Burna rasprava u Narodnoj skupštini, poziv strankama da samostalno odluče o izlasku na izbore

BANjALUKA - Posebna sjednica republičkog parlamenta na kojoj poslanici treba da zauzmu stav o prijevremenih izborima za predsjednika Republike Srpske je u toku, a poslanici vode burnu raspravu.

Na dnevnom redu je i izbor potpredsjednika Vlade Republike Srpske ali i smjena potpredsjednika Narodne skupštine Republike Srpske Mirsada Duratovića iz reda bošnjačkog naroda, te imenovanje Nine Bukejlović na tu funkciju. Te dvije tačke dnevnog reda su objedinjene.

Sjednici prisustvuju i ministri u Vladi Srpske, ali i predstavnici Republike u institucijama BiH.

Novim zaključcima koji su predloženi poslanicima Narodne skupštine uklanjaju se sve tačke kojima se zabranjuje organizacija i sprovođenje prijevremenih izbora, a povlači se i tačka kojom se traži od Milorada Dodika da nastavi da obavlja funkciju Predsjednika Republike Srpske.

Umjesto tački 6. 7. i 8. iz prošlih Zaključaka NSRS usvojenih 22. avgusta kojima su se svim institucijama u Republici Srpskoj zabranjivale aktivnosti koje su imale za cilj organizaciju i provođenje izbora.

Šta je novo

Novom tačkom 6. traži se od političkih partija sa sjedištem u Republici Srpskoj da samostalno odluče u svom učešću na prijevremenim izborima za predsjednika Republike Srpske:

"6. Narodna skupština Republike Srpske podsjeća da je predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika izabrao narod Republike Srpske na demokratskim i slobodnim izborima. U namjeri da se zaštiti srpski narod i Republika Srpska od štetnih posljedica koje bi nastale usljed moguće konfrontacije unutar Republike Srpske i institucija BiH, pozivaju se sve političke partije sa sjedištem u Republici Srpskoj da samostalno odluče o svom učešću na prijevremenim izborima za predsjednika Republike Srpske."

Tačke u zaključcima od 22. avgusta koje su zamijenjene:

"6) Narodna skupština Republike Srpske podsjeća da je predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika izabrao narod Republike Srpske na demokratskim i slobodnim izborima. Narodna skupština zahtijeva od predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika da nastavi obavljati funkciju predsjednika Republike Srpske u punom kapacitetu, poštujući Ustav Republike Srpske i izvršavajući svoje ustavne obaveze.

7) Narodna skupština Republike Srpske odbacuje mogućnost provođenja prijevremenih izbora za predsjednika Republike Srpske. Narodna skupština zahtijeva od svih političkih faktora u Republici Srpskoj, političkih partija i pojedinaca da se ne prijavljuju na eventualne prijevremene izbore za predsjednika Republike. Narodna skupština konstatuje da bi prijava i izlazak na takve izbore predstavljali kršenje stavova Narodne skupštine, narušavanje ustavne ravnoteže i poništavanje Republike Srpske kao strane u Dejtonskom mirovnom sporazumu.

8) Narodna skupština zahtijeva od svih organa vlasti, institucija i službenih i odgovornih lica na nivou Republike i na nivou jedinica lokalne samouprave da ne preduzimaju bilo kakve radnje vezane za eventualno provođenje prijevremenih izbora za predsjednika Republike. Narodna skupština naglašava da bi eventualna saradnja sa Centralnom izbornom komisijom BiH povodom ovog pitanja predstavljala izvršavanje krivičnog djela „Nepoštovanje ili neizvršavanje odluka institucija ili organa Republike Srpske“ propisanog Krivičnim zakonikom Republike Srpske, član 278a."

Pred poslanicima Narodne skupštine na posebnoj sjednici nalaze se sljedeći zaključci:

1. Narodna skupština Republike Srpske usvaja Informacije u vezi sa odlukom Centralne izborne komisije BiH o prestanku mandata predsedniku Republike Srpskoj Miloradu Dodiku.

