka i hrvatska strana, u principu, od 1995. nisu bile zadovoljne Dejtonom. Ponoviću što sam govorio više puta. Za nas je Dejtonski mirovni sporazum i Republika Srpska međunarodno priznato pravo, a Bošnjaci i Hrvati smatraju da je to međunarodno priznata nepravda. Tako se ponašaju, a ovo im je povod da pokrenu ofanzivu, pojačanu na kvadrat usljed činjenice da se sve dešava pred izbore pa se dokazuju svom izbornom tijelu - istakao je nekadašnji predsjednik Srpske.

„Nemoguća misija“ bez saglasnosti potpisnica

Sporazum o specijalnim paralelnim vezama je, podvukao je, dio mirovnog sporazuma.

- Najmanje jedna zemlja potpisnica neće pristati na njegovu promjenu, tako da je sve to nemoguća misija, ali za izbore je bitno da se grakće, počevši od Elmedina Konakovića, Zukana Heleza. Svi vrebaju priliku - zaključio je on.

Zakon o ratifikaciji Sporazuma o uspostavljanju specijalnih paralelnih veza usvojen je 2007. u republičkom parlamentu, a narodni poslanik u to vrijeme bio je i pravnik Ognjen Tadić, kao kadar SDS-a.

Za "Glas" podsjeća da je akt verifikovan od strane nadležnih institucija u BiH i Srpskoj i u tom smislu pravno perfektan. Raskidanje sporazuma, kaže, podliježe istoj proceduri kao i kod zaključivanja, odnosno mora postojati volja Srpske da se pristupi nečemu takvom, a toga nema.

- Zbog toga tu vrstu oglašavanja iz političkog Sarajeva ne treba shvatiti nikako drugačije nego kao dio predizborne atmosfere u kojoj učestvuju oni koji su Dejtonski mirovni sporazum oduvijek zvali "ludačkom košuljom". Sad kada je Kristijan Šmit odriješio pertle na toj košulji, ne rade ništa drugo nego luduju i uznemiravaju cijelu BiH. Obaveza međunarodnih struktura, koje su dopustile Šmitu da se tako neodgovorno ponašanja, je da tu istu dejtonsku košulju navuku i dobro stegnu na leđima onih koji takve ludosti proizvode - zaključio je Tadić.

Haranga

Predsjednik Vlade Republike Srpske Savo Minić ocijenio je juče da je i ovo pismo pokušaj harange koja im sada odgovara u FBiH pred izbore, jer misle da će time dobiti glasove.

- Ništa nisu uradili na ekonomskom planu. Ne treba da se obaziremo na njih dok god se te njihove izjave svode na tog Zukana i slične nebitne likove - rekao je Minić te ukazao na ekonomske pokazatelje u Srpskoj koji su bolji nego u FBiH.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.