San o slobodi poveo srpski narod u borbu

NEVESINjE - Nevesinjska puška nije bila puška osvete i mržnje, već vapaj srpskog naroda za slobodarskim životom, simbol otpora i temelj borbe svih balkanskih naroda i država koje su bile pod osmanskom okupacijom, a koje i danas treba da vode računa o svojoj slobodi.

Istaknuto je to danas u Nevesinju, gdje je održana centralna proslava 150 godina od Nevesinjske puške, ustanka podignutog u mjestu Krekovi kod Nevesinja 9. jula 1875. godine protiv otomanske vlasti. Sukob se ubrzo proširio na cijelu BiH, uz podršku Srbije i Crne Gore, da bi vremenom prerastao u srpsko-turski rat. 

Svečana akademija u okviru centralne manifestacije održana je na Trgu slobode u Nevesinju u prisustvu najviših zvaničnika Republike Srpske, Srbije i Crne Gore, koji su položili vijence i cvijeće kod spomen-obilježja junacima Nevesinjske puške u selu Krekovi kod Nevesinja. 

Kod spomen-obilježja u Krekovima pomen hercegovačkim ustanicima služilo je vladika dioklijski Pajsije, a svemu je prethodila sveta arhijerejska liturgija, koju je u Hramu Vaznesenja Gospodnjeg služio patrijarh srpski Porfirije. 

Obilježavanje ovog značajnog istorijskog događaja zajednički su organizovale Srpska i Srbija i skup simbolizuje jedinstvo srpskog naroda. 
Predsjednik Republike Srpske Milorad Dodik rekao je da su slavni Nevesinjci, koji su prije 150 godina digli ustanak, učinili da Nevesinje više nije samo geografska tačka, nego temelj srpske istorije, srpskog identiteta i ponos srpskog naroda.

- To je narod koji se uvijek borio za slobodu. Sloboda je ključna riječ kroz našu istoriju, ona je povela gotovo goloruki narod Hercegovine u ustanak. Naša istorija govori da srpski narod nije pristajao da bude potlačen, trpio je, ali je maštao o slobodi i iskoristio prvu priliku da se za nju bori. Srbi su na ovim prostorima digli 136 ustanaka i buna, svi su bili ugušeni u krvi, a njihove vođe nabijane na kolac - naglasio je Dodik.

On je poručio da i danas moramo da vodimo računa o svojoj slobodi, narodu, svojim zemljama i planovima. 

- Ustanici su tada u Hercegovini imali isti ovaj poriv i san, kao i mi danas, da jedan narod bude zajedno, da ne bude podijeljen, da bude jedinstven srpski narod. Srpska se i danas bori za ista prava. Istorijski cilj srpskog naroda mora da bude ujedinjenje Srpske i Srbije - naglasio je Dodik i istakao da se moraju izvući pouke iz istorije.

Premijer Srbije Đuro Macut kazao je da je Nevesinjska puška srpsko zavjetno opredjeljenje za život u slobodi te naglasio da će Srbija ostati jedinstvena i nastaviti da vodi brigu o Srbima, ma gdje da žive.

Macut je istakao da snaga srpskog naroda mora biti njegova sloga.

- To je zavet Svetog Save, kao i žrtve junaka sa hercegovačkog krša. Slava svim herojima Hercegovačkog ustanka 1875. godine. Svima koji se raduju našim podelama poručujem - Srbija će ostati jedinstvena i nepodeljena i nastaviće da vodi brigu o svim našim sunarodnicima - rekao je Macut.

Izaslanik predsjednika Srbije Miloš Vučević izjavio je da je u Nevesinju pisana istorija koje definiše srpski narod i inspiriše buduća pokoljenja, navodeći da se identitet može sačuvati samo jedinstvom.

Da je Nevesinjska puška jedan od temelja srpske državotvornosti poručio je predsjednik Narodne skupštine RS Nenad Stevandić navodeći kako se mnogo puta pokazalo da za Srbe nema života bez vlastite države, koju su spremni da dijele sa svima koji su protiv stranih namjesnika.