2. Narodna skupština Republike Srpske odbacuje svaki vid kolonijalne uprave u BiH, koja je glavni uzrok ustavno-političke krize, kršenja vladavine prava i načela ustavnosti i zakonitosti u BiH

3. Narodna skupština Republike Srpske ne prihvata Kristijana Šmita, njegove odluke, kao i posljedice nastale na osnovu tih odluka. Narodna skupština podsjeća da se Kristijan Šmit samovoljno predstavlja kao visoki predstavnik u BiH, čije imenovanje nije sprovedeno u skladu sa Aneksom 10 Dejtonskog mirovnog sporazuma, niti je potvrđeno u Savetu bezbjednosti Ujedinjenih nacija

4. Narodna skupština Republike Srpske ne prihvata i odbacuje presudu neustavnog Suda BiH izrečenu predsjedniku Republike Srpskoj, kao i odluku Centralne izborne komisije BiH o prestanku mandata predsjedniku Republike Srpskoj Miloradu Dodiku

5. Narodna skupština Republike Srpske konstatuje da je Sud BiH donio presudu na osnovu odluke neizabranog stranca Kristijana Šmita, a ne na osnovu zakona koji je usvojila Parlamentarna skupština BiH, čime je izvršen državni udar i potpuno urušen ustavni poredak BiH definisan Dejtonskim mirovnim sporazumom čiji je potpisnik i Republika Srpska

6. Narodna skupština Republike Srpske podsjeća da je predsjednik Republike Srpske Milorad Dodika izabrao narod Republike Srpske na demokratskim i slobodnim izborima u namjeri da se zaštite srpski narod i Republika Srpska od štetnih posljedica koje bi nastale usljed moguće konfrontacije unutar Republike Srpske i institucija BiH, pozivaju se sve političke stranke sa sjedištem u Republici Srpskoj da samostalno odluče o svom učešću na privremenim izborima za predsjednika Republike Srpske.

7. Narodna skupština Republike Srpske odbacuje odluke i praksu Ustavnog suda BiH koja za cilj ima uključivanje visokog predstavnika u ustavni sistem BiH kao nosioca vlasti. Narodna skupština Republike Srpske naglašava da je visoki predstavnik dejtonska kategorija, čiji je obim prava i obaveza regulisan Aneksom 10. Narodna skupština podsjeća da visoki predstavnik nije predviđen u Ustavu BiH, jer ne može biti nosilac niti jedne vlasti.

8. Narodna skupština Republike Srpske ne prihvata kontinuirane pokušaje razgradnje i uklanjanja Republike Srpske kao institucionalnog okvira državnopravnog subjekta srpskog naroda u kojem svi građani ostvaruju svoja kolektivna i individualna prava zasnovana na Ustavu BiH. Narodna skupština podsjeća da je Republika Srpska ugovorna strana u Dejtonskom mirovnom sporazumu i svim njegovim aneksima S obzirom na svojstvo ugovorne strane, koje je potvrđeno i prilikom usaglašavanja Ženevskih i Njujorških principa, Republika Srpska ima pravo i obavezu da zaštiti Dejtonski mirovni sporazum.

9. Narodna skupština Republike Srpske konstatuje da pravosudni pritisci na institucije imaju za cilj oduzimanje imovine Republike Srpske, čime bi se Srpska razvladala i obesmislila kao politički i pravni subjekat. Narodna skupština podsjeća da je pitanje imovine decidno riješeno Ustavom BiH i dato u nadležnost entiteta prema principu opšte klauzule

10. Narodna skupština Republike Srpske zadužuje Kolegijum Narodne skupštine da pripremi tekst Rezolucije o samoupravljanju srpskog naroda i Republike Srpske.

11. Ovi zaključci stupaju na snagu danom donošenja.

Predsjednik NSRS Nenad Stevandić rekao je juče nakon sjednice skupštinskog Kolejijuma da je prijedlog o zauzimanju stava NSRS o prijevremenim izborima došao od skupštinske većine.

Stevandić je podsjetio da je NSRS na posebnoj sjednici od 22. avgusta u zaključcima odbacio odluku Centralne izborne komisije (CIK) BiH kojom je oduzeo mandat Miloradu Dodiku kao predsjedniku Republike Srpske nakon pravosnažne presude Suda BiH  kojom mu se zabranjuje obavljanje javne funkcije u narednih šest godina.

-Mi smo tada pozvali na nacionalno jedinstvo, što opozicija nije prihvatila, ali prihvataju učešće na raspisanim prijevremenim izborima. Osim toga, postoji mogućnost da predsjednik Republike Srpske bude izabran na 48 biračkih mjesta u Federaciji BiH, a što ne možemo dozvoliti -", rekao je Stevandić./

Predsjednik NSRS Nenad Stevandić rekao je juče nakon sjednice skupštinskog Kolejijuma da je prijedlog o zauzimanju stava NSRS o prijevremenim izborima došao od skupštinske većine.

Stevandić je podsjetio da je NSRS na posebnoj sjednici od 22. avgusta u zaključcima odbacio odluku Centralne izborne komisije (CIK) BiH kojom je oduzeo mandat Miloradu Dodiku kao predsjedniku Republike Srpske nakon pravosnažne presude Suda BiH  kojom mu se zabranjuje obavljanje javne funkcije u narednih šest godina.

-Mi smo tada pozvali na nacionalno jedinstvo, što opozicija nije prihvatila, ali prihvataju učešće na raspisanim prijevremenim izborima. Osim toga, postoji mogućnost da predsjednik Republike Srpske bude izabran na 48 biračkih mjesta u Federaciji BiH, a što ne možemo dozvoliti - rekao je Stevandić.

Rasprava

Mazalica

Šef Kluba SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Srđan Mazalica poručio je da su za ovu partiju i njene koalicione partnere ključna tri principa - narodna volja, bezbjednost i Republika Srpska.

Mazalica je istakao da su postavljali narodnu volju kao kriterijum za donošenje svih ključnih odluka, kada su se izjašnjavali na referendumu o Danu Republike, te da će tražiti i da kažu šta misle o Kristijanu Šmitu i kolonijalnoj upravi.

- Nismo prihvatali vlast ako nam povjerenje nisu dali građani. U teškim trenucima, drugi su prihvatali pozive na sastanke koje su organizovali srpski neprijatelji i na tim sastancima mimo narodne volje dogovarali saradnju i koalicije sa onima koji ruše Republiku Srpsku - rekao je Mazalica obrazlažući prijedlog narodnih poslanika o zauzimanju stava Narodne skupštine o raspisanim prijevremnim izborima za predsjednika Republike.

On je dodao da je bezbjednost ključna, te podsjetio da je srpski narod u 20. vijeku dao previše žrtava, a premalo za to dobio.

- Za srpsku slobodu ne smije biti prolivena nijedna kap krvi. Ali ako će za srpsku slobodu biti potrebna srpska sloga, bićemo neumorni u pozivanju da je postignemo. I danas želimo da se ona desi -  naglasio je Mazalica.

On je naveo da je ključna i Republika Srpska, te da sve što vlast u Srpskoj radi jeste u interesu očuvanja njene imovine.

- I opozicija je glasala za zakone zbog kojih su sudili predsjedniku Republike Srpske Miloradu Dodiku, ali i za zakon o imovini koja služi za funkcionisanje javne vlasti. Jesmo li zajednički preuzeli odgovornost za neke stvari? Zašto nismo u stanju da to guramo do kraja? Šta se desilo u međuvremenu? - upitao je Mazalica.

On je naglasio da se ne bi ni desili zaključci sa 24. posebne sjednice da su se svi držali zakona koje su zajedno izglasali, te da današnje sjednice ne bi ni bilo da su svi bili dosljedni da bojkotuju izbore.

- Ali nažalost, neki su odlučili da glasaju u Parlamentarnoj skupštini BiH za mnoge štetne stvari za Republiku Srpsku. Prihvatamo kritiku da možda nismo u svemu dosljedni, ali isključivo od onih kojima je Republika Srpska na prvom mjestu. Da li su svi takvi? Neka pojedini postave sebi pitanje da li više vole Republiku Srpsku ili mrze Milorada Dodika - rekao je Mazalica.

Kada su predlagani zaključci o nesprovođenju prijevremenih izbora, kaže Mazalica, oni su predlagani za sve i da se pretpostavljalo da, ako Narodna skupština odluči nešto, neko ko nije glasao za to neće se oglušiti i poštovaće usvojene zaključke.