- Nasljeđe Hercegovačke puške kao sjeme i putokaz slobode moramo da čuvamo kao oči u glavi dok koračamo u budućnost kao ponosan i slobodarski narod - istakao je Stevandić.

Predsjednik Skupštine Crne Gore Andrija Mandić ocijenio je da je nevesinjski ustanak postao simbol otpora i temelj slobode svih balkanskih naroda i država koje su bile pod okupacijom Osmanskog carstva.

- Junaštvo ustanika neće se pamtiti kao neka lokalna ili regionalna epopeja, ono je istorijska prekretnica koja je otvorila istočno pitanje kako se to tada nazivalo u evropskoj politici i štampi. Junaci Nevesinjske puške nisu se borili samo za svoje selo, familiju i zavičaj, nego za slobodu svih Srba, za dostojanstvo naroda, za pravo na život u slobodi - rekao je Mandić i dodao da predstavnici Crne Gore dolaze u Nevesinje, ne da budu izaslanici i svjedoci bilo kakvog narodnog poraza, već da se poklone junacima Nevesinjske puške i iskažu visoko poštovanje mučeničkoj Hercegovini i to u teškim vremenima, kada se pokušava prekrojiti istorija.

Nevesinjci, kao i svi Hercegovci, vijekovima su ginuli za slobodu srpskog naroda, a sada je njihov pogled uprt u budućnost i dalji razvoj, ali nikad pri tom ne zaboravljajući junačku prošlost - smatra načelnik Nevesinja Milenko Avdalović.

- Ginuli su Hercegovci i Nevesinjci ne samo u Nevesinjskoj pušci, nego i kasnije, tokom Drugog svjetskog rata, u posljednjem Odbrambeno-otadžbinskom ratu u kojem je za odbranu Srpske, prve slobodne srpske države sa ove strane Drine, poginulo 476 boraca Nevesinjske brigade - istakao je Avdalović i dodao da je sloboda skupo plaćena, ali Srbi i drugi koji žive sa njima nikada ranije nisu imali ovoliki stepen prava.

Patrijarh Porfirije poručio je da Nevesinjska puška nije bila puška osvete i mržnje, već vapaj i hitac srpskog naroda u prostore slobode i dostojanstva.

- Nevesinjska puška nije samo odjek, već je produžetak Lazarevog kosovskog zaveta koji je u isto vreme i novi zavet - rekao je patrijarh Porfirije. 

Mitropolit crnogorsko-primorski Joanikije poručio je da je Nevesinjska puška u srpskom narodu probudila nadu u oslobođenje i obnovu države Nemanjića. Joanikije je istakao da su Hercegovci i Crnogorci bili zajedno i u ovom ustanku.

- Bili su jednodušni i jednomisleni, nisu imali naoružanje kao turska sila, ali su imali srce, spremnost i nadu da će njihova borba donijeti slobodu i ujedinjenje srpskog naroda - naglasio je vladika Joanikije i dodao da je Hercegovina, kao i Šumadija i Crna Gora, bila nosilac slobodarske misli.

 

Lažne ideologije

Miloš Vučević je upozorio na to da su u prošlosti lažne ideologije i varljive politike i propagande nastojale da Nevesinjsku pušku predstave kao ustanak "naroda i narodnosti Jugoslavije" koji su se digli da stvaraju socijalnu republiku, izvrćući samu suštinu ustanka.

- Pisane su knjige i snimani filmski spektakli da bi se doprlo do što širih društvenih slojeva. Ta laž dobar je primer kako je tokom komunističkog i Brozovog perioda, ali i danas, vršena krađa istorije, krađa nacionalnih pobeda i na kraju - krađa identiteta. A jedina istina je da je ovde Srbin lio krv za slobodu svih, da je verovao naivno i časno da on u svom junaštvu treba i drugima slobodu da podari - naglasio je Vučević. 

 

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.