- Svi u našim partijama imamo statutarne odredbe koje kažu da možeš biti protiv i glasati protiv neke odluke, ali odluku većine moraš poštovati. Opozicija je otvoreno govorila da će imati svoje kandidate i time direktno rušila odgovor iz Srpske - konstatovao je Mazalica.

On je dodao da su srušili Ustav BiH, pa priznali pravo Šmitu da mijenja ustav i donosi zakone, pa su po tim zakonima sudili i presudili predsjedniku Republike i prekršili Ustav Republike.

- Da li smo u stanju da spriječimo provođenje volje Suda i CIK-a u Republici Srpskoj, a da ljude ne dovedemo u opasnost? Armiju ljudi koji mogu doći na udar Tužilaštva BiH zbog sprečavanja izbora. Najmanji smo problem mi koji ne bismo dali polaganje zakletve lažnom predsjedniku. Gdje su svi oni u komisijama, odborima, školama, policiji? Zašto da ugrozimo njih, a samo smo svi trebali pokazati malo odgovornosti i sloge i reći da se nećemo pojaviti na izborima - rekao je Mazalica.

On je naveo da SNSD ima u vidu zaštitu interesa Republike Srpske i da će, ako treba, biti nedosljedni, ali samo onda kada i ako procijene da bi u suprotnom šteta za Republiku Srpsku bila veća od štete za njihov obraz i ako procijene da će tako sačuvati nešto vrednije što će to zatrebati za budućnost.

- Ali nećemo učiniti nijednu direktnu štetu Republici Srpskoj, kao što neki rade glasanjem u koaliciji sa `trojkom`, mimo stava Narodne skupštine. Možda je naš najveći grijeh nedosljednost, ali drugima je ona neka teška riječ koja počinje sa “I“ -  naglasio je Mazalica.

On je istakao da je predsjednika Republike Srpske Milorada Dodika izabrao narod, da opozicija tvrdi da on nije predsjednik, ali da stranke vladajuće većine tvrde da jeste.

- Ali, ako prihvatimo izbore, to će biti zato što smo mi tako odlučili, a ne zato što je to odlučio i kako je odlučio CIK BiH. Ako donesemo odluku da izađemo na izbore, to će biti zato što nam je važna narodna volja i što želimo da je testiramo, a posebno protiv onih koji su je pogazili i koji su prihvatili da neimenovani stranac donosi zakone i koji su tražili te izbore prihvatajući da na krilima njegovih odluka dođu na vlast u Republici Srpskoj -  zaključio je Mazalica.

Romić

Poslanik SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Ranka Perić Romić izjavila je da se vladajuća koalicija u Srpskoj jasno izjasnila kada je riječ o prijevremenim izborima, kao i da institucije, imovina, volja naroda i izborni proces nisu stvari oko kojih se manipuliše.

Romićeva je istakla da je ovo vrijeme vrlo ozbiljnih političkih odluka, te da se mora dobro razmisliti šta se treba činiti kako se Srpska ne bi dovela u institucionalnu krizu.

- Važno je reći da SNSD ne mijenja svoj stav i tu smo jasni, a opozicija se ne može suzdržati od mogućnosti potencijalnog dolaska na vlast pa makar i pod cijenu nacionalnih interesa - rekla je Romićeva na posebnoj sjednici Skupštine Srpske.

Ona je dodala da je za građane Srpske ključno poručiti da je neophodno izdići se iznad personalnih političkih interesa jer su prioritet nacionalni interesi.

Prema njenim riječima, vladajuća koalicija u Srpskoj ne dovodi u pitanje svoje zaključke nego to radi opozicija.

Ona je naglasila da ukoliko imamo demokratski izabranog predsjednika presuđenog Sudom BiH, koji nije dejtonska kategorija, i ako se oko toga ne može postići dogovor onda to nije dobro.

Romićeva je ocijenila da, ukoliko opozicija donese stav da izađe na prijevremene izbore, a vladajuća koalicija ne izađe, onda dolazi do institucionalne krize.

- SNSD vodi konzistentnu politiku očuvanja nacionalnih interesa Srpske i njenih institucija. Predsjednik Srpske je predsjednik Srpske kako god se on zvao, a pojedinci se ne mogu izdići iznad imena Milorada Dodika. Treba očuvati onog ko predstavlja demokratski izbor naroda -poručila je Romićeva.

Ona je rekla da se ne smije dopustiti kosovski scenario, te da se moraju očuvati republičke institucije.

- Imamo najavu čišćenja i to su momenti koji ostavljaju utisak potencijalnog stvaranja dodatnih kriza. Predsjednik Srpske je Milorad Dodik i to je ono što narod podržava - navela je ona. 

Bodiroga

Šef Kluba poslanika SDS Ognjen Bodiroga rekao je na posebnoj sjednici Narodne skupštine Srpske da je „smiješno da o patriotizmu pričaju predstavnici hrvatskog naroda“.

- Na vlasti ste od 2006 i za sve ste odgovorni, a ne SDS. Odgovorni ste za propast javnih preduzeća. Početkom godine dali smo prijedlog da Milorad Dodik podnese ostavku na funkciju predsjednika Republike Srpske i da presudu dočeka kao slobodan čovjek. Da ste prihvatili tu ponudu sada bi imali predsjednika kojeg ste vi predložili - kazao je Bodiroga i osvrnuo se na  zaključke od prije mjesec dana u kojem je vlast rekla da neće na izbore.

Ponovio je i da je nekadašnji predsjednik Srpske Nikola Poplašen izbačen potpisom onoga koga danas, kako je naveo, vlast brani.

- Imate besmislene deklaracije Saveza opština i grada. Šta hoćete? Provodite to što ste započeli, ali mi smo vas upozoravali - kazao je Bodiroga i dodao da ako se patriotizam mjeri po debljini novčanika onda je vlast najveći patriota.

Naglasio je i da  je nesporno to da trenutno ovlašćenja predsjednika Republike ima čovjek iz reda hrvatskog naroda.

- Bošnjak je potpredsjednik predsjednika Republike Srpske. To se nikada u istoriji nije desilo - naveo je Bodiroga.

Ponovio je da vlast non stop krši zaključke Narodne skupštine.

- Nemamo šta da se mi slažemo. Mi smo dva različita svijeta. Dok je SDS biće i Republike Srpske - naveo je Bodiroga i dodao da SNSD kritikuje non stop Centralnu izbornu komisiju, ali je ta stranka, kako je naveo, učestvovao u njenom osnivanju.

Budimir

Ministar unutrašnjih poslova Republike Srpske Željko Budimir odgovorio je Ognjenu Bodirogi da se ne krije iza časnih predstavnika SDS-a.

- Znam da postoje problemi u SDS-u. Nemojte spominjati imena i Nikolu Poplašen već ga nazovite i pitajte šta misli - rekao je Budimir na posebnoj sjednici Narodne skupštine osvrćući se na govor šefa Kluba poslanika SDS Ognjena Bodiroge.

Naveo je da mu je žao što je stranka koja je, kako je naveo, stvarala državu spala na ove grane.

- Nemojte to raditi molim vas - naveo je Budimir.

Budimir je podvukao da je izmjenama Krivičnog zakona BiH ozakonjen progon srpskog naroda, te apelovao na narodne poslanike da tokom današnje sjednice Narodne skupštine pokažu odgovornost.
- Inkriminisanjem krivičnog djela rušenje ustavnog poretka krenuće tihi egzodus Srba sa ovog prostora, zbog čega molim narodne poslanike za odgovornost danas - rekao je Budimir.
On je istakao da je važno pitanje o kojem se danas raspravlja pred javnošću Republike Srpske - da li se izlazi na prijevremene izbore za predsjednika Republike Srpske.
Budimir je naveo da je opozicija kroz svoje organe i izjave izazvala sumnje da li izlazi ili ne izlazi na izbore.

Crnadak

Šef Kluba poslanika PDP-a Igor Crnadak rekao je da je mučno slušati nastup vlasti u Narodnoj skupštini.

- Nemojte se tako ponašati. Ovo što smo slušali je dokaz da vi nastavljate sa politikom sukoba i podjela - rekao je Crnadak i dodao da plan SNSD-a da sa današnjom sjednici počne predizbornu kampanju.

- Narod će birati da li će se nastaviti ova vaša politika haosa. Ko više tjera mlade iz Srpske nego vlast. Treba nam sigurna budućnost. Treba da živimo i radimo normalno u miru - kazao Crnadak.

Osvrćući se na izjavu premijera Srpske Save Minića da je Vlada legalna, upitao ga je: Šta ako nije?

- Ko će tada odgovarati i dati otkaz - upitao je Crnadak Minića.

Upitao je i zašto još vlast nije sprovela plan da bivšeg premijera Radovana Viškovića postavi na čelo “Autoputeva”.

Crnadak se osvrnuo i na najavljeni referendum.

- Pročitajte svoje referendumsko pitanje. Nema Republike Srpske. Ovo je vaša igra. Ovo nije napad na instituciju predsjednika. Nismo likovali. Nakon presude trebali smo biti mudri. Mi uporno Republika Srpska, a vi samo "on"- kazao je Crnadak i upitao Minića na bazi kojeg člana Ustava je Milorad Dodik prenio ovlaštenja predsjednika Republike Srpske na Davor Pranjića.

Upitao je i da li je tačno da je u zvaničan dokument Amerike ušla Republika Srpska.

- Tri su uslova za to i to poštovanje Dejtona, presuda i CIK - kazao je Crnadak.

Selak

Ministar pravde Republike Srpske Goran Selak rekao je na posebnoj sjednici parlamenta Srpske da je vladajuća koalicija uvijek pozivala na jedinstvo, istakavši da je potrebna odgovornost i zauzimanje jasnog stava svih političkih aktera.

Selak je istakao da se opozicija mora izjasniti o tome da li ide ili ne na prijevremene izbore.

On je podsjetio da prema Ustavu dva potpredsjednika pomažu predsjedniku Republike Srpske u obavljanju poslova.

- Predsjednik Republike može da povjeri određene poslove svojim potpredsjednicima, kao i potpisivanje ukaza - poručio je Selak.

Selak je ponovio da se ne treba dovoditi u pitanje legalnost Vlade Srpske, koja je legalna i ima podršku. 

Vukanović

Šef Kluba poslanika Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović rekao je na današnjoj posebnoj sjednici Narodne skupštine Srpske da su posebne sjednice Narodne skupštine kao da je  vlast ubacila "CD.

- Ponavljate jedno te isto - kazao je Vukanović na sjednici.

Savić-Banjac

Poslanik PDP-a u Narodnoj skupštini Srpske Mirna Savić Banjac kazala je da je njena stranka prevarena.

- Ispoštovali smo zaključke skupštine. Ni sa kim ne pregovaramo. Opozicija smo. Prije presude (predsjedniku Srpske Miloradu Dodiku) smo rekli da nećemo na izbore i ponudili smo da imamo jednog kandidata - kazala je Savić - Banjac na posebnoj sjednici Narodne skupštine Republike Srpske.

Naglasila je da se ne zna trenutnoj situaciji ko pije, a ko plaća.

- Ovo što se radi je smijurija. Glasali smo i ko je prekršio zaključke odmah sutradan? Samo tonemo dublje i dublje. Srljamo u propast - navela je Savić Banjac i dodaka da optužbe vlasti ka opoziciji ne stoje.

Pozvala je vlast i da traži rješenje te da se, kako je navela, konačno izađe iz začaranog kruga.

Minić

Premijer Republike Srpske Savo Minić rekao je danas na posebnoj sjednici Narodne skupštine da se republičke institucije moraju braniti.

Minić je istakao da je sve što se trenutno radi neophodna politička aktivnost kojom se žele obezbijediti mehanizmi zaštite institucija Srpske.

On je ukazao da opozicija pokušava da dramatizuje trenutnu situaciju, provlačeći priču o tome da je potpredsjednik Srpske Davor Pranjić potpisao ukaz.

- Na čelu Republike Srpske je Milorad Dodik - poručio je Minić i podsjetio da je predsjedniku Srpske suđeno na osnovu onoga što je nametnuo Kristijan Šmit.

Pratite nas na našoj Facebook i Instagram stranici i X nalogu